Berichten

Hand in hand tijdens dodenherdenking Ee

De opkomst was zaterdagavond groot tijdens de dodenherdenking bij de kerk op de terp in Ee. Ruim honderd dorpsbewoners herdachten samen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Zo werd ook de in het dorp geliefde huisarts Jarl Ruinen herdacht. Hij hielp tijdens de oorlog veel Joodse mensen aan een onderduikadres. Wegens zijn verzetsactiviteiten werd hij opgepakt en op 22 januari 1945 in Dokkum geëxecuteerd.

Bijzonder was dat de familie Ruinen aanwezig was tijdens de herdenking in Ee. Ook de kinderen uit het dorp werden weer bij de herdenking betrokken. Zij hadden op school handen gemaakt die zij in de krans mochten ‘prikken’. Vervolgens mochten de tientallen kinderen hand in hand om het grafmonument van dokter Ruinen staan. Daarmee werd duidelijk een boodschap aan de aanwezigen doorgegeven: ,,We horen er allemaal bij, niemand valt buiten de boot.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Bommenwerper uit Tweede Wereldoorlog na 70 jaar boven water

In museum ’t Fiskershúske is een nieuwe tentoonstelling te zien over de zoektocht naar de verloren schepen van Moddergat. Aanleiding is het onderzoek dat de Stichting Maritieme Archeologie doet naar de laatste drie vermiste schepen die tijdens de vissersramp van Paesens-Moddergat in 1883 zijn vergaan. Bijzonder is dat de wrakduikers tijdens hun zoektocht bij toeval de resten van een bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog hebben gevonden op de bodem van de Waddenzee.

Voor Klaas Wiersma uit Ferwert en Bas Kremer uit Meerstad is het duiken naar wrakken een uit de hand gelopen hobby. Zij vormen samen met Bert Kremer en Ernie de Jonge de stichting die – in samenwerking met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed – onderzoek doet naar de drie vermiste schepen van Moddergat. Zij duiken letterlijk in de geschiedenis door de zeebodem af te speuren met behulp van sonar apparatuur vanaf het schip ‘Serenity’. In totaal zijn er tijdens de vissersramp zeventien houten zeilschepen vergaan, maar drie zijn nooit teruggevonden.

Wellington Bommenwerper

Tijdens hun zoektocht naar de scheepswrakken van Moddergat kwamen ze tot hun verrassing een vleugel van een vliegtuig tegen. Het is afkomstig van een Wellington Bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. ,,Dat is heel bijzonder, want normaal gesproken vergaat het materiaal onder zeewater heel snel. Waarschijnlijk lag deze lange tijd onder het zand bedolven. Dit is namelijk een heel dynamisch gebied waarbij zandbanken steeds verschuiven’’, vertelt Bas Kremer.

Vermiste piloot

Om welk vliegtuig het gaat is nog niet bekend. Wel blijkt uit de archieven dat ten oosten van Ameland aan de Noordzeekust melding is gemaakt van een neergestorte bommenwerper die overeenkomt met de typenummers en markeringstekens die op dit wrak zijn gevonden. Van dat vliegtuig is ook bekend dat er mensen aan boord zaten, onder wie een nog vermiste piloot. ,,Maar we kunnen na verder onderzoek pas vaststellen of het inderdaad om dat vliegtuig gaat’’, stelt Klaas Wiersma.

 Houten wrak WL 7

Ondertussen gaat de zoektochten van de scheepswrakken verder. Waarnemingen van vissers zijn daarbij heel belangrijk. Een tip van de Stichting Verdronken Geschiedenis leidde de duikers al naar – vermoedelijk – één van de schepen van Moddergat. Dit houten wrak ligt vlak achter Schiermonnikoog. Het gaat mogelijk om overblijfselen van de WL 7. In het eerste weekend van augustus gaan de mannen van de Stichting Maritieme Archeologie live verslag doen bij het gevonden scheepswrak en hopen hem te kunnen identificeren.

 Lezingen en expositie

Daarnaast staan op 27 juli en 17 augustus twee lezingen gepland op Engelsmanplaat, samen met de Stichting Verdronken Geschiedenis. In september wordt nog een lezing in ’t Fiskershúske gehouden. De expositie ‘Zoektocht naar de verloren schepen van Moddergat’ is dit hele jaar nog te bezichtigen in museum ’t Fiskershúske in Moddergat. Daar zijn onder andere de restanten van een Wellington bommenwerper uit 1944 te zien.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

 

Held van Ee: Jarl Ruinen (1906-1945)

Vandaag herdenk ik dokter Ruinen. Jarl Ruinen uit mijn eigen woonplaats Ee. Hij is 38 jaar geworden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft deze huisarts uit Ee veel Joodse mensen aan een onderduikadres geholpen in Oost-Dongeradeel. Wegens zijn verzetsactiviteiten werd hij opgepakt.

Dokter Jarl Ruinen uit Ee.

Dokter Jarl Ruinen uit Ee.

Dokter Ruinen is één van de twintig mannen die op 22 januari 1945 aan de Woudweg in Dokkum door de Duitsers werd geëxecuteerd. Uit wraak voor de overval op 19 januari 1945 in De Falom, waarbij een hoge Duitse officier gedood werd door verzetsstrijders. Toen dokter Ruinen voor het vuurpeloton stond zei hij: ‘spaar dit kind’. Hij doelde daarbij op de 23-jarige Geale Postma uit Driezum die vlak na hem werd doodgeschoten.
Voor veel dorpsgenoten was dokter Ruinen een held. Na de oorlog prijkte zijn foto bij menig ‘Jister’ op de schoorsteenmantel. Zijn zoon Luuk, die een paar jaar geleden is overleden, zag zijn vader naar eigen zeggen niet als een held. ,,Ik had hem liever zelf bij me gehouden. Ik was mijn vader kwijt en dat gemis is gebleven”, zei hij. Door de dood van zijn vader heeft hij levenslang gekregen.
Op het kerkhof rond de ‘tsjerke op ‘e terp’ staat een monument ter nagedachtenis van dokter Jarl Ruinen. Basisschool De Gearing heeft dit monument geadopteerd. Ieder jaar op Dodenherdenking wordt er bij deze gedenksteen een krans gelegd en wordt er stilgestaan bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Ee, 4 mei 2016

Klasina van der Werf