Berichten

Landelijke bekendheid voor Dokkumer wedstrijdskûtsje

DOKKUM – Het verhaal over het skûtsje ‘Ebenhaëzer’ van Dokkum krijgt nationale belangstelling. Woensdagmiddag kwam een cameraploeg van Omroep Max naar de historische binnenstad voor opnames. Een goede timing, want het schip is net helemaal gerestaureerd en in de oorspronkelijke witte kleur geverfd.

Nu het skûtsjesilen vanwege de coronamaatregelen niet doorgaat heeft Omroep Max een alternatief bedacht. De reizende reporters gaan vanwege het 75-jarig jubileum van de SKS op zoek naar bijzondere historische verhalen van het skûtsjesilen. Daarbij werd al snel gedacht aan het verhaal van het Dokkumer wedstrijdskûtsje. ,,Wij zijn blij met deze landelijke aandacht. Het is een vreemd jaar, maar juist daardoor krijgen wij nu deze kans om ons verhaal aan het grote publiek te vertellen’’, stelt bestuursvoorzitter Hylke Heidstra van het skûtsje.

Mooi voor de hele stad Dokkum

Sytse van der Werf, wiens vader op het skûtsje is geboren en getogen, noemt het eveneens bijzonder dat Omroep Max het verhaal van zijn familie nu vastlegt op camera. ,,Sinds de ontdekking in 2017 dat het wedstrijdskûtsje van Dokkum een echt Dokkumer skûtsje blijkt te zijn, hebben we al meerdere lezingen gegeven en ons verhaal vertelt. Dat de nationale tv-zender hier nu aandacht aan besteedt in het Max Skûtsje Journaal is geweldig, niet alleen voor ons, maar voor de hele stad Dokkum.’’

Dokkumer carillon speelt skûtsjelied

Het Max Skûtsje Journaal wordt van 18 tot en met 25 juli om 17.30 uur uitgezonden op NPO 1. De uitzending over het skûtsje Ebenhaëzer is te zien op donderdag 23 juli. In diezelfde week speelt het Dokkumer carillon het skûtsjelied. Dit lied is geschreven door troubadour Sytse van der Werf en gezongen in samenwerking met de Admiraliteitssjongers. In de Dream Project Studios in Ee is het lied opgenomen, met dank aan een bijdrage van het Dokkumer Stadsfonds. Vanaf nu is het skûtsjelied en de bijbehorende muziekclip te zien op YouTube. ,,Ze vroegen me een stukje te zingen op tv, dus wie weet wordt het een hit’’, lacht Sytse.

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Afzwemmen

Daar staat ze. In haar roze Paw Patrol-bikini. Met de tranen in haar ogen kijkt ze angstig naar de badmeester. Hij houdt een hoepel vast waar ze onderdoor moet ‘duiken’. Dat betekent met haar hoofd onder water. En dat is precies het probleem. Ze durft niet. De badmeester ziet het en schuift de hoepel stiekem omhoog, zodat ze er zo onderdoor kan.

Ze haalt opgelucht adem. En ik ook. Ik weet het nog goed, die eerste kijkles in het zwembad van onze jongste dochter. De oudste hield van zwemmen en kon niet wachten tot ze vijf jaar werd. Dan mocht ze op zwemles! Bij de jongste hadden we met opzet wat langer gewacht omdat we wisten dat ze het spannend vond. Na die eerste kijkles twijfelden we zelfs of we toch nog moesten wachten. Maar de badmeester raadde ons aan door te zetten. ,,Ze moet er even doorheen.’’

Het deed me denken aan mijn eigen zwemles, in de Frosk in De Westereen. Ik durfde niet in het diepe te springen. Totdat meester Eelke met de gevreesde haak aan kwam lopen om mij te helpen. Ik wist niet hoe snel ik in het water moest duiken. Dat kwam weer door het verhaal van mijn mem. Zij had mij vertelt dat zij vroeger van de duikplank moest springen en ook niet durfde. De badmeester beval haar de haak vast te pakken, vervolgens trok hij haar in het water. Helemaal in paniek ging ze kopje onder.

En zo heeft iedereen vast nog herinneringen aan zijn of haar zwemles. Of niet. Mijn heit heeft bijvoorbeeld nooit zijn zwemdiploma gehaald. Net als zijn ouders én grootouders die notabene schippers op een skûtsje waren. Wat dat betreft is er gelukkig een hoop veranderd. Maar toch, het is niet niks om te zwemmen met watervrees. Elke woensdagmiddag ging mijn man met onze dochter van zes jaar naar het zwembad in Buitenpost. Week in week uit. Met buikpijn volgde ze steeds dapper haar zwemles. Zonder tegenstribbelen, want ze wist dat ze door moest zetten. En dat deed ze.

Met veel geduld van de badmeester en -juffen ging ze stap voor stap vooruit. Vol trots belde ze me vanuit de auto op als ze naar het volgende badje mocht. Totdat ze op 14 maart 2020 eindelijk mocht afzwemmen. Het proefzwemmen had ze de week ervoor gehaald, dus het was een kwestie van formaliteit. Ik had de taart al besteld, de pakes en beppes, ooms en tantes waren al uitgenodigd, want het was groot feest. Anouk mocht afzwemmen!

Maar helaas. Op 13 maart kregen we bericht dat het afzwemmen vanwege het coronavirus niet doorging. Twee maanden heeft ze gewacht voordat ze het zwembad weer in mocht duiken. Door het gat. Tenminste, dat was de bedoeling. Samen met de badmeester en -juf kreeg ze nog een paar extra lessen om dat felbegeerde A-diploma alsnog te halen. Slechts één van de ouders mocht mee om te kijken naar het diplomazwemmen in deze coronatijd. Het werd heit, haar zwemvriend. Ondertussen versierden haar grote zus en ik de woonkeuken. ,,Ik ha it helle’’, riep ze met haar zwemdiploma hoog in de lucht toen ze even later de deur binnen kwam stormen.

Nu gaat ze weer elke woensdag met heit naar het zwembad. ,,B is toch wol in bytsje spannend, want alles is wêr wat moeiliker’’, bekent ze na de eerste les. ,,Asto wer ôfswimme meist, mei ik dan mei?’’, vraag ik haar. Verbaasd kijkt ze me aan. ,,As ik foar diploma B mei, dan is corona al láng foarby!’’ Ik moet lachen. Eerlijk gezegd hoop ik dat ze gelijk krijgt. Het maakt ons namelijk niet uit hoe lang ze over haar zwemdiploma doet, als we er de volgende keer maar met de hele familie bij kunnen zijn. Dan zal ik het hardst klappen van iedereen, want dit is niet alleen een diploma voor zwemmen. Dit is een diploma voor angst overwinnen, moed en doorzettingsvermogen. En daar schop je het denk ik nog veel verder mee in de rest van je leven!

Klasina van der Werf

Bron: De Westereender, juni 2020

Vlasroute dit jaar vernieuwd en coronaproof

De vlasroute ‘Follow the Blue Line’ gaat dit jaar in vernieuwde vorm door. ‘Follow the Blue Line’ vertelt het verhaal van de teelt van vlas tot en met het eindproduct van handbedrukt linnen. Na twee succesvolle edities is dit de derde keer dat de vlasroute in Noordoost-Friesland wordt gehouden.

Het was in eerste instantie onzeker of de vlasroute dit jaar wel door kon gaan. De voorbereidingen waren al in volle gang, maar het coronavirus gooide roet in het eten. ,,Gelukkig hadden we de vlasroute nog niet afgelast. Het valt niet onder een ‘evenement’ omdat er geen vergunning voor nodig is. Bovendien verspreiden de mensen zich langs de route van ruim dertig kilometer over diverse locaties en op verschillende dagen. Op die manier kunnen we de anderhalve meter afstand goed bewaken. Nu de campings weer open gaan en ook de boekingen in de Bed & Breakfasts weer beginnen te lopen zijn we blij dat we toeristen deze zomer wat leuks kunnen bieden’’, stelt organisator Nynke Runia die met haar ambachtelijke katoendrukkerij Kleine-Lijn in Blije één van de deelnemers van de route is.

Drie vlasvelden

In december werden de vrijwilligers van de Vlasroute nog blij verrast met een bonuscheque van het Iepen Mienskips Fûns van 2028 euro. Voor Nynke en de andere vrijwilligers een stimulans om extra energie te steken in de editie van 2020 die op 20 juni van start gaat. Zo zijn er dit jaar maar liefst drie vlasvelden ingezaaid met vezelvlaszaad, te weten in Blije, Ternaard en Engwierum. Café Veldzicht in Metslawier is tijdens de vlasdagen geopend voor een bakje koffie met iets lekkers erbij of een hapje eten. Mooie bijkomstigheid is dat dit eetcafé onlangs compleet vernieuwd is.

Demonstraties op afspraak

Eveneens nieuw is vlechtwerker Douwe van der Weij uit Blije die laat zien hoe je eendenkorven kunt vlechten met vlas en riet. Hij vervangt Gjalt de Groot die dit jaar net als Hein Sterk niet meer van de partij is tijdens de vlasroute. Vlasmuseum It Braakhok is wel geopend voor publiek, maar demonstraties zijn vanwege de coronamaatregelen alleen mogelijk op afspraak. Bijzonder is dat de route dit jaar wordt afgesloten met een prachtig nieuw vlasveld in Engwierum, bij akkerbouwbedrijf Timpelsteed waar een kijkje in de boerderijwinkel uiteraard niet mag ontbreken.

Meer informatie

De start van de route is bij Kleine-Lijn, ambachtelijke textieldrukkerij met winkel en theetuin. Hier ontvang je de nieuwe flyer met tips en informatie. De eerste vlasdag is op zaterdag 20 juni en gaat elke zaterdag door tot en met 1 augustus. Meer informatie, onder andere over de bloeiende vlasvelden, is te vinden op www.vlasroute.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Prikkelvrij

Vanaf vandaag mogen de kinderen weer hele dagen naar school. Vijf dagen per week van half negen tot half drie. Alleen woensdagsmiddags zijn ze vrij. Eerlijk gezegd vind ik het heerlijk dat ik nu weer gewoon overdag mijn werk kan doen zonder gestoord te worden.

Toch kijk ik er ook wel een beetje tegenop. De kinderen hebben het erg naar hun zin op school, maar het ‘normale leven’ brengt ook weer veel meer prikkels met zich mee. En laten wij nu net twee kinderen hebben die daar gevoelig voor zijn.

De laatste elf weken waren lekker rustig. Eerst acht weken ‘vrij’, daarna een paar dagen per week naar school in kleine klassen. Vanaf nu zal het weer een stuk rumoeriger in de groep worden en op zo’n dag gebeurt er van alles. Allemaal indrukken die kinderen elk op hun eigen manier verwerken en bij de één komt het harder en intenser binnen dan bij de ander.

Ik was er – voordat corona in beeld kwam – aan gewend dat onze dochters zich thuis moesten afreageren als ze moe uit school kwamen van al die prikkels. Als ze de volgende ochtend net een beetje bijgekomen waren moesten ze weer naar school en begon alles opnieuw.

,,Het weekend duurt te kort’’, zo concludeerde onze oudste dochter eerder al. In de zomervakanties bloeide ze helemaal op. Ook de afgelopen maanden zaten ze allebei lekker in hun vel. Ze werden er ook creatief van, knutselden er op los en genoten van de extra speeltijd die ze in coronatijd hadden. Bijzonder was ook dat ze voor het eerst in hun leven ’s ochtends langer sliepen!

Hopelijk houden ze dit gevoel vast. Ook nu ze weer volledig naar school gaan. Ik vraag me af of dit misschien hét moment is om een vierdaagse schoolweek in te voeren. Dit zou niet alleen het lerarentekort (deels) oplossen, maar ik denk ook dat de kinderen er relaxter, creatiever en vrolijker van worden. En je kinderen gelukkig zien, dat is toch het mooiste wat er is?

Klasina van der Werf

Normaal (?)

De kinderen zijn sinds deze week weer naar school. Zou alles nu weer een beetje normaal worden? Ik had goede hoop voor de meivakantie. Maar de praktijk is anders.

Woensdagochtend mocht de jongste van zes jaar voor het eerst weer naar school. Ze had er zin in, maar liep een beetje onzeker het plein op. Op het hek stond een groot bord met de regels erop. Eén van de regels is dat ouders het plein niet mogen betreden. Vanaf een afstandje stond ik te kijken hoe de juf de route wees die kinderen moeten lopen. Gelukkig ontbraken de rood-witte linten.

Die linten zie je namelijk om de haverklap in het straatbeeld verschijnen en ik kan er maar niet aan wennen. Net zoals ik niet kan wennen aan al die bordjes op de ramen van de winkels waarop staat dat er maximaal 2 of 3 klanten naar binnen mogen. Of die geel met zwarte tape op de vloeren met anderhalve meter ertussen. En dan hebben we het nog niet eens over de desinfecterende middelen gehad die je moet gebruiken voordat je een winkel instapt.

Begrijp me goed, ik snap dat dit ‘het nieuwe normaal’ is, ik weet dat we dit doen om dat akelige virus onder controle te krijgen en ik probeer me zo goed mogelijk aan de regels houden. Maar toch… We leven nu twee maanden in coronatijd en hoewel sommige dingen al ‘gewoon’ worden vind ik het nog steeds niet normaal.

Mijn droom? Ik zou mijn vader willen feliciteren als hij jarig is, ik zou door de supermarkt willen lopen zonder dat mensen opzij springen als je te dicht bij ze komt, ik zou met mijn vriendinnen willen afspreken zonder bang te zijn dat we het risico lopen op een boete. Ik hoop dat er weer een tijd komt dat mijn man zenuwachtig is voor een wedstrijd van Cambuur in plaats van voor een rechtszaak op tv over eventuele promotie van ‘zijn’ club.

Ik zou mensen willen interviewen zonder anderhalve meter afstand ertussen. Ik kijk uit naar de dag dat onze kinderen weer tegelijk naar school mogen en dat ze gewoon bij beppe op schoot kunnen springen zonder dat iedereen verschrikt opkijkt. En mijn liefste wens op dit moment: ik zou zaterdag graag vol trots langs de kant willen zitten als onze jongste dochter moet afzwemmen.

Ik verlang naar het ‘oude’ normaal.

Klasina van der Werf

 

De Grote Online Quarantaine Pubquiz Show

De inschrijving voor de Grote Online Quarantaine Pubquiz Show van Noordoost-Friesland is begonnen. Deze te gekke, gezellige en spannende online quiz vindt live plaats vanuit je eigen woning op woensdagavond 20 mei (voor Hemelvaartsdag) om 20.00 uur. Het wordt een avondvullend programma met leuke vragen voor het hele gezin.

Deze Grote Online Quarantaine Pubquiz Show is een initiatief van Pieter Jan Heidstra van De Westereender en Wessel de Roos van Café De Hossebos. ,,Mensen zijn in deze coronatijd toe aan iets anders en willen graag iets hebben om naar uit te kijken.’’ De quiz wordt gepresenteerd door Bouke Koning uit Kollum die gespecialiseerd is in het organiseren van De Quizshow. Hij heeft ervaring met het regelen van een online quiz via een livestream waarbij mensen vanuit huis via een app antwoord kunnen geven op de verschillende vragen. ,,Bouke verzorgt vanaf een speciale geheime locatie een avondvullend programma met tien vragenrondes waarbij we zelf ook ideeën mogen inbrengen’’, vertelt Pieter Jan. Die ideeën zijn er genoeg.

Aanmelden en Hossebox

De inschrijving is zaterdagavond geopend. De eerste tientallen aanmeldingen stroomden meteen binnen. Mensen kunnen zich aanmelden via de FB pagina van De Westereender https://www.westereender.nl/aanmelden-voor-de-quarantaine-pub-quiz/  Wees er snel bij want er is een maximaal aantal deelnemers.

De kosten voor deelname zijn €29,50 per gezin inclusief Hossebox. In de box zit – naast diverse hapjes en drankjes – een briefje met de code waarmee je kunt inloggen voor de quiz. Ook zijn er in de Hossebox talloze kortingsbonnen te vinden die beschikbaar zijn gesteld door lokale ondernemers.  Deelnemers krijgen via Facebook bericht wanneer ze de Hossebox kunnen afhalen. Bezorgen kan ook. Voor de winnaars zijn er cadeaukaarten beschikbaar gesteld door De Coop in De Westereen. Houd voor actuele ontwikkelingen de Facebookpagina van De Westereender en Wessel de Roos in de gaten.

Op de foto: Pieter Jan Heidstra en Wessel de Roos zijn klaar voor de Grote Quarantaine Pubquiz Show. Jullie ook? Foto: Klasina van der Werf

Vrijheid

Ik wandel door de weilanden. De zon schijnt en de lucht is blauw. Het is stil om me heen. Ik hoor alleen de vogels fluiten en in de verte lachen de kinderen, waarschijnlijk om een grap die Johan heeft gemaakt. Sinds lange tijd heb ik een weekje vakantie. Even geen deadlines. Eindelijk vrij!

Op de fiets hier naartoe zag ik overal vlaggen wapperen. Het is vandaag Bevrijdingsdag. Precies 75 jaar geleden werd Nederland bevrijd van de Duitse bezetters. ,,Jammer dat er in de oorlog geen corona was’’, zei onze dochter vanochtend tijdens het ontbijt. ,,Dan bleven de Duitsers op veilige afstand.’’

‘Toen werd de keuze voor ons gemaakt. Nu maken we zelf een keuze in het belang van leven en gezondheid’, zo stelde koning Willem-Alexander gisteravond in zijn toespraak tijdens de Nationale Dodenherdenking. Zo voelt het ook.

Eerlijk gezegd hebben wij de regels zelf al een beetje versoepeld. Zo ontvangen we af en toe weer bezoek, uiteraard op anderhalve meter afstand, maar toch. We zijn weer toe aan een beetje meer vrijheid. Toevallig kondigde het kabinet vandaag al aan niet langer te willen benadrukken wat er allemaal níet mag, maar juist wil kijken naar wat er wél kan.

Zou het toeval zijn dat dit nieuws op Bevrijdingsdag naar buiten wordt gebracht? Ik denk dat het voor onze generatie moeilijk voor te stellen is wat vrijheid echt betekent, omdat wij de oorlog niet hebben meegemaakt. Maar één ding is wel veranderd bedenk ik me terwijl ik geniet van de wandeling: door deze coronacrisis waarderen we onze vrijheid meer dan ooit!

Klasina van der Werf

PS: In deze bijzondere coronatijd houd ik een dagboek bij op mijn site. Wil je de rest ook lezen? Klik hier!

Laatste dag als juf

Dat was het dan, met een mooie opdracht over de Tweede Wereldoorlog gaat het boek dicht. Waarschijnlijk nog niet helemaal definitief, maar zo voelt het wel een beetje. De laatste weken mochten Johan en ik naast financieel adviseur en journalist ook meester en juf zijn. Met behulp van de juffen van school ging dat best goed, maar we zijn blij dat we het stokje na de meivakantie weer aan de professionals mogen overdragen. Want laten we eerlijk zijn, juf of meester, is toch echt een vak!

Hoewel de laatste loodjes zwaar waren – vooral omdat wij tegelijk ziek waren – kijken we terug op een bijzondere periode. We hadden het ritme op een gegeven moment goed te pakken. ’s Ochtends zonder wekker wakker worden, rustig aan ontbijten met z’n allen, huiswerk maken en daarna vrij! Nu we niet meer in het dorp wonen, waren onze dochters meer op elkaar aangewezen en dat ging wonderbaarlijk goed. Omdat er geen andere kinderen in de buurt waren vonden ze het ook wel leuk om samen te spelen. Zo’n coronatijd schept – tussen de gebruikelijke ruzietjes door – een band!

Juichend voor de tv

Dus hoewel we (alle vier!) juichend voor de televisie zaten toen we van Rutte hoorden dat de kinderen weer naar school mogen, kijken we later denk ik wel een beetje met weemoed terug op deze bijzondere tijd. Nog nooit waren we zo’n lange tijd zo vaak bij elkaar. Terwijl sommigen zich zorgen maken over achterstanden die kinderen oplopen denk ik dat dit juist een heel leerzame periode was, voor ons allemaal.

Nieuwe woorden

Zo leerden de kinderen allemaal nieuwe woorden als coronacrisis, quarantaine en k*tzooi (die laatste hebben ze van mij geleerd doordat het steeds misging met inloggen😮). Maar ook leerden we hoe je na een dip de draad weer kunt oppakken én wat de lekkerste ijsjes zijn bij de McDonald’s (McFlurry oreo met chocoladesaus). Verder ontdekten we leuke wandelroutes in Bakkeveen en de kinderen zijn nog nooit zo creatief aan het knutselen geweest als in deze coronavakantie (zoals ze het zelf noemen).

Alles op een rijtje

Terwijl ik deze week ziek op bed lag heb ik alles even op een rijtje gezet over de afgelopen periode waarin er in korte tijd zoveel is gebeurd. Ik ben tot de conclusie gekomen dat de basis in ons gezin goed is en dat is heel wat waard. Verder besef ik hoe blij we mogen zijn dat we in Friesland wonen, ook al is dat tijdelijk in een huurhuis waar we voorlopig ook nog wel even blijven…

Drone over Ee

En wat was het mooi om te zien hoe de kinderen uit het dorp donderdagavond met elkaar aan het stoepkrijten waren. Ze maakten samen mooie teksten voor de drone van Omrop Fryslân die vrijdagochtend ook over Ee vloog. ,,It wie sa leuk om iederien wer te sjen’’ zei onze oudste dochter van 8 jaar. ,,Hielendal yn dizze coronatiid.’’

En zo zal iedereen zich deze coronatijd later op zijn of haar eigen manier blijven herinneren.  Met in elk geval één overeenkomst: dit vergeten we nooit weer!

Klasina van der Werf

PS: Voor de liefhebbers zijn de dronebeelden van Noardeast-Fryslân vandaag om 14.00 uur en 21.30 uur te zien op Omrop Fryslân (Fryslân fan Boppen).

De dag van de waarheid

Hollen of stilstaan. Zo ziet mijn leven er normaal gesproken uit. Tussen de vakanties door is het vooral hollen en tijdens vakanties vind ik het heerlijk om even niets te hoeven. Daarom kijk ik ook altijd zo naar vakanties uit. Meestal hebben we als we thuiskomen van de ene reis alweer plannen voor de volgende, ook al is het een weekendje weg. Het is leuk om naar iets uit te kijken.

In deze coronatijd leven we van persconferentie naar persconferentie. Vanavond zitten we weer met z’n allen voor de buis om te horen wat Rutte zegt. Onze jongste dochter vindt het maar saai en kijkt liever naar het jeugdjournaal. De oudste vindt de gebarentalk nog wel leuk om te zien. Wíj hopen vooral de verlossende woorden te horen dat de kinderen na de meivakantie weer naar school mogen! Zo zal iedereen vanavond op z’n eigen manier vol spanning voor de televisie zitten.

Maar, er zijn meer redenen waarom dit een spannende avond voor ons is. We hebben namelijk een bod gedaan op een huis en vanavond horen we of de koop wel of niet door zal gaan. Er zijn meer kapers op de kust. Als het doorgaat gaan we misschien voor de zomervakantie al verhuizen. Dus als onze reis naar Noorwegen geannuleerd wordt, hebben we wel iets om naar uit te kijken.

Een maand geleden konden we ons nog niet voorstellen dat alles dicht zou gaan, nu is het lastig om te geloven dat het normale leven voorzichtig weer begint. En als de scholen nog langer dicht blijven en de koop van deze woning niet doorgaat? Dan is het in elk geval duidelijk! En dan verzinnen we vast wel weer iets nieuws om naar uit te kijken…

Klasina van der Werf

PS: In deze bijzondere coronatijd houd ik een dagboek bij op mijn site. Wil je de rest ook lezen? Klik hier!

Ouderwets gezellig

Voor de meesten zal het even wennen zijn dat ze aan huis gekluisterd zijn om verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Er is alleen één persoon van wie ik weet dat hij dat helemaal niet erg vindt. Alex Bouma, voormalig persfotograaf in Noardeast-Fryslân. 

Alex is inmiddels 71 jaar, woont in Sibrandahûs, is al een aantal jaren met pensioen en noemt zichzelf sindsdien ‘beroepskluizenaar’. ’s Winters zit hij in zijn ‘hoekje’ op de bank, leest de krant, drinkt koffie en bezoekt op zondags de concerten in de Kloosterkapel naast zijn woning. Zodra de zon begint te schijnen verplaatst hij zijn activiteiten naar zijn hinghok op het erf vanwaar hij een prachtig uitzicht heeft over de weilanden.

Alleen als het noodzakelijk is verlaat Alex zijn stekje, bijvoorbeeld voor de wekelijkse boodschappen. Ook daar heeft hij zijn vaste adresjes voor, want – zoals veel kleine ondernemers weten – hij blijft ‘zijn’ winkels trouw. ‘Minsken as Alex skuorre ús der trochhinne’, heeft de groetenman uit Dokkum weleens tegen mij verteld. Als oud-collega bezoek ik Alex één keer per jaar. Dan praten we elkaar onder andere bij over de ontwikkelingen bij de krant.

Tijdens verjaardagen krijg ik tegenwoordig bijna alleen nog maar appjes of felicitaties via Facebook, maar er is altijd één persoon die ’s ochtends om stipt negen uur belt: Alex. In deze coronacrisis dacht ik aan Alex. Hoe zou hij deze tijd ervaren? Ik besloot hem te bellen. Terwijl de meeste mensen in een dip zitten kreeg ik een vrolijke Alex aan de lijn. Hij bekijkt het gedrag van de mensen vanuit zijn visie vanaf een afstandje en kwam tot de volgende conclusie:

,,Der binne trije soarten minsken: leave minsken, gekken en grutte gekken.’’ Met die laatste groep doelde hij op de hamsteraars in de supermarkten. De eerste groep zijn ongetwijfeld de mensen uit de zorg en wie de mensen uit de middelste groep zijn weet ik niet. Misschien ik zelf wel, dacht ik later toen we de verbinding hadden verbroken. Alex had het er namelijk ook over dat het virus in Nederland is gekomen door de mensen die van ‘funreizen’ houden. En hij sprak zijn verbazing uit over mensen op social media, waar hij niet aan meedoet en waardoor zijn leven naar eigen zeggen ouderwets gezellig is.

Ik begin steeds beter te begrijpen wat hij daarmee bedoelt. Vooral nu we op ons eigen huis en gezin zijn aangewezen. Eerlijk gezegd vind ik het heerlijk dat ik even niet meer hoef te rennen, te vliegen en te draven. ’s Ochtends geen ochtendspits omdat de kinderen snel naar school moeten, ’s avonds geen vergaderingen en de interviews die ik overdag doe zijn allemaal telefonisch. Ik merk nu pas dat we het wel heel druk hadden waardoor we geen oog hadden voor de kleine dingen. Zoals genieten van de rust met een krant in de zon en een lekker kopje koffie erbij. Voor de zon hoef je volgens Alex niet naar het buitenland. Die is hier precies hetzelfde.

‘In saai bestean kin hiel ryk wêze’, zo sloot Alex ons telefoongesprek af. Die zin zal ik proberen te onthouden, ook als deze coronatijd voorbij is. Net als Alex heb ik nu ook iets ontdekt, namelijk dat er vier soorten mensen zijn: leave minsken, gekken, grutte gekken…én Alex!

Klasina van der Werf

Bron: De Westereender, april 2020

We hebben een dip

Het is alweer de vierde week dat we ‘in quarantaine’ zitten. Misschien is er nog niet helemaal sprake van een ‘lockdown’, maar zo voelt het hier wel op de boerderij in de middle of nowhere. We genieten nu extra van de mooie natuur om ons heen, de lammetjes die in het weiland naast ons zijn geboren, de tientallen zwanen aan de andere kant van het huis, de paarden, de koeien, de vogels die ons ’s ochtends wakker zingen. En toch… hadden we gisteren allemaal even een dip.

De druppel
Tot nu toe ging het onze dochters best goed af met huiswerk maken. ’s Ochtends taal en rekenen, ’s middags spelen, dat is onze regel. Maar gisterochtend hingen ze allebei als een zoutzak aan tafel. De ene kon maar niet op gang komen, de ander raffelde haar werk juist slordig af. Ik moest eigenlijk nog een mail versturen – maar de laptop was bezet – en Johan zat in de werkkamer naast ons telefonisch te vergaderen. De kop thee die omviel was letterlijk de druppel. Ik werd boos, de kinderen huilen en Johan kon zijn collega’s bijna niet meer verstaan…

Terug naar normaal
,,We zitten even in een dip’’, zei ik even later tegen de kinderen nadat ik alles had opgeruimd, de meiden weer rustig waren en Johan tussen zijn gesprekken door even een kop koffie had gehaald. Het is ook niet zo gek als je hele dagen op elkaars lip zit. Ik mis de momentjes voor mezelf ook. Het enige moment dat ik nog voor mezelf heb is als ik op de wc zit en zelfs dan hoor ik de kinderen op de achtergrond nog vaak ‘mem’ roepen. En dan hebben wij ook nog geluk dat we in Friesland wonen en niet op een kamer midden in de drukke stad. Eigenlijk hebben wij helemaal niks te klagen. Het probleem is denk ik dat we niet weten wanneer alles weer normaal wordt. De strenge corona-maatregelen kwamen plotseling op ons pad, maar zo snel zullen ze niet weer verdwijnen. Rutte bevestigde dat gisteren in zijn toespraak: ‘Terug naar normaal is een zaak van de lange adem’.

Geen afscheid
De reden dat we zoveel mogelijk thuisblijven werd deze week wel weer even heel duidelijk gemaakt toen we van onze buurman hoorden dat hij op begrafenis was geweest van iemand die aan Corona was overleden. Het ergste van deze verhalen vind ik dat naasten bijna geen afscheid kunnen nemen van de coronapatiënten. ,,Juist nu zou ik een arm om je heen willen slaan’’, zingt Snelle samen met Davina Michelle in ’17 miljoen mensen’. Bij ons thuis is dit nu de tophit en ik moet elke keer glimlachen als ik onze dochter van 8 hoor zingen dat alles op televisie nu zo beladen is…

Houd vol
Het Paasweekend is een goede reden om de vrolijkheid er na onze dip weer een beetje in te brengen. Alsof de minister-president het aanvoelt horen we hem ’s avonds zeggen: ‘Vier Pasen thuis en houd vol’. Dat gaan we doen, compleet met paastaart, – ontbijt en een zoektocht naar paaseieren. We moeten nog even volhouden. Anders is alles voor niets geweest.

Klasina van der Werf

De Westereender brengt speciale corona-editie uit

DE WESTEREEN – In tijden dat ook huis-aan-huiskranten het moeilijk hebben gaat de uitgever van De Westereender niet bij de pakken neerzitten. Integendeel, in samenwerking met de redactie is een speciale corona-editie uitgebracht. In deze krant wordt duidelijk hoe mensen uit Noordoost-Friesland deze bijzondere coronatijd ervaren. ,,Maar we brengen het nieuws wel op zo’n manier dat de verhalen hoop en troost bieden. Niet voor niets wordt De Westereender de leukste krant van Noordoost-Friesland genoemd’’, stelt uitgever Pieter Jan Heidstra.

In de editie van april vertellen verschillende mensen uit de regio Noardeast-Fryslân hoe zij deze coronacrisis ervaren. Zo komt er een juf en een horecaondernemer aan het woord, maar ook mensen uit de zorg en examenkandidaten. Bijzonder is het verhaal van ambulancechauffeur Norbert Beerstra. Hij heeft vanuit Brabant corona-patiënten vervoerd naar onder andere het UMCG. Naast de ‘coronaverhalen’ staan er uiteraard ook andere human-interest verhalen in de krant, zoals lezers dat van De Westereender gewend zijn. Zo heeft de redactie interviews gedaan met televisiepresentator Sipke Jan Bousema, kok Wiebe de Jong en tennisleraar Stephan van den Berg.

Sulveren opstekker

Verder is er aandacht voor de skatebaan in Feanwâlden die dankzij jongeren uit het dorp omgetoverd wordt tot een prachtige ontmoetingsplek. Ook het oorlogsverhaal in het kader van 75 jaar vrijheid die de redactie dit hele jaar al brengt ontbreekt niet. Dit keer gaat het over verzetsman Yde Pranger, die zich zijn hele leven schuldig heeft gevoeld over de verzetsactie bij De Falom. Bijzonder in deze krant is ook de uitreiking van de eerste ‘Sulveren opstekker’, een nieuwe prijs van De Westereender.

Tulpen Brugchelencamp

De Westereender verschijnt op woensdag 8 april bij ruim 36.000 mensen uit de hele regio Noordoost-Friesland in de bus. Om  de bewoners van Brugchelencamp op te fleuren in deze coronaperiode deelt uitgever Pieter Jan Heidstra in samenwerking met Jilderda Bloemenboetiek op deze dag tulpen uit bij het zorgcentrum in De Westereen. Losse exemplaren van De Westereender zijn verkrijgbaar bij de Coop, Primera en het bovengenoemde zorgcentrum. Tevens is De Westereender gratis verkrijgbaar bij de diverse gemeentehuizen en de Jumbo Dokkum.

Een lach en een traan

We zijn voorbij de start, maar nog niet aan het einde van het begin, zo zei Rutte gisteren. Echt origineel was hij niet met deze uitspraak las ik op Twitter. Winston Churchill zei in 1942: Now this is not the end. It is not even the beginning of the end. But it is, perhaps, the end of the beginning.

Hoe dan ook, we zijn er nog niet! 28 april is de nieuwe datum waar we naar toe kunnen leven. Na deze week dus nog 4 weken te gaan. Minimaal. Daarna volgt de meivakantie, dus als alles goed gaat kunnen de kinderen 11 mei weer naar school.

We leven nu van dag tot dag en proberen er elke dag wat van te maken. De afgelopen week was even pittig omdat Johan en ik het allebei erg druk hadden met ons werk. Wat meespeelt is dat de journalist in mij tijdens deze coronacrisis naar bovenkomt. Als redacteur van De Westereender moét ik daar iets mee doen. Het resultaat is volgende week te bewonderen.

Ondertussen help ik de meiden met hun huiswerk, maar we proberen vooral ook de humor er in te houden. En dan komt het goed uit dat het vandaag 1 april is. Gisterochtend hadden we alvast leuke grapjes voor heit bedacht. Zijn hoofd beschilderen met SC Heerenveenvlaggen lukte helaas niet, maar de foto van de aap op de spiegel en mayonaise in de tube tandpaste wel! En de grapjes gaan vandaag waarschijnlijk nog wel even door.

Nu, na ruim twee weken, begint ook het besef te komen dat we onze ouders/pakes en beppes beginnen te missen. Zij zitten in de risicoleeftijd dus we blijven allemaal veilig thuis. Deze week zijn we voor het eerst aan het beeldbellen geweest. Erg leuk en grappig, maar het is toch anders dan even een knuffel geven.

Gisteren was Johan een blokje om in de auto met de meisjes en onverwachts reden ze langs het huis van pake en beppe in De Westereen. Beppe haalde meteen een verrassingstas uit huis voor onze dochters met kleurboeken, paaseieren van chocola en knutselspullen. Wat waren ze blij. Niet alleen met de spullen, maar ook dat ze elkaar even konden zien. Met tranen in de ogen zwaaide beppe ze uit. ,,Beppe moat gûle omdat se ús mist’’, was de conclusie van de jongste dochter.

Thuis gingen ze meteen knutselen. Een mooie kaart voor de beppes met daarop de tekst: We hopen dat we jullie snel weer zien…

En nu maar hopen dat 28 april echt de einddatum is!

Klasina van der Werf

Wij missen school!

Nou dat was me het weekje wel hoor. Best moeilijk, wat die kinderen in groep 3 en 5 al moeten weten. Dat rekenen gaat me nog wel goed af, maar die taal met hakwoorden, zingwoorden en samenstellingen zijn voor mij even wennen. Gelukkig kan onze jongste dochter haarfijn uitleggen hoe het allemaal zit. Toch merk ik dat het enthousiasme bij de kinderen wat afneemt met huiswerk maken. In de eerste week vonden ze het allemaal nog wel leuk om aan de keukentafel te werken en zelf hun tijd een beetje in te delen. Gelukkig was het mooi weer en konden we in de ‘pauzes’ naar buiten, springen op de trampoline. Ik mocht in het midden springen, want dan gingen ze extra hoog. Maar nu, na twee weken, is die lol er ook alweer een beetje af…

Bytsje saai

Vanochtend kwam het hoge woord er uit. Het was nog vroeg toen de jongste dochter bij ons op de slaapkamer kwam. Ze had buikpijn en kroop tussen ons in. De oudste sliep al in de bedstede bij ons op de kamer, want zij had eng gedroomd. Met grote ogen keek Anouk mij aan. Toen kwam het hoge woord er uit: ,,Ik mis skoalle.’’ Vanuit de bedstede viel haar grote zus haar bij. ,,Ik ek, it wurdt allegear in bytsje saai.’’ De verhalen van wat ze allemaal misten kwamen los. De ene wilde haar nieuwe koptelefoon zo graag meenemen naar school, de ander moest haar knutselwerkje nog afmaken. En ze wilden hun klasgenootjes graag weer eens zien. En de juffen. En eerlijk is eerlijk: wij als ouders missen de structuur van school ook. Het concentratieniveau om thuis te werken is tot een dieptepunt gezakt.

Kamperen in coronatijd

Dinsdag horen we of de scholen na 6 april langer sluiten en tot wanneer. Misschien is die onzekerheid nog wel het ergste. Uit pure ellende hebben we de tent opgezet in de tuin. Kamperen in coronatijd, zoals een vriendin het noemde. Zo houden we het nog wel even vol en tussen de ruzietjes door hebben we het best gezellig met z’n allen. We beseffen ook dat we blij mogen zijn dat we thuis kunnen zijn bij de kinderen, in tegenstelling tot mensen die een beroep hebben waarbij ze nu harder nodig zijn dan ooit. En we zijn gezond. Dus eigenlijk hebben we niks te klagen, maar toch…

Klasina van der Werf

Een leerzame week!

Mensen zeggen weleens dat ze het knap vinden dat ik kan schrijven. Ieder z’n vak, zeg ik dan. Ik zou bijvoorbeeld niet in de zorg kunnen werken, schoonmaken is ook niet mijn sterkste punt en als ik juf zou zijn, zou het een chaos worden in de klas. En juist die zorgmedewerkers, de schoonmakers en de juffen slepen ons er in deze coronatijd doorheen. Zij krijgen nu eindelijk de waardering die ze verdienen. Jammer dat daar een crisis voor nodig is!

Dat is één van de lessen die ik deze week heb geleerd. Een week om nooit te vergeten. Het blijft bizar, onwerkelijk en onzeker. Het was een week waarin we thuis een haat-liefdeverhouding kregen met Mario, waarin we met z’n vieren moesten thuiswerken (onze dochters slaagden daar heel goed in) en een week waarin we leerden relativeren. Want terwijl het virus ons letterlijk en figuurlijk achtervolgt, beseffen we weer wat écht belangrijk is in het leven: gezondheid en liefde voor elkaar. Eigenlijk wisten we dat al, maar nu worden we weer even met de neus op de feiten gedrukt. Ook daar is blijkbaar een crisis voor nodig!

Niet te vergelijken met de oorlog

Dit is voorlopig het laatste deel van mijn dagboek over de coronacrisis, anders ben ik bang dat ik teveel in herhaling val. Mocht daar aanleiding voor zijn, dan klim ik weer in de pen. Ik ga me nu richten op een bijzonder project waar ik mee bezig ben samen met dorpsgenoten in Ee. Een project over de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar precies 75 jaar geleden. Dat was pas écht een bijzondere tijd die niet te vergelijken is met de situatie waar we nu in zitten.

Vieren dat we ‘vrij’ zijn

Het is de bedoeling dat we dit project op 21 juni presenteren, historisch gezien een bijzondere datum voor Ee. Waarom? Dat leg ik nog wel uit. We moeten eerst afwachten of dat evenement wel door kan gaan. Want ik heb zo’n gevoel dat deze coronacrisis nog wel even kan duren. Maar áls we dit overwinnen, dan ben ik ervan overtuigd, dat we alsnog gaan vieren dat we ‘vrij’ zijn, net als 75 jaar geleden. Tot die tijd wens ik iedereen heel veel liefde, geluk en gezondheid toe!

Klasina van der Werf

Het is menens!

Het coronavirus komt steeds dichterbij. Ook in Noardeast-Fryslân is nu een inwoner positief getest. Volgens deskundigen gaat het Noorden niet aan corona voorbij: de piek komt hier later.
 
Het nieuws komt niet als een verrassing, maar het wordt nu wel menens! We zijn nóg alerter met bezoek en ik probeer mijn interviews zoveel mogelijk telefonisch te doen. Ook Johan is uren achter elkaar aan het beeldbellen met collega’s (hij was vanochtend alleen vergeten gel in z’n haar te doen😊) en de vriendinnetjes die met onze dochters wilden spelen hebben we weer weggestuurd.
 
Geen risico’s
We nemen geen risico’s. Als we ons steentje willen bijdragen moeten we het goed doen en geen bezoek afleggen/ontvangen als dit niet noodzakelijk is. Gevolg is dat we als gezin echt op elkaar aangewezen zijn en tot mijn verbazing gaat dat best goed. Op een paar ruzietjes na – onder andere over wie aan de beurt is met de nieuwe Nintendo Switch en vooral wie de beste is – groeien we juist dichter naar elkaar toe.
 
Veteren
Omdat fysieke interviews, vergaderingen, school, sport en speelafspraken zijn afgezegd, hebben we meer tijd voor elkaar dan ooit. We doen nu dingen waar we normaalgesproken nooit aan toe komen. Zo heb ik onze jongste dochter eindelijk leren veteren (ze is 6 jaar, dus ik geef toe, dat werd tijd). De oudste gaf vandaag een spreekbeurt over cavia’s om ons te overtuigen dat ze een cavia als huisdier wil (ze had me bijna, vooral met die laatste zin ‘ik zal hem goed verzorgen en heel veel liefde geven’). En de jongste schreef een kaart aan haar vriendin: ‘Liefe Nora, beste vrienden, van Anouk. Adres: Omgong 14, De Terp, Ee’. Nu maar hopen dat de kaart aankomt.
 
Flexibel
Verder hebben we samen de trampoline uit de sloot achter de boerderij gevist, gerepareerd en schoongemaakt. Die staat nu voor het huis en is meteen door de dames in gebruik genomen. Zo komen we de dagen wel door. Het is opvallend hoe flexibel de kinderen zijn. Ze doen er helemaal niet moeilijk over dat ze niet met anderen mogen spelen. En dat onze reis naar Tenerife in april waarschijnlijk niet doorgaat hadden ze al verwacht (de oudste: ik dacht dat dat al zeker was; de jongste: ik vind Tenerife toch niet leuk).
 
Tijd voor elkaar
Eigenlijk gaan we terug naar de basis. We hebben weer tijd en aandacht voor elkaar. ’s Ochtends met z’n vieren ontbijten, samen koffiedrinken, gezellig aan de keukentafel (t)huiswerk maken of een spelletje doen. Dát is wat kinderen belangrijk vinden en misschien ook wel de reden dat ze lekker in hun vel zitten. Het klinkt tegenstrijdig, want ondanks dat we afstand moeten nemen van elkaar merk ik bij ons thuis dat het tegenovergestelde gebeurt: corona verbroedert!
Klasina van der Werf

Dag 3: Naar buiten!

Tot nu toe hadden we nog een beetje een ‘vakantiegevoel’. Die eerste dagen dat je ’s ochtends rustig aan kunt ontbijten, geen broodtrommels klaar hoeft te maken en lekker lang in de pyjama kunt  blijven rondhangen.

Er is alleen één belangrijk verschil met vakantie. Johan en ik moeten allebei thuis werken. Met kinderen erbij. Dat is niet een ideale combinatie. We proberen wel een beetje met schema’s te werken – zelfs de kinderen hebben zelf een schema gemaakt – maar in de praktijk loopt alles door elkaar.

Sportmiddag

Woensdagmiddag is normaalgesproken onze sportmiddag, de jongste moet dan zwemmen en de oudste volleyballen. Daarom besluiten we er deze middag onze eigen ‘sportmiddag’ van te maken. We gaan naar Bakkeveen, lekker even wandelen in het bos. Het is er rustig, gelukkig, want als ik de beelden in de media zie van volle parken en speeltuinen dan vraag ik me af of sommige mensen de ernst van de situatie wel inzien.

Geen zorgen

Mark Rutte benadrukte gisteren in het jeugdjournaal ook: ,,We moeten ervoor zorgen dat niet teveel mensen tegelijk besmet raken met het coronavirus, zodat de ziekenhuizen het aankunnen. Daarom moeten we samen voorkomen dat die besmetting niet te snel gaat.’’ Hij voegde eraan toe dat het niet zoveel zin heeft om ons zorgen te maken. ,,Maar doe wel wat je kunt bijdragen, dus beperk het contact met anderen, houd afstand en was je handen meerdere keren per dag.’’

Blijf lol maken

En wat ik nog de mooiste boodschap vond van de premier richting de kinderen: Blijf ook lol maken!

Dat gaan we doen. We hebben er tenslotte alle tijd voor!

Klasina van der Werf

Opeens zijn wij nuchtere Friezen niet meer zo nuchter

Ik blijf me verbazen over wat het Coronavirus in korte tijd allemaal teweegbrengt. In het begin dacht ik: het zal allemaal wel wat meevallen. Zelfs tot vorige week vrijdag ging ik er nog vanuit dat het een ‘ver-van-mijn-bed-show’ zou blijven. Maar nu is ‘Corona’ het gesprek van de dag en zijn wij zelf ook extra voorzichtig.

,,Mem, wat sille we hjoed dwaan’’, was het eerste wat onze oudste dochter vanochtend vroeg. ,,O jee’’, dacht ik. ,,Slaat de verveling nu al toe?’’ Normaalgesproken genieten de kinderen volop van de schoolvakanties, maar nu is alles anders. Dit is geen vakantie. Als we bericht krijgen van school dat ze huiswerk mogen doen zijn ze tot mijn grote verbazing zelfs blij!

Kwetsbaar

Om de beurt mogen we (met niet meer dan 1 persoon) het huiswerk van de kinderen op school ophalen. De juffen zijn aanwezig om uitleg te geven. Ze kunnen er nog niet over uit dat we dit meemaken. Eén juf noemt het zelfs beangstigend. En als de juf dat al zegt bekruipt me zelf ook even een bang gevoel over hoe kwetsbaar we zijn.

Angst

Gelukkig voelen de kinderen die angst niet. Tot nu toe gaat het nog goed, thuis, met z’n allen, 24 uur per dag. Vooral het Mario-spel op de Nintendo, ’s ochtends met Johan is een succes. Ze zijn al in Zandkoekjesland heb ik me laten vertellen.

Horeca

Maar we hebben nóg minimaal 19 dagen te gaan… En die games zijn leuk voor even, maar pedagogisch verantwoord zal het allemaal wel niet zijn. Wat we nog het meeste missen? De horeca! We vinden het normaalgesproken heerlijk om tijdens vakanties ergens even koffie te drinken of iets te eten. Meestal omdat we iets te vieren hebben. En als we niets te vieren hebben verzinnen we wel een reden dat we iets te vieren hebben. De kinderen zijn daar inmiddels ook heel goed in.

Interview

Toevallig had ik vandaag een interview in een horecazaak in Dokkum. Hoewel ik de meeste interviews nu telefonisch probeer te doen, maakte ik voor dit onderwerp over de oorlog een uitzondering. Uit ervaring weet ik dat de mooiste verhalen ontstaan door mensen persoonlijk te interviewen. De sfeer is bepalend voor het resultaat. En die sfeer was goed. ,,We zitten allemaal in hetzelfde schuitje’’, zei deze horecaondernemer. Hij voegde eraan toe dat ze van plan zijn om vanaf donderdag afhaalmenu’s te serveren voor de liefhebbers.

Afhaalmenu

Dat klonk mij als muziek in de oren. Dus ik denk dat we morgen zo’n menu gaan afhalen in Dokkum. Om te vieren dat we op deze manier de horecaondernemers kunnen steunen. En om Rutte zijn wijze raad op te volgen: Blijf elkaar helpen waar dat kan!

Klasina van der Werf

Dagboek in Coronatijd: En dit was nog maar de eerste dag…

Om tien minuten over acht gaat de telefoon. Of we onze afspraak voor het interview kunnen verzetten. De dame in kwestie heeft keelpijn en wil geen risico’s nemen. We besluiten het interview later in de week telefonisch te doen. Niet veel later krijg ik een appje van de tweede persoon met wie ik vanochtend een afspraak heb. Zij heeft een zoontje en nu de scholen dicht zijn moet ze thuis blijven. ,,Wat zijn we toch in een uitzonderlijke en vreemde situatie beland’’, voegt ze er aan toe. Ze wenst me nog sterkte als ZZP’er omdat alles nu stil ligt.

Dat blijkt ook nodig want diezelfde ochtend krijg ik te horen dat één van de bijlagen waarvoor ik schrijf geannuleerd wordt. Een bijlage waarvoor ik samen met twee andere tekstschrijvers al hard aan had gewerkt om er een bewaarexemplaar van te maken. Mijn derde afspraak – met een horecaondernemer – gaat wel door. Zijn zaak is dicht, maar hij relativeert dat als ik even later met een kop koffie in zijn lege restaurant zit. ,,We moeten dit positief benaderen, beter nu even dicht dan dat we straks allemaal ziek zijn of doodgaan.’’

Chips hamsteren

Na het interview rijd ik nog even langs de Albert Heijn in Dokkum. Onderweg zie ik een bord van Theater Sense waarop staat dat alle voorstellingen geannuleerd zijn. In de supermarkt is het best druk. ,,Mam, bijna alle chips is op’’, hoor ik een meisje zeggen terwijl ik met mijn kar tussen de schappen loop. ,,Zijn mensen naast wc-papier nu ook al chips aan het hamsteren?’’, denk ik bij mezelf. In de winkel kom ik de nieuwe bewoner van ons huis tegen. Wij zijn net op tijd verhuisd, maar zij moeten nog. Ik wens haar sterkte want verhuizen is al pittig en nu helemaal.

Nog 2 weken en 4,5 dagen te gaan

Terug bij onze woonboerderij waar we tijdelijk verblijven gaan we met z’n vieren lunchen. Op maandagmiddag. Dat gebeurt nooit. De meiden hebben zich goed vermaakt op de nieuwe Nintendo die we toevallig de week ervoor hadden gekocht om te vieren dat ons huis was verkocht. Eigenlijk voor de kinderen, maar Johan is minstens zo fanatiek met de Mario-spelletjes. Jeugdnostalgie. Onder het eten begint de eerste echte ruzie tussen de kinderen over iets wat niet eerlijk is… Johan en ik kijken elkaar aan: nog 2 weken en 4,5 dagen te gaan.

Extra kantoorruimte

’s Middags hebben we wisseling van de wacht. Johan gaat aan het werk in de kamer die we – gelukkig – hebben ingericht als kantoor met bureau, printer en een prachtig uitzicht over de weilanden. Wat zijn we blij met deze extra kamer in ons huis, vooral nu we allebei zoveel mogelijk thuis moeten werken. De kinderen vermaken zich ’s middags met de knikkerbaan, met een vlot in de sloot die ze maken voor de knuffeltjes en we bakken met z’n drieën een taart voor bij de koffie. En zo komen we deze dag goed door. Maar dit was nog maar de eerste!

Elise

’s Avonds kijken we met z’n vieren naar het jeugdjournaal. Daarin zien we het indrukwekkende verhaal van Elise die een spierziekte heeft. Zij moet extra oppassen voor het coronavirus want voor haar kan de ziekte gevaarlijk zijn. Als Johan even later klaagt dat hij het toch wel erg jammer vindt dat Cambuur nu misschien geen kampioen kan worden en als ik mijn zorgen uit over de vakantie naar Tenerife die we eind april geboekt hebben zegt onze oudste dochter (8) tegen ons: Dat van Elise is veel erger.

En daarmee is alles gezegd!

Klasina van der Werf

Dagboek in coronatijd

Ik heb besloten een dagboek bij te houden nu we vanwege het coronavirus verplicht thuis moeten blijven. Vanuit onze woonboerderij in Westergeest zijn we letterlijk afgesloten van de buitenwereld. De komende tijd ga ik schrijven over hoe wij met deze situatie omgaan, maar ik ben ook benieuwd hoe anderen het ervaren. Kunnen jullie het regelen met werk en opvang van de kinderen? En hoe brengen jullie deze bijzondere tijd door?

Lees hier het eerste verhaal over mijn eigen ervaringen (Verplicht vrij!)

Dagboek deel 2 (En dit was nog maar de eerste dag…)

Dagboek deel 3 (Opeens zijn wij nuchtere Friezen niet meer zo nuchter)

Dagboek deel 4 (Naar buiten!)

Dagboek deel 5 (Het is menens)

Dagboek deel 6 (Een leerzame week)

Dagboek deel 7 (Wij missen school)

Dagboek deel 8 (Een lach en een traan)

Dagboek deel 9 (We hebben een dip)

Dagboek deel 10 (De dag van de waarheid)

Dagboek deel 11 (Laatste dag als juf)

Dagboek deel 12 (Vrijheid)

Dagboek deel 13 (Normaal?)

Dagboek deel 14 (Prikkelvrij)

Verplicht vrij!

Wat een vreemde tijd. Dit hebben we nog nooit meegemaakt. Logisch, want dit is ook nog nooit eerder gebeurd. Vrijdag hadden we nog de overdracht van ons oude huis in Dorp Ee. Terwijl de televisie nog maar net was aangesloten in onze tijdelijke woning hoorden we daar gisteren het nieuws: de scholen gaan 3 weken dicht vanwege het coronavirus. Opeens hebben de kinderen echt ‘vakantie’ in deze mooie woonboerderij.

Geen spelers
De kinderen (6 en 8 jaar) vinden het wel mooi, 3 weken vrij van school (Cbs De Gearing). Maar toch voelen ze wel dat het allemaal wat anders dan anders is. We hebben meteen de regels besproken: even geen spelers thuis. Normaalgesproken is iedereen hier welkom, maar de school gaat niet voor niks 3 weken dicht. Bovendien moeten wij zelf wel werken en dan is een beetje rust in huis wel fijn. Gisteravond kropen ze in de bedstede tegen elkaar aan. Nu nog dikke vriendinnetjes, maar hoe zal dat de komende tijd gaan?

Thuis werken
Johan en ik hebben gisteren de agenda’s even naast elkaar gelegd en de dagen dat we bij de kinderen zijn verdeeld. Als financieel adviseur van Jeugdhulp Friesland heeft hij de opdracht gekregen zoveel mogelijk thuis te weken. Toevallig heb ik een hele druk maand met 3 deadlines van grote opdrachten, waaronder 2 kranten. Ik hoop dan ook dat mijn afspraken zoveel mogelijk door kunnen gaan, want als ZZP’er geldt: geen werk = geen inkomen.

Agenda steeds leger
Ondertussen schrap ik ook verschillende afspraken in mijn agenda. Afspraken die niet noodzakelijk zijn, zoals de vergadering van het vlasmuseum waar nog een 95-jarige in het bestuur zit. De sportwedstrijden van de kinderen gaan niet meer door en onze jongste dochter mocht tot haar grote verdriet toch niet afzwemmen. Opeens is mijn agenda opvallend leeg. We zijn gewend om altijd maar te rennen, vliegen en draven, maar nu hebben we verplicht vrij!

Hoe ervaren jullie deze tijd?
Vanuit onze woonboerderij in Westergeest krijg ik niet meer zoveel mee van wat er in het dorp gebeurt. We zijn letterlijk afgesloten van de buitenwereld. De komende tijd ga ik bijhouden hoe wij deze tijd doorbrengen, maar ik ben ook benieuwd hoe anderen het ervaren. Kunnen jullie het regelen met werk en opvang van de kinderen? En hoe brengen jullie deze bijzondere tijd door? Laat het weten in een reactie hieronder!

Klasina van der Werf

TikTok

Mag ik op TikTok? Deze vraag stelde onze dochter van 8 jaar ons vorige week. Gelukkig wist ik wat het was. Nog maar net, dankzij een artikel in De Westereender. ,,Daar ben je nog veel te jong voor’’, was mijn eerste reactie.
 
Voor degenen die het niet weten: TikTok is een kruising tussen sociale media -en een muziekapp en het is immens populair bij vaak jonge tieners. Na de vraag van mijn dochter ben ik mij eens in de wereld van TikTok gaan verdiepen. Veel kinderen maken grappige korte filmpjes op deze app met allerlei effecten. Best creatief eigenlijk. Ik vroeg me dan ook af: kan dat kwaad?
 
Volgens Jesse van Wieren is 8 jaar tegenwoordig een normale leeftijd om op TikTok te gaan. Ik heb het hem even gevraagd tijdens een interview over het Iepenloftspul van Burgum waarin deze bekende TikTokker meespeelt. Het probleem is dat ik digibeet ben. Iedereen die voor 1980 is geboren schijnt moeite te hebben met digitale media. En ik ben van ’79.
 
Diezelfde digibeten zijn dus de ouders die nu belangrijke beslissingen moeten nemen over hoe hun kinderen moeten omgaan met de nieuwe media. Alsof opvoeden zonder tablets en apps nog niet lastig genoeg is. Richtlijnen rondom opvoeden en social media zijn er niet, dus in de praktijk komt het erop neer dat we allemaal maar wat aanrommelen.
 
Maar goed, we moeten met de tijd meegaan, dus hield ik eerst met mijn man een TikTok-gesprek. We waren het erover eens dat onze dochter een privé-account mag hebben dat afgeschermd is voor de buitenwereld. Als iemand haar wil volgen moet ze ons eerst om toestemming vragen en we willen de filmpjes zien voordat ze deze plaatst. Ook stellen we duidelijke grenzen over wanneer en hoe lang ze mag TikTokken.
 
Helemaal in de wolken was ze toen we haar het laatste TikTok-nieuws onder het eten vertelden. Vervolgens hadden we een goed gesprek aan tafel over hoe je bewust en kritisch met social media kunt omgaan en over de gevaren. Heel waardevol. En wat hebben we gelachen om de eerste filmpjes die ze maakte waarbij haar zusje soms ook ‘toevallig’ door het beeld huppelt.
 
We moeten nog een hoop leren met z’n allen als het gaat om het gebruik van social media met kinderen. Maar met een beetje gezond boerenverstand en een positieve kijk op de kansen die de nieuwe media ons biedt komen we denk ik een heel eind.
 
Inmiddels heeft onze dochter 3 volgers, onder wie ik zelf, haar nichtje en beppe. En als zelfs beppe al op TikTok zit, dan moet het wel goed zitten met deze app. Toch?
 
Klasina van der Werf
De Westereender, maart 2020

Gurbe Douwstra: Meer dan alleen een optreden

Je bent ‘te plak’ als je rust en ruimte in je hart en hoofd hebt. Dat stelt de Friese troubadour Gurbe Douwstra die op zaterdagavond 14 maart met zijn Friestalige liedjesprogramma ‘Te Plak’ in Theaterkerk Nes optreedt. Hij vertelt en zingt over zijn leven. ,,Eins is myn libben net sa botte oars as dat fan oaren, dus in soad minsken sille harren yn myn ferhalen herkenne.’’

Het is alweer twee jaar geleden dat Gurbe Douwstra ontslag nam bij Omrop Fryslân. De voormalige radiopresentator heeft geen moment spijt gehad van deze beslissing. Sterker nog, hij zag het als een kans om eindelijk zijn Friestalige theaterliedjesprogramma te schrijven. Hij raakte geïnspireerd door Daniël Lohues die zijn verhalen en anekdotes ook zo mooi vertelt tussen de solosongs door. ,,Gelokkich wiene de programmeurs fan de Fryske teaters fuortendaliks enthousiast. De Lawei woe sels de premjêre en dy wie fuort al strak útferkocht’’, vertelt Douwstra. De recensies zijn lovend.

Ups en downs

Voor dit programma schreef de Drachtster nieuwe liedjes, aangevuld met bestaande nummers die passen bij deze voorstelling. Het is een muzikale levensreis geworden, een heel persoonlijk verhaal. ,,Ik gun minsken in blik yn myn holle en yn myn hert. Dat begjint by myn jeugd yn de Wâlden en it ferhaal giet fierder oer de ups en downs yn myn libben.’’ De twee dieptepunten uit zijn leven die in het stuk voorkomen gaan over zijn scheiding en over zijn oudere broer die zeven jaar geleden een herseninfarct kreeg en nu in een verpleeghuis woont. ,,Fansels sit der ek humor yn it stik. Sa nim ik mysels op de korrel mei myn leeftiid en alle kwalen dy’t der by hearre.’’

 As it myn tiid is

Zelf is Gurbe Douwstra te plak. Hij is ‘grutsk’ op zijn kinderen en kleinkinderen en heeft nu de rust en ruimte om te doen wat hij het liefste doet: liedjes schrijven. Uiteraard in het Frysk, want alleen dan kan hij de sfeer uitstralen die hij wil. Ook het lied ‘As it myn tiid is’ komt in de voorstelling voor. ,,Dat nûmer komt nei it liet oer myn broer. It is in treastliet dat ik skreaun ha foar myn bern. Ik hear dat it ferske faak op útfearten spile wurdt. Dat docht my goed. Ik fyn it moai dat it sa universeel is dat it ek by oaren oanslacht.’’

Spyt

Een echte boodschap heeft Gurbe niet voor de mensen die naar zijn theatervoorstelling komen. ,,Ik fertel de minsken net wat se moatte dwaan of hoe’t se libje moatte. Ik sis allinnich dat se nergens spyt fan moatte ha, dat is sa’n sinleaze emoasje. Ik hoopje minsken te reitsjen mei myn ferhalen en ik gun oaren ek dat se harren ‘te plak’ fiele, want dat is sa’n geluksalich gefoel. Dat docht in minske goed.’’

Kaarten

Gurbe Douwstra wordt in ‘Te Plak’ begeleid door Wander van Duin op contrabas, Johanna Hamstra op banjo en mandoline en Jan de Vries op gitaar, accordeon, dobro en mandoline. De voorstelling in Theaterkerk Nes begint 14 maart om 20.00 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via Theaterkerk Nes.

Tekst: Klasina van der Werf/ Foto: Maartje Roos

Column: Een hoofd vol ideeën

Het valt niet altijd mee om een creatief beroep te hebben. Mijn hoofd staat nooit stil. Maar wat nog veel erger is – denk ik – is om getrouwd te zijn met iemand die altijd vol ideeën zit. Sinds ik een eigen bedrijf heb is het alleen maar erger geworden. Vandaag is het precies vier jaar geleden dat ik ben begonnen als zelfstandig tekstschrijver.

Het eerste jaar (2016) was druk omdat ik opdrachten moest zoeken. Maar, zo verzekerde ik thuis, volgend jaar wordt het rustiger. In 2017 kwam het skûtsje van mijn familie plotseling weer boven water. Dat bijzondere verhaal moest ik uiteraard vastleggen, want dit was zo uniek. Net zo bijzonder als de landelijke intocht van Sinterklaas in Dokkum, een gebeurtenis die ook veel extra werk opleverde.

Dan 2018, het jaar waarin Fryslân-Leeuwarden culturele hoofdstad van Europa was. Hét moment om het vlasmuseum in mijn woonplaats Ee op de kaart te zetten. Compleet met kinderboek over Vlassie erbij. O ja, en aan het eind van het jaar stopte de gemeente Dongeradeel definitief. Ook weer zo’n uniek project…

Net in het jaar dat ik verwacht dat het écht rustiger wordt (2019) krijg ik een kans die ik als theaterliefhebber niet kan laten schieten: Het verzorgen van de PR rondom de voorstelling TITUS in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Allemaal hartstikke leuk, maar het moet er allemaal ‘even bij’.

Wat ik nodig heb is één vaste opdrachtgever waar ik al mijn creativiteit en energie in kwijt kan. En dat lukt bij de redactie van De Westereender, de leukste krant van Noordoost-Friesland! Nu, in 2020, heb ik eindelijk het gevoel dat ik mijn werk onder controle heb. Dat zou tenminste het geval geweest zijn als we dit jaar niet 75 jaar vrijheid zouden vieren. En als we in Ee niet een verzetsstrijder zouden hebben die het verdient om op bijzondere wijze herdacht te worden.

En dat is met dokter Jarl  Ruinen wel het geval. Daar is zelfs mijn man het mee eens. Ook al weet hij dat dit betekent dat ik de eerste helft van het jaar er weer een extra project bij doe waar ik veel tijd in zal steken. De kinderen merken ook al dat mem soms niet altijd goed luistert omdat haar hoofd weer vol ideeën zit. Gelukkig steken ze dat niet onder stoelen of banken zodat ze me op z’n tijd weer even wakker schudden.

Daarom heb ik besloten dat ik vandaag het 4-jarig bestaan van mijn bedrijf samen met mijn gezin ga vieren. ’s Ochtends zit ik met mijn jongste dochter (6) op de tribune om mijn oudste dochter (8) aan te moedigen met volleybal. We moeten dan wel tegen mijn eigen logo aankijken, want die staat nou eenmaal op de shirts van de meidenteams uit Ee😊Maar daarna gaan we er een gezellige middag van maken. Gewoon een spelletje doen, tenten bouwen, pannenkoeken bakken, dat werk. En het mooie is, het kost geen extra tijd, want niet voor niets heb ik mijn bedrijf opgericht op Schrikkeldag!

Ondertussen kijk ik uit naar de tweede helft van 2020. Want vanaf dan wordt het écht rustiger…

Klasina van der Werf

Verkocht

Ons huis is verkocht. Veertien jaar hebben we met veel plezier in een rijksmonument in het beschermde dorpsgezicht van Ee gewoond. Ik zie nog de wieg in de woonkamer staan waar beide dochters in hebben gelegen. Of de box in de keuken, waar ze zich voor het eerst in omdraaiden.

Het is weer tijd voor een nieuwe fase. Na vier jaar vanuit huis werken als zelfstandig tekstschrijver merk ik dat het toch wel handig is om een plekje voor mezelf te hebben. Een ruimte waar ik alle papieren kan laten liggen zonder dat de knutselwerkjes van de kinderen er tussen verdwijnen.

Maar waar vinden we een huis dat weer net zo sfeervol is, waar de kinderen zich thuis voelen en waar we ook nog betaalbaar kunnen wonen. Tijdens onze zoektocht ontdekten we pas echt hoe uniek we hier wonen in Ee, een prachtig monumentaal dorp vlakbij Werelderfgoed Waddenzee. Een gebied met de schoonste lucht van Nederland.

En nu? We gaan vanaf maart eerst tijdelijk verhuizen naar een woonboerderij net buiten het dorp. Weer een nieuwe avontuur. De zoektocht gaat verder. De kinderen zijn duidelijk, zij willen in Ee blijven. Of misschien Slagharen, stelt de jongste dochter (6) nog als tweede optie.

Waar we terechtkomen weten we nog niet. Maar mede dankzij de vele bezichtigingen van onze woning door mensen uit de Randstad beseffen we extra hoe bevoorrecht wij zijn. Steeds meer mensen ontvluchten het drukke westen en zoeken de rust op in Noardeast-Fryslân. Soms is het goed om daar even bij stil te staan: wij hebben in deze regio goud in handen!

Klasina van der Werf

De Westereender, februari 2020

Basisschool Ee voert actie op een actieve manier

Veel scholen gaan tijdens de onderwijsstaking dicht, maar het team van De Gearing heeft besloten om op een andere manier actie te voeren. De kinderen uit Ee moeten donderdag 30 en vrijdag 31 januari dan ook gewoon om half 9 naar school. ,,We gaan op een actieve manier actie voeren’’, aldus directeur Onno Bouma van De Gearing.

De dag begint donderdag voor de kinderen in Ee met een kringgesprek. ,,Samen met de kinderen praten we over de staking. Wat is staken eigenlijk? En waarom staken de meesters en juffen? En op wat voor manier kun je staken? Aan de hand van een taalronde proberen we de kinderen erbij te betrekken’’, legt Christina Post uit, die zich al meer dan 25 jaar met hart en ziel inzet voor de basisschoolkinderen. Vervolgens bedenken de kinderen leuzen voor spandoeken die ze in de klas maken. Tot slot gaan alle leerlingen met deze spandoeken een rondje door het dorp lopen. ,,We willen op een positieve manier laten zien aan de inwoners van Ee dat er écht wat moet gebeuren in het onderwijs. Anders komt het niet goed. Deze actie past goed bij onze visie op het onderwijs: kinderen lesgeven vanuit een betekenisvolle situatie. Samen leren, samen leven!”

Zorgen over toekomst

Het valt Onno Bouma op dat het in de media vooral gaat over staken, geld en werkdruk. ,,Op die manier maak je het beroep alleen maar minder aantrekkelijk voor jongeren. Wij willen laten zien dat ons vak zoveel mooie kanten heeft. Het gaat ons in eerste instantie niet om het salaris, wij willen mensen op de werkvloer houden. Nu én in de toekomst. Ik ben elke ochtend blij als het zeven uur is geweest en ik geen afmeldingen van leerkrachten heb gehad. Want als er iemand ziek is, hebben we een probleem. En dan valt het hier in Ee nog mee vergeleken met het lerarentekort in de grote steden. Maar we maken ons echt zorgen over de toekomst. Ook aan de volgende generatie willen we goed onderwijs blijven geven’’, stelt de directeur van de basisschool in Ee. Juf Christina voegt er aan toe dat ze het belangrijk vindt dat het niveau dat ze hebben opgebouwd in stand blijft. ,,Als je nu al ziet dat er niet genoeg studenten voor de Pabo kiezen, wordt het probleem straks alleen maar groter. Dat terwijl juist die jonge leerkrachten zo belangrijk zijn. Zij kunnen veel beter inspelen op de 21e eeuwse vaardigheden die de leerlingen moeten leren.’’

Ludieke actie

Door op een actieve manier actie te voeren wil het team van De Gearing aangeven dat ze denken in mogelijkheden. Zo hebben ze ook voor de vrijdagochtend een ludieke actie bedacht waar ze nog niks over kunnen verklappen. ,,Thuisblijven lost niks op. Ons vak moet weer aantrekkelijk worden gemaakt, niet alleen voor juffen, maar zeker ook voor meesters. Dat begint al bij de opleiding’’, stelt Onno. De meesters en juffen willen uitstralen dat ze enthousiast zijn over hun beroep. Leraren leveren een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen. Zij doen dit werk voor hún toekomst. Dat geeft voldoening. Christina: ,,Kinderen zijn zo puur, die komen op school zoals ze zijn. Elke ochtend word ik vrolijk begroet door de kinderen met ‘hey juf’. Dat is toch prachtig?’’

Tekst: Klasina van der Werf

Column: Oorlog

‘Ga je pake en beppe eens interviewen over de Tweede Wereldoorlog’. Deze opdracht kreeg ik op de Mavo in Damwâld van mijn geschiedenisleraar, meneer Corporaal. Ik was veertien jaar en mijn pake en beppe – Herman en Janke Annema – hadden de oorlog als jongeren meegemaakt, dus zij konden er goed over vertellen.

Zij vertelden over de evacuees die ze in huis hadden gehad, over de razzia’s én over de massa-executie bij de Woudweg in Dokkum. Mijn pake legde uit dat de aanleiding een verzetsactie was bij de Falom. Zelf woonden ze in Damwâld, precies tussen deze twee plaatsen in.  ,,Het was verschrikkelijk. Iedereen had het erover dat twintig onschuldige mannen bij Dokkum waren doodgeschoten’’, zei mijn beppe.

Toen ik in 2005 als redacteur bij de Nieuwe Dockumer Courant begon kreeg ik al snel meer details te horen over deze vreselijke gebeurtenis. Elk jaar op 22 januari werden de slachtoffers in Dokkum herdacht. En nog steeds.

Eenmaal inwoner van Ee kreeg één van de slachtoffers voor mij een gezicht: dokter Jarl Ruinen. Ik hoorde dat hij tijdens de oorlog vele Joodse onderduikers aan een adres heeft geholpen en dat de inwoners van Ee allemaal een foto van hem op de schoorsteenmantel hadden staan nadat hij was doodgeschoten. Als eerbetoon aan hun geliefde huisarts.

Nu onze kinderen naar basisschool De Gearing in Ee gaan, herdenken we elk jaar op 4 mei dokter Ruinen bij het monument schuin tegenover onze woning, bij de ‘tsjerke op de terp’. De familie Ruinen is elk jaar bij de herdenking aanwezig. Het grijpt me aan als ik hen zie. De oorlog komt op deze manier steeds dichter bij, ook al is het dit jaar al 75 jaar geleden dat we bevrijd zijn.

,,Hawwe pake en beppe de oorloch ek meimakke?’’, vroeg onze oudste dochter van 8 jaar laatst, naar aanleiding van een kinderboek dat ze las over de oorlog. ,,Dyn pake en beppe net, mar dy fan my wol’’, zei ik. Tegelijkertijd besefte ik dat de verhalen steeds verder van de kinderen af komen te staan, want mijn pake en beppe zijn al overleden. Veel kinderen kunnen niets meer vragen aan mensen die de oorlog zelf bewust hebben meegemaakt.

Daarom hebben we in Ee dit jaar de handen ineen geslagen. Met een betrokken groep dorpsbewoners proberen we het oorlogsverhaal vast te leggen door de ogen van een kind. Voor en in samenwerking met de kinderen. Er komt een film, een boek en een lied. Met als hoofdpersoon dokter Ruinen. Volgende week is het precies 75 jaar geleden dat hij bij Dokkum werd vermoord. Maar in Ee zullen we hem nooit vergeten!

Klasina van der Werf

PS: Heeft u ook een bijzonder verhaal over de Tweede Wereldoorlog dat u graag aan de redactie wilt vertellen? Laat het ons weten via redactie@westereender.nl

Bron: De Westereender, 15 januari 2020

Jittie

Ik ben dit jaar 40 jaar geworden. Een hele mijlpaal en dat heb ik geweten. Ik kreeg allemaal berichtjes via whatsapp, felicitaties via social media en zelfs nog een paar kaarten per ouderwetse post. Van één kaart zie ik altijd al aan het handschrift van wie die komt. Van ome Kees en tante Pietsje.

Elk jaar als ik die verjaardagskaart lees, denk ik aan mijn nicht Jittie. Toen ik 36 jaar werd dacht ik: net zo oud als Jittie. Het jaar erna voelde vreemd en dit jaar, nu ik 40 ben geworden, dacht ik aan hoe dit voor Kees en Pietsje moet zijn. Zij hebben deze mijlpaal nooit met hun dochter kunnen vieren.

Dit jaar heb ik het voor het eerst met onze kinderen over Jittie gehad. Zij was mijn ‘grote nicht’, net zoals Lisanne hun grote nicht is. Het kwam ter sprake door de Elfstedenzwemtocht van Maarten van der Weijden. De juf had daar op school over vertelt. ,,Maarten hat it foarich jier ek al probearre’’, vertelde de jongste dochter van vijf later thuis. ,,Mar toen is it net lukt, want hy krige kanker…’’

De dag na de Elfstedenzwemtocht stond het volgende bericht in de krant:

En zo kwam dankzij Maarten bij ons thuis het gesprek op die vreselijke rotziekte, kanker. Ik vertelde de kinderen dat mensen tegenwoordig vaak kunnen genezen van die ziekte, zoals Maarten. ,,Maar soms ook niet. Net als mijn nicht Jittie. Zij had ook kanker en is maar 36 jaar geworden. Zij heeft een dochter, Iris, die kennen jullie wel van de familiedag.’’

Die familiedag is dit jaar door omstandigheden helaas niet doorgegaan. Maar zoals elk jaar hebben we wel weer een mooi bloemstuk voor op het graf van Jittie laten maken. Een bloemstuk met roze rozen en 1 witte in het midden. Voor Jittie. Omdat we haar nooit zullen vergeten!

Klasina van der Werf

Einde van een tijdperk!?

‘Dit is het einde van een tijdperk’, zo eindigde ik vijf jaar geleden mijn laatste column voor de Dockumer Courant waar ik tien jaar voor gewerkt had. Wegens bezuinigingen werd ik ontslagen. Als zelfstandig tekstschrijver schrijf ik nu nog steeds verhalen voor diverse kranten, tijdschriften, nieuwsbrieven, brochures en websites. Maar mijn hart ligt nog altijd bij de lokale krant.
 
Ik had nooit verwacht dat ik ooit weer redacteur van een streekkrant in Noardeast-Fryslân zou worden. Totdat ik dit jaar in contact kwam met Pieter Jan Heidstra van De Westereender. Hij vertelde dat ze op zoek waren naar een opvolger voor Johannes van Kammen. Ik ken Johannes nog van de tijd dat ik stagiaire was bij de Kollumer Courant. Hij is vanaf het begin bij De Westereender betrokken geweest. Hij ís De Westereender.
 
Het valt voor mij dan ook niet mee om Johannes op te volgen. Maar, tijdens de overdracht bleek al snel dat wij op één lijn zitten. We houden allebei van schrijven en zijn altijd op zoek naar verhalen. Bijzondere verhalen over gewone mensen uit de regio. Exclusieve verhalen die nog niet in andere kranten hebben gestaan. Johannes vertelde mij ook dat het hem aan het hart gaat om ‘afscheid’ van ‘zijn’ krant te nemen. Het is zijn ‘kindje’. En kinderen laat je niet zomaar los, hoe oud ze ook zijn.
 
Daarom heb ik diep respect voor het besluit van Johannes om het bijltje er na ruim dertig jaar bij neer te leggen. Ik neem het stokje graag van hem over per 1 januari 2020. Als oud-Damwâldster met schoonfamilie in De Westereen, inwoner van Ee en jarenlange journalistieke ervaring in deze regio ben ik bekend met het gebied. Zoals Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja in een interview in De Westereender van vandaag zegt: Dit is myn folk!
 
Vijf jaar geleden dacht ik nog dat het einde van een tijdperk was aangebroken. Niets is minder waar. De lokale gratis huis-aan-huiskrant leeft als nooit tevoren. Dat laat De Westereender zien. Ik zal mijn best doen om er elke keer weer een mooi exemplaar van te maken samen met Pieter Jan en Johan Henk Heidstra en Nynke van der Zee. Een enthousiast team dat toekomst ziet voor de lokale krant en bereid is daarin te investeren.
 
Uiteraard zal Johannes van Kammen zijdelings betrokken blijven bij De Westereender en zijn eigen rubrieken aanhouden. Want helemaal afscheid nemen van een lokale krant, dat valt niet mee weet ik uit ervaring. Journalist voor een lokale krant zit in je, dat laat je niet zomaar los. Dat ben je en blijf je voor de rest van je leven. Zelfs als je het niet meer had verwacht!
 
Klasina van der Werf
 
PS: Tips voor verhalen en redactionele artikelen zijn van harte welkom en kunnen voortaan gestuurd worden naar redactie@westereender.nl
Foto: Marit Anker

Nynke viert jubileum met eigen magazine

Nynke Seldenrijk uit Ee viert het 10-jarig bestaan van haar bedrijf Selden sá! met een eigen lifestyle magazine. Het tijdschrift wordt op 23 november gepresenteerd in haar winkel in Franeker. Het feest begint om 15.30 uur.

Wol, workshops en meer… Zo omschrijft Nynke haar eigen bedrijf. In haar winkel in Franeker verkoopt ze alleen maar producten van natuurlijke materialen en dat weten haar vele vaste klanten te waarderen. Ook organiseert Nynke Seldenrijk regelmatig workshops die met handwerken te maken hebben. Zo geeft Marianne Dekkers-Roos op 23 november de workshop ‘Punch als een Pro’ in de winkel (nog enkele plaatsen beschikbaar). Aansluitend is de presentatie van het magazine, waarin ook een uitgebreid interview met Marianne te lezen is, bekend van de boeken en blogs over haar creatieve avonturen.

Onthulling
Daarnaast kun je in het magazine alles lezen over Selden sá! en de persoon erachter. In het tijdschrift staan niet alleen reportages, rubrieken en tips, maar ook unieke patronen waarmee liefhebbers zelf aan de slag kunnen gaan. Bijzonder is de onthulling van een geheim recept van Willem Molenbuur. Tijdens het jubileumfeest kunnen de gasten de lekkernij waar het om gaat alvast even proeven. De opbrengst van het feest gaat naar het goede doel, namelijk het project ‘Dans op recept’ van Stichting Parkinson in beweging met ook een afdeling in Franeker. Iedereen is van harte WOLkom om zaterdagmiddag bij de jubileumviering aanwezig te zijn.

Missie
Met het verschijnen van het Selden sá! magazine wordt een droom werkelijkheid voor Nynke Seldenrijk. ,,Ik hoop dat mensen lekker languit op de bank kunnen lezen en genieten van de prachtige foto’s en verhalen. Mensen maken door dit tijdschrift niet alleen kennis met Selden sá! en de Friese cultuur, maar ik hoop dat ze ook geïnspireerd zullen raken door de mooie patronen. Dat ze genieten van het handwerken zodat het voldoening geeft. Als dát lukt, is mijn missie geslaagd.’’
Het magazine Selden sá! is vanaf zaterdagmiddag 16.00 uur te koop bij Nynke in de winkel in Franeker. Voor openingstijden zie: www.seldensa.nl

Tekst: Klasina van der Werf Foto: Marit Anker

Geen standaard broodjes bij de Binnen Markt

De Binnen Markt in Buitenpost heeft de publieksprijs voor ondernemers van Achtkarspelen gewonnen. Een mooie waardering voor het harde werk dat Janet en Jaco van der Meer samen met hun zoons Nico en Mark verrichten. Bij hen kun je onder andere terecht voor een heerlijke lunch, goede koffie of lekker gebak. Alles is biologisch en wordt zelf gemaakt.

Voor Janet was het altijd al een droom om een eigen lunchroom te beginnen. Zij heeft 28 jaar bij KPN gewerkt. Haar man Jaco had een goede baan als projectleider bij verschillende grote bedrijven. Zoon Nico was al in dienst bij de vorige eigenaar van de Binnen Markt toen het te koop kwam te staan. Janet zag het als een kans om deze lunchroom over te nemen, ook voor haar zoon die bakker is. Haar man Jaco zei: dan doe ik met je mee. ,,Het was best wel een gok om onze baan allebei tegelijk op te zeggen. Maar ik heb er geen moment spijt van gehad. Ik geniet van elke dag en ik vind het prachtig om met mensen om te gaan’’, vertelt Janet. Jaco – die uit een horecafamilie komt – voegt er aan toe dat het hard werken is. ,,Maar ik houd van uitdagingen en vind het mooi om elke keer weer wat nieuws te serveren.” Naast catering, ontbijt, lunch en koffie verkopen ze bij de Binnen Markt ook nog allerlei biologische producten. ,,We hebben een soort mini-supermarkt van biologische producten. Deze complete formule van winkel, lunchroom en catering werkt goed, het is er altijd gezellig druk.’’

Biologische broden
Waar de Binnen Markt zich vooral mee onderscheidt zijn de bijzondere sandwiches. ,,Wij verkopen geen standaard pistoletjes maar Nico bakt elke dag broden. Van deze biologische broden maken wij onze sandwiches. Naast de chicken/pesto, ham/kaas of veggie sandwich verkopen wij elke dag drie á vier nieuwe specials. Geen dag is dus gelijk. Ook onze zelfgemaakte salades vallen in de smaak, zoals de pasta pesto salade, quinoa salade, kipsalade en gemengde groene salade met gegrilde kip en vers fruit. Elke vrijdag serveren wij een heerlijke warme maaltijd, bijvoorbeeld kip in roomsaus met zongedroogde tomaat. Maar ook hebben we de stamppotten weer gemaakt: hutspot, stamppot zuurkool en hachee, gestoofd in een bruin bier.”

Gezellige high tea
Veel bedrijven weten de Binnen Markt inmiddels ook te vinden voor bijvoorbeeld zakenlunches of diner op locatie. Zowel warme als koude buffetten zijn te bestellen, alles is mogelijk. Klanten komen niet alleen uit eigen dorp, maar vanuit de hele regio naar Buitenpost. Veel mensen komen langs voor onze gezellige high tea. ,,Die bestaat bij ons uit 8-gangen met tapasachtige hapjes. Alles is bij ons anders dan anders. Als onze zoon Mark vrij heeft van school dan springt hij bij in de keuken en helpt hij Jaco. O ja, en had ik al vertelt dat we ook veel cadeau artikelen verkopen? Dus als mensen voor een verjaardagsfeestje nog een origineel cadeau zoeken kunnen ze die bij ons vinden. Natuurlijk doen wij dit niet alleen, maar we hebben een geweldig team achter ons staan.’’

En zo kan Janet nog uren doorpraten. Het mag duidelijk zijn, de Binnen Markt is van alle marken thuis.

Tekst: Klasina van der Werf Bron: De Westereender, 13 november 2019

Griet Wiersma: ‘Oars as oars’

Griet Wiersma (60) uit Wâlterswâld brengt na tien jaar een nieuwe cd uit. Daarop staan ook countrynummers die zij zaterdag 12 oktober samen met Hendrik Waringa ten gehore zal brengen tijdens de Countryavond in de Krúswei in Damwâld. ,,De nije cd wurdt hiel oars as minsken fan my wend binne en hyt derom ek: oars as oars.’’

Griet Wiersma zit in een nieuwe levensfase. Ze is beppe van vijf prachtige kleinkinderen. ,,Doe’t ik sels noch gjin beppe wie hearde ik oaren der wolris oer praten en dan lieten se foto’s sjen. Lêst siet ik by de kapper en doe betrape ik my derop dat ik dat no sels ek doch. Ik toch: dêr moat ik in ferske oer skriuwe’’, vertelt Griet die zich nog als de dag van gisteren herinnert dat haar kinderen met de eerste echofoto langskwamen om te vertellen dat ze beppe zou worden. Als ze het ‘pake en beppe ferske’ zingt, merkt ze aan het publiek vaak dat mensen zich hier in herkennen. Dat geldt ook voor de nummers ‘Myn hûntsje’ en ‘Genietsje fan dizze dei’. Van dit laatste liedje is de clip in Dokkum opgenomen met Sake Boskma van De Posthoorn in de hoofdrol.  

Duetten

Naast deze eigen nummers staan er op de nieuwe cd van Griet Wiersma een groot scala aan duetten met vrienden/collega’s, zoals Anneke Douma, Piter Wilkens, Jaap Louwes, Rintje Kas, Arnold de Jong en Hendrik Waringa. ,,It wie in feestje om mei dizze minsken te wurkjen. Wy kinne allegear goed mei elkoar en binne echte freonen.’’ Het derde deel van de liedjes op de nieuwe cd bestaat uit Engelstalige countrynummers. Deze nummers passen bij Griet, de muziek spreekt haar aan en ze vindt het heerlijk om ze te zingen. Tijdens haar countryavonden is er veel vraag naar een cd van deze liedjes. Zo is de Friese zangeres op het idee gekomen om de nummers toe te voegen aan haar nieuwe album. ,,Sadwaande stean der ek Ingelske ferskes op myn nije cd. Want dizze nûmers oersette yn it Frysk fyn ik net moai. Dat soe itselde wêze as ‘Frysk Hynder’ yn it Hollânsk.’’

Fljimsk!

Het laatste nummer van de nieuwe cd is inmiddels opgenomen in de studio van Nico Outhuijse (drummer van De Kast) en de verwachting is dat het album begin november uitkomt. Ondertussen is Griet Wiersma samen met Piter Wilkens druk bezig met de organisatie van het achtste Fryske Sjongersgala in De Lawei in Drachten. Dit vindt plaats op 23 november en is zo goed als uitverkocht. Het wordt weer een  chique en smûk galaconcert, waarbij het Friese lied centraal staat. ,,It is in hiel karwei om dizze jûn te organisearjen, mar it is de muoite wurdich. Fryslân brûst fan it talint. Folgend jier ha we in hiel ferrassende gast, mar dêr kin ik no noch neat oer sizze’’, zegt Griet. Alsof dit alles nog niet genoeg is staat de tweede theatershow van Fljimsk! ook op de agenda van Griet Wiersma. Het wordt weer een hilarische show, samen met Piter Wilkens en Minze Dijksma. ,,Minsken kinne meisjonge, lústerje en laitsje. Foaral de kombinaasje fan sjonge en it spyljen fan typkes fyn ik machtich om te dwaan. Dat ferbrekt de jûn en minsken ha der in soad wille om.’’

Brugchelencamp

Griet Wiersma geniet na ruim dertig jaar nog altijd van het artiestenvak. ,,Alle optredens binne hearlik om te dwaan en doch ik mei in soad nocht en wille. Mar optredens yn fersoargings- en ferpleechhuzen – lykas 25 septimber yn Bruchelencamp yn De Westereen – dát binne de kearskes op ‘e taart. It is prachtich om âlde Fryske ferskes mei de minsken te sjongen en dat se dan oan it ein sizze: wat ha wy in moaie middei hân. Dat is foar my in kadootsje.’’

Tekst: Klasina van der Werf

Griet Wiersma zit ruim dertig jaar in het vak en brengt na tien jaar weer een nieuwe cd uit. Zaterdag 12 oktober treedt ze op in de Krúswei in Damwâld tijdens de Countryavond. Kaarten zijn verkrijgbaar bij de Primera in Damwâld of via www.dekruisweg.nl Foto: Marcus van Gelder

Gevelsteen uit 1613 weer terug naar geboortehuis Foeke Sjoerds

Op 28 september om 15.00 uur vindt een historisch moment plaats in Ee. Dan wordt de gevelsteen uit 1613 teruggeplaatst in het geboortehuis van de bekende Friese geschiedschrijver Foeke Sjoerds (1713-1771).

Het gaat om de woning aan de Omgong 12, het oudste huis van Ee. Waarschijnlijk is het gebouwd door een voorvader van Foeke Sjoerds. Ruim tien jaar geleden ontdekten leden van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland al dat de steen met 1613 – het jaartal waarin het huis is gebouwd – in het Noordelijk Archeologisch depot in Nuis te vinden was, als onderdeel van de collectie van het Fries Museum. Voor de huidige bewoners, Paul Boersma en Sjoekie van der Meer, een goede reden om te proberen de gevelsteen terug naar Ee te halen. ,,Deze steen hoort bij dit huis. Ik heb er mijn ‘missie’ van gemaakt’’, aldus Paul Boersma.

Terugplaatsing

Ruim twee jaar is Boersma bezig geweest om de steen terug te krijgen. Samen met zijn vrouw Sjoekie reisde hij af naar Nuis. Daar mocht hij de bewuste steen al even vasthouden. ,,Het heeft nogal wat voeten in aarde gehad om de steen weer in Ee te krijgen, op de plek waar hij hoort, maar het is gelukt. Het Fries Museum was bereid om de steen te ‘ontzamelen’. De overdracht volgde in juli van dit jaar. Dit is mede te danken aan de positieve houding van Dirk Boomsma en Hermina Deelstra van het Fries Museum en dat mag best genoemd worden’’, stelt Boersma. Hij wil van de terugplaatsing een feestelijk moment maken.

Drieluik

Volgens de overlevering maakt de gevelsteen met het stichtingsjaar 1613 deel uit van een drieluik. Zo zat er in de oorspronkelijke tuitgevel van deze woning ook nog een steen met een open schaar. Deze verwijst naar het beroep van kleermaker, waarschijnlijk van de eerste bewoner van dit huis. In 1926 verdwenen de drie stenen, toen het huis verbouwd werd. Niemand wist meer waar ze gebleven waren, totdat leden van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland de steen ‘1613’ tien jaar geleden op het spoor kwamen in het depot in Nuis. De tweede baksteen werd rond diezelfde tijd gevonden in de Grote Kerkstraat in Leeuwarden, ingemetseld in de gevel van een woonhuis. Tot ongenoegen van de leden van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland lukte het hen niet om de stenen destijds terug te krijgen naar Ee. Waar de derde en laatste gevelsteen is gebleven, met als afbeelding een ‘W’, is onbekend.

De terugplaatsing van de gevelsteen in Ee wordt uitgevoerd door Bouwbedrijf Van der Werff Dokkum en is mede mogelijk gemaakt door de Dorps Ontwikkelings Maatschappij (DOM) in Ee.

Tekst & Foto: Klasina van der Werf

Primeur Dokkumer skûtsjelied tijdens Admiraliteitsdagen

Bij het wedstrijdskûtsje van Dokkum (Ebenhaëzer) wordt donderdag 5 september om 17.00 uur een bijzonder lied ten gehore gebracht. Het gaat om een skûtsjelied dat geschreven is door de Dokkumer troubadour Sytse van der Werf, wiens vader op dit schip is geboren en getogen.

Sytse van der Werf gaat het Dokkumer lied samen met Shantykoor De Admiraliteitssjongers zingen op het skûtsje bij het hoofdpodium van de Admiraliteitsdagen. De muziek is van dirigent Ridzert Beetstra van het Shantykoor. Zij zullen ook nog een aantal andere nummers spelen die bij het maritieme festival passen.

Willem Wâldpyk en Bruno

Willem Wâldpyk (bekend van Omrop Fryslân/Noardewyn Live) neemt de presentatie op zich en dat is niet zonder reden. Het schip is namelijk gezonken toen zijn pake – Willem Stenekes – aan boord zat, dus hij heeft naar eigen zeggen wat goed te maken. Om de middag een extra feestelijk tintje te geven treedt zanger en entertainer Bruno op, dé nieuwe troubadour van Friesland. Bruno Rummler (neef van Doede Bleeker) is onder andere bekend van het Friese songfestival Liet, dat hij vorig jaar won met zijn band Stonecrobs. Daarnaast is hij zanger/gitarist van de succesvolle band Days to Imagine.

Primeur tijdens Admiraliteitsdagen

Het is inmiddels traditie geworden dat het Dokkumer wedstrijdskûtsje op de eerste dag van de Admiraliteitsdagen van de partij is. In 2017 presenteerde de familie Van der Werf een boek over het Dokkumer skûtsje, in 2018 kreeg het skûtsje haar originele naam terug (Ebenhaëzer). Als kers op de taart is tijdens de Admiraliteitsdagen van 2019 het Dokkumer skûtsjelied voor het eerst te horen. Voorzitter Hylke Heidstra van het Dokkumer wedstrijdskûtsje vindt het een prachtig initiatief. ,,Vooral omdat de link weer wordt gelegd met de historie van het schip. En dat mogen we nooit vergeten.’’

Voor de liefhebbers die mee willen zingen, het refrein:

Hijs dan de zeilen, open de brug

De Ebenhaëzer is na jaren terug

As skuutsje fan Dokkum gaat’ie feur goud

Met ut brús feur de kop en niet te benaud

 

Een vakantie zonder internet, het kan echt!

Het is nog maar 7 jaar geleden. Tegelijk met de geboorte van onze oudste dochter kreeg ik voor het eerst een iPhone. Een 4S. Van mijn werk. In principe ook alleen bedoeld voor mijn werk. Maar sinds de komst van de iPhone loopt werk en privé steeds meer door elkaar.

De ‘redding’

Eerlijk gezegd was de iPhone voor mij de ‘redding’ tijdens mijn verlof. Hoe lief ik mijn eigen baby ook vond, de dagen waren soms best lang, saai en eentonig. En dan is het best leuk om via de iPhone contact te hebben met de buitenwereld. Even appen met collega’s, nieuws volgen via nu.nl of kijken wat vrienden meemaken via social media. En tussendoor uiteraard heel veel foto’s en filmpjes maken van onze dochter en doorsturen naar mijn man. Nog zo’n voordeel van de iPhone.

Handig middel

De iPhone bleek ook een handig hulpmiddel te zijn voor het verschonen van de pamper. Er kwam namelijk een moment dat die schattige baby niet meer netjes stil bleef liggen op de commode. Razendsnel draaide ze van haar rug op haar handen en voeten. Ik zal de details besparen, maar een feit is dat de tekenfilmpjes op mijn telefoon uitkomst boden. Ik vraag me nu nog af hoe ze dat vroeger hadden met verschonen, toen je nog geen telefoon als afleiding kon gebruiken.

Zoethouder

Hoe ouder de kinderen werden, hoe vaker ik de schermpjes als zoethouder gebruikte. ‘Even’ iets voor mijn werk doen, in het huishouden of tijdens het koken. En ik was niet de enige. ,,Die kinderfilmpjes zijn écht mooi voor kinderen’’, zei een vriendin enthousiast tegen mij. ,,Én ook voor de ouders’’, lachten we dan.

Schermtijd

Tuurlijk weet ik dat het niet goed is om de iPhone of tv als ‘oppas’ te gebruiken. En ik probeerde me ook wel aan de richtlijnen voor schermtijd te houden om te voorkomen dat ze niet meer met de duplo, poppen of buiten willen spelen. Maar soms is het wel heel handig. En – misschien geen goed excuus – ik ben ook maar een mens.

Goede voorbeeld

Deze vakantie wilde ik het anders. En dat begint met het geven van het goede voorbeeld. Ik liet mijn telefoon thuis. Voor de kinderen namen we de iPad alleen mee voor noodgevallen, bijvoorbeeld tijdens de lange reis. De beste beslissing ooit. Voor mezelf was het heerlijk om even geen druk te voelen om berichten te beantwoorden en de kinderen vermaakten zich zonder bewegende beelden als nooit tevoren. Dan merk je hoe creatief kinderen zijn als ze écht spelen. Met een bal, zand, water, tenten, ze bedenken spelletjes en maken zelf een restaurant.

Een leven zonder iPhone 

Ik geniet van de kinderen, van de manier waarop ze spelen, zonder dat ik ondertussen op mijn eigen telefoon kijk naar andermans vakantiefoto’s op Instagram (zoals ik normaalgesproken vast allang zou hebben gedaan). Zo ziet een leven zonder iPhone met kinderen er dus uit. Ik heb de kinderen én de iPhone nu ruim 7 jaar bedenk ik me terwijl ik mijn bestelling (ranja met soepstengels) krijg opgediend van mijn jongste dochter in hun restaurant ‘De Zeemeermin’. De kinderen zou ik voor geen goud meer willen missen. Maar die iPhone…

Klasina van der Werf

Goed weidevogelseizoen in Anjumer Kolken

,,Nog nooit heb ik hier rond deze tijd zoveel weidevogels gezien’’, zegt boer Johan Brandsma uit Anjum. Hij heeft één van de drie plasdrassen aangelegd in de Anjumer Kolken. Zowel mozaïekregisseurs Simke Zijlstra en Tamme Visser als nazorger Lút Meinsma zijn ervan overtuigd dat het werkt.

Volgens Tamme Visser (55) uit Anjum is het vooral bijzonder dat er weer kluten in dit gebied zijn. ,,Die heb ik hier nog nooit gezien en ik ben hier sinds mijn twaalfde jaar al aan het ‘aaisykjen’. Nu broeden er in elk geval drie paartjes in De Kolken.’’ Er is volgens Visser veel veranderd door de jaren heen. ,,Vroeger was het hier veel drassiger. Dan kwamen we helemaal onder de modder thuis. Nu kunnen we bij wijze van spreken de ‘sneinse pronk’ aan’’, vertelt Visser. Hij is dan ook blij met de plasdrasgebieden van de boeren en het Fryske Gea. Hier kunnen de weidevogels rusten en eten. ,,Vocht is alles. Die plasdrassen hebben echt toegevoegde waarde. Daarbij is het wel van belang dat de plasdras percelen zo lang mogelijk nat gehouden worden’’, stelt Lút Meinsma uit Nes (D), een vogelliefhebber in hart en nieren. Allebei maken ze deel uit van de Vogelwacht Anjum en omstreken. Een gezellig ploegje van zo’n tien mensen dat aan de hand van de app van de BFVW (Bond Friese VogelWachten) aan nazorg en alarmtellingen doet. Dat de regels van het ‘aaisykjen’ zijn aangescherpt vonden ze eerst wel jammer, maar de vele verschillende vogels op het land maken alles weer goed. ,,Normaalgesproken daalt het aantal weidevogels gedurende het seizoen, maar dit jaar neemt het toe. Dit heeft denk ik te maken met het koude, droge voorjaar.’’

Ook boeren enthousiast

Vooral de grutto (skries) en scholekster (strânljip of bûnte liuw) zijn veel gesignaleerd in de weilanden van de Anjumer Kolken. Het aantal scholeksters is zelfs bijna verdubbeld. En dat de kluut hier weer nestelt is bijzonder te noemen. Het late broedseizoen heeft wel gevolgen voor de boeren. ,,We hebben alle boeren in de omgeving gevraagd om het maaien van bepaalde percelen tot 1 juli uit te stellen zodat de vogels de kans krijgen daar te broeden en hun jongen groot te brengen. Er was niemand die daar moeilijk over deed’’, zegt gebiedscoördinator Reinskje Brandsma van het Agrarisch Collectief Waadrâne, de coöperatie die zich onder andere inzet voor de bescherming van boerenlandvogels. Het valt Tamme Visser op dat ook de boeren enthousiast zijn dat het hier zo goed gaat met de weidevogels. ,,Zij krijgen hier wel een vergoeding voor, maar het gaat uiteindelijk om het resultaat. Daar doen we het met z’n allen voor. We hopen dat we volgend jaar dankzij alle maatregelen nóg meer weidevogels zullen zien en dat deze trend zich voortzet.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Bende van de Zwarte Hand actief in Ee

In de nacht van maandag op dinsdag zijn overal in Ee zwarte handen geplaatst. Op ramen, deuren en ook de bordjes van de toeristische route de Waddentour moesten het ontgelden. Zelfs op school waren zwarten handen te vinden.

Dorpsbewoners denken dat het misschien iets te maken heeft met het dorpsfeest dat dinsdag is losgebarsten. Vooral in de Haven zijn veel zwarte handen te vinden. Deze straat is teruggebracht in de stijl van de jaren ’30. Net als vroeger zijn hier weer een bakkerij en smederij te vinden. Bij de smederij zijn ook proppenschieters te zien, speelgoed van vroeger. Voor de ijzerstaafjes van deze proppenschieters gingen de kinderen uit het dorp vroeger namelijk naar deze smederij.  Met het afval van vlas dat ze uit het Braakhok haalden (nu het vlasmuseum) maakten ze propjes.

Letter P

Ook tijdens de eerste avond van het dorpsfeest mochten de kinderen uit deze buurt met propjes schieten en kregen ze poffertjes en perenijsjes. Dit alles heeft te maken met het thema van het dorpsfeest van 2019 in Ee, namelijk de letter P. Maar wat de Zwarte Hand met de letter P te maken heeft is nog niet helemaal duidelijk. Belangstellenden zijn van harte welkom om een kijkje te nemen in de nostalgische winkelstraat van de Haven. Naast de bakkerij en de smederij zijn er namelijk ook een schoenmakerij, drogist, ververij en boekenwinkel te vinden.

Ook de andere buurtversieringen hebben allemaal iets te maken met de letter P. Zo zijn er al piraten, pinguïns, Pokémons en heel veel pompeblêden in het dorp gesignaleerd. Vrijdag- en zaterdagochtend om 10.00 uur is de optocht te zien.

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Wijbenga Hoveniers breidt steeds meer uit

Het gaat goed met het hoveniersbedrijf van de 38-jarige Sietse Wijbenga uit Ee. Vier jaar geleden begon hij voor zichzelf, nu heeft hij al een derde bus aangeschaft. Ook zijn machinepark breidt uit en hij heeft inmiddels drie vaste mensen in dienst.

Sietse Wijbenga deed jarenlang ervaring op bij twee verschillende hoveniersbedrijven uit de regio. In zijn achterhoofd had hij altijd al de ambitie om zijn eigen hoveniersbedrijf te beginnen. Ruim vier jaar geleden zette hij de stap. Daar heeft hij tot op de dag van vandaag geen spijt van. ,,Ik heb het vanaf het begin druk gehad. Na anderhalf jaar had ik al extra mensen en een tweede bus nodig en nu is het zo druk dat ik ook een derde bus heb aangeschaft.’’

Meer dan schoffelen

Wijbenga heeft van jongs af aan al een passie gehad voor tuinaanleg. Hij volgde de vakopleiding in Frederiksoord. Het valt hem op dat veel mensen niet in de gaten hebben wat er allemaal bij zijn werk komt kijken. ,,Wij doen meer dan alleen schoffelen. We zorgen ook voor het straatwerk, grondwerk, houtbouw, afscheidingen, overkappingen en de hele beplanting’’, vertelt de hovenier. Vooral de veelzijdigheid spreekt hem aan. ,,Het onderhoud in kleine tuinen vind ik net zo mooi en belangrijk als grote projecten waar wij bij betrokken zijn.’’

Bedrijfsterreinonderhoud

Wijbenga Hoveniers werkt niet alleen voor particulieren, maar doet ook veel aan bedrijfsterreinonderhoud. Zo onderhoudt hij het terrein van Dijkstra-Draisma waar binnenkort Koningin Màxima op bezoek komt. Ook kreeg hij laatst de opdracht om reusachtige bomen te plaatsen van vijftien meter hoog in een tuin aan de Hogedijken in Dokkum. Op Schiermonnikoog is Wijbenga ook steeds vaker actief en in zijn eigen dorp Ee mocht hij het nieuwe Flaaksplein aanleggen in samenwerking met WMR. ,,De waardering die ik krijg voor mijn werk doet me goed. Als mensen mij een tweede keer weer vragen zie ik dat als een compliment.’’

Meer groen in de tuin

Duurzaamheid staat momenteel bij veel klanten centraal. ,,Mensen willen de bestrating eruit en meer groen in de tuin. Tegelijkertijd willen ze graag een tuin met zo weinig mogelijk onderhoud. Maar een arbeidsvrije tuin bestaat niet. Ik denk graag met mensen mee, of ze nu een groot of een klein budget hebben’’, stelt Wijbenga. Hij heeft de laatste jaren flink geïnvesteerd in zijn bedrijf om zo efficiënt mogelijk te kunnen werken. Zo heeft hij een shovel, minikraan en andere gereedschappen die het werk lichter en professioneler maken. ,,Het is soms keihard werken, maar als ik kijk naar wat ik tot nu toe heb opgebouwd, ben ik daar best trots op.’’

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Henk de Jong: Veel meer dan alleen voetbal

Hoewel hij het rustiger aan wil doen voor zijn gezin, heeft Henk de Jong (54) uit Drachten het nu drukker dan ooit. Bij De Graafschap wil hij dit seizoen goed afsluiten en ondertussen is hij ook al bezig met zijn volgende club: Cambuur. Toch neemt de voetbaltrainer rustig de tijd voor een interview met de redactie van Voetbal Friesland, wat hij naar eigen zeggen een mooi initiatief vindt. En zo bekijkt Henk de Jong alles van de positieve kant. Een openhartig gesprek.

,,Het besluit om te stoppen als hoofdtrainer bij De Graafschap nam ik in 1 nacht, op gevoel. Mijn vrouw Diana is overspannen, heel vervelend. Ze is een hele leuke nuchtere vrouw, maar heeft nooit wat laten merken. Vrouwen gaan vaak net zo lang door tot het echt niet meer gaat. Dat zal voor velen herkenbaar zijn. Ik ben blij met mijn gezin. Ook met mijn familie, met mijn heit en mem en broer en zus. Ik ben echt een familieman. We hebben twee kleine kinderen thuis van 9 en 10 jaar. Een tweede leg, maar wel bij dezelfde vrouw. Daarom wil ik nu graag in de buurt blijven werken. Ooit zouden Diana en ik wel met de jongsten naar het buitenland willen als ik gevraagd word door een buitenlandse club. Ik ben weleens benaderd door een club uit Indonesië. Wij zouden daar best naar toe willen, maar nu nog niet. Dit is niet het goede voor onze zoon van 10 jaar. Hij is hoogbegaafd. Dat heeft hij van Diana hoor. Het sociale heeft hij van mij. Maar hij slaat twee klassen over en gaat nu al naar de middelbare school. Een hele verandering. Daarom is het beter om hier eerst in Friesland te blijven.’’

Denk je dat je het volgend seizoen bij Cambuur rustiger krijgt?

,,Het scheelt alleen een hele hoop reistijd van en naar Doetinchem. Maar verder wordt het weer net zo druk, want als ik eenmaal trainer ben van een club, geef ik me helemaal. Of dat nu voor De Graafschap is of voor Cambuur. Bij Cambuur had ik nog wat af te maken. Ik ben dan ook blij dat ze mij gebeld hebben. Met de mensen met wie ik een meningsverschil had, heb ik het uitgepraat en sindsdien kunnen we prima met elkaar door één deur. Dat is best bijzonder. Toen we laatst met De Graafschap in het stadion van PSV speelden zei ik tegen Sandor van der Heide: kijk maar even goed om je heen. Volgend jaar spelen we even verderop in het voetbalstadion van FC Eindhoven met iets minder publiek… Wat dat betreft is de eredivisie heel anders. Er komt zoveel meer bij kijken, qua pers, publiek, de druk, de bekendheid. Dat is niet te vergelijken met de eerste divisie.’’

Vind je het jammer dat je volgend jaar niet meer trainer bent in de eredivisie?

,,Nee, verder maakt dat mij niks uit. Ik heb er zin in bij Cambuur en ben blij met de komst van het nieuwe stadion. Het gevoel is goed. Eigenlijk doe ik alles op gevoel. Zo wilde ik ook met Sandor door. Ik ben heel blij met hem als assistent-trainer. Ik vond hem altijd al een mooie voetballer. Toen zijn vader was overleden stuurde ik hem een app om hem te condoleren. We kenden elkaar niet goed, maar sindsdien is er een klik. Hij denkt drie stappen verder en is een tacticus eerste klas. Wij vertrouwen elkaar. En dat moet ook. Als trainer moet je goede mensen om je heen hebben op wie je altijd kunt bouwen. Ik durf Sandor van der Heide met een gerust hart alleen te laten. Dat heb ik geleerd van Fritz Korbach. Ik ben een jaar lang zijn assistent-trainer geweest bij Heracles. Hij gaf mij ook het vertrouwen. Ik weet nog dat hij op een gegeven moment geschorst was en dat ik de verantwoordelijkheid kreeg. Hij zei tegen me: als er iets is dan bel ik je. Hij belde me aan het begin van de wedstrijd met de mededeling: ‘Henk, er zitten hier toch een paar mooie wijven, je redt je er maar mee.’ Geweldig. Fritz was een lieve man. Ik heb veel aan hem gehad. Dankzij hem heb ik de opstap gemaakt naar het betaalde voetbal.’’

Wat is de kracht van een goede trainer?

,,Als trainer bepaal je de hele sfeer bij de club. Ik denk dat daar mijn kracht ligt. Ik ben een positief mens en kan daardoor een positieve ‘schwung’ geven aan een club. Bij De Graafschap stonden ze daar eerst raar van te kijken. Ik kwam ‘s ochtends vrolijk binnen, liep daar rond en groette iedereen luid ‘Goedemorgen’. ‘Die gekke Fries’, zullen ze eerst wel gedacht hebben. Maar al snel zie je lachende gezichten en komt er leven in de brouwerij. Anderhalf jaar later promoveerden we naar de eredivisie. Door hard te werken en ‘gewoon’ te blijven. Bij Cambuur willen we ook weer met de bovensten meedraaien. Dat wordt ook van ons verwacht en dat moet ook. Er moet iets te presteren zijn. Mijn vrouw steunt mij hierin. Sterker nog, zij volgt een cursus Positief denken, dus ik leer weer van haar. Zo leer je als hoofdtrainer in het betaalde voetbal altijd. Dit is echt een leervak, dat gaat altijd door. Het trainerschap is veel meer dan alleen voetbal. Ik vind het bijvoorbeeld prachtig om me in te zetten voor G-teams, kinderen met een beperking. En laatst waren er mensen uit Limburg bij De Graafschap in het stadion. Ik heb ze even een rondleiding gegeven. Geen enkele trainer die dat doet, maar die mensen hebben de  dag van hun leven. Lytse muoite toch?’’

Foto: Burt Sytsma; Tekst: Klasina van der Werf

Titus: spannend, humoristisch en aangrijpend

Titus Brandsma was alles behalve een brave pater. Hij was een boeiend en veelzijdig persoon, al is dat bij het grote publiek nog niet bekend. Daar gaat binnenkort verandering in komen tijdens de muziektheatervoorstelling TITUS die vanaf 31 mei in de Bonifatiuskapel in Dokkum wordt opgevoerd. Wat deze voorstelling zo bijzonder maakt ten opzichte van andere producties? ,,Dit is compleet nieuw, van het script tot de muziek en de dans. Achter de schermen zorgt de muziek nu al voor kippenvelmomenten.’’

Momenteel komen alle disciplines samen in de Bonifatiuskapel: zang, muziek en dans. ,,Dit is de ultieme combinatie, dat maakt muziektheater zo sterk. Hier kun je alles mee vertellen. En wat misschien nog wel het belangrijkste is:  we hebben een goede teamspirit’’, aldus producent Sjoek Nutma. Voor regisseur Bruun Kuijt komt met TITUS een grote wens in vervulling. Hij wilde altijd al een voorstelling regisseren in de Bonifatiuskapel in Dokkum. ,,Het is te gek om in deze omgeving dit stuk te maken. Jolanda Lanslot heeft het decor heel goed geïmplementeerd in de entourage. Deze locatie maakt de voorstelling al voor veertig procent tot een succes. De kapel ademt een soort rust uit. Dat is moeilijk uit te leggen. Dit moet je beleven, zoals je deze hele voorstelling moet meemaken. Het wordt een ontroerende ervaring. Het verhaal is 77 jaar oud, maar zegt iets over de wereld van nu. Titus is een voorbeeld van hoe we met anderen zouden moeten omgaan, zonder te oordelen’’, stelt Kuijt.

Van geboorte tot bombardementen

Zowel de producent als de regisseur zijn erg te spreken over de samenwerking tussen professionals en amateurs. Bruun benadrukt trots te zijn op de 24-jarige Joyce Postma die voor een prachtige choreografie heeft gezorgd. Ook de muziek is volgens de regisseur prachtig. ,,Die gaat rechtstreeks je hart in.’’ Sjoek voegt daar aan toe dat alle nummers origineel zijn, net als het script. Bijzonder is dat Bouke Oldenhof ervoor heeft gekozen om het verhaal niet chronologisch te vertellen. Titus zijn hele leven komt in flitsen voorbij, van de geboorte tot aan bombardementen in oorlogstijd. Dat houdt de spanning erin. Maar er zitten ook veel humoristische momenten in dit stuk, vooral in de dialogen tussen God en de duivel. Sjoek: ,,Wat denk ik het meeste zal aanspreken is de persoonlijkheid van Titus Brandsma. Zijn koppigheid, maar ook het geloven in jezelf, de stilte en de stress. Het zal ongetwijfeld herkenning oproepen bij het publiek. Daar is maar één persoon de aanstichter van. En dat is Titus zelf.’’

Kaarten zijn verkrijgbaar bij de Jumbo in Dokkum, de Evangelische Boektiek en via www.titus2019.nl Vooral voor het eerste (Hemelvaarts)weekend zijn nog kaarten verkrijgbaar. Let op: Inmiddels is tachtig procent van de kaarten voor TITUS verkocht.

Tekst: Klasina van der Werf

Op de foto: Een scène uit de voorstelling van TITUS. Foto: Marit Anker

Hand in hand tijdens dodenherdenking Ee

De opkomst was zaterdagavond groot tijdens de dodenherdenking bij de kerk op de terp in Ee. Ruim honderd dorpsbewoners herdachten samen de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Zo werd ook de in het dorp geliefde huisarts Jarl Ruinen herdacht. Hij hielp tijdens de oorlog veel Joodse mensen aan een onderduikadres. Wegens zijn verzetsactiviteiten werd hij opgepakt en op 22 januari 1945 in Dokkum geëxecuteerd.

Bijzonder was dat de familie Ruinen aanwezig was tijdens de herdenking in Ee. Ook de kinderen uit het dorp werden weer bij de herdenking betrokken. Zij hadden op school handen gemaakt die zij in de krans mochten ‘prikken’. Vervolgens mochten de tientallen kinderen hand in hand om het grafmonument van dokter Ruinen staan. Daarmee werd duidelijk een boodschap aan de aanwezigen doorgegeven: ,,We horen er allemaal bij, niemand valt buiten de boot.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Ontspullen

Ontspullen noemen ze dat. Ideaal op Koningsdag. De voorpret begon gisteren al. Samen met onze 2 dochters van 5 en 7 jaar ging ik naar zolder om spullen te zoeken voor de vrijmarkt in ons dorp. Een hele strijd. De oudste wilde alles wel verkopen, maar de jongste niet. Met pijn en moeite lukte het om toch nog twee dozen vol boekjes, knuffels en speelgoed te selecteren voor de voorkoop.

Totdat mijn man ’s avonds thuiskwam. ,,Gaan we die spullen ook verkopen?”, vroeg hij verbaasd. Hij moest er blijkbaar nog even aan wennen dat de tijd van Dora, Brandweerman Sam en Kikker nu echt voorbij is. Hij sloot een deal met de oudste dochter om één ding uit te zoeken die hij echt niet kwijt wilde. Tegen betaling uiteraard. De meiden hadden nóg een leuk idee voor de vrijmarkt: een grabbelton. Samen met heit zocht de jongste leuke prijsjes uit bij de Action. Over ontspullen gesproken…

Dan Koningsdag. Samen met een hele hoop andere kinderen uit Dorp Ee mochten ze hun spullen uitstallen in Dorpshuis De Jister Ee. Wat een feest. Vooral de grabbelton was een succes. Verder werd er 1 knuffel verkocht, 0 boekjes en de brandweerman Sam spullen (voor de helft van de prijs). Tussendoor bezochten de dames ook even de andere kraampjes. Vol enthousiasme kwamen ze terug om te vertellen wat ze allemaal hadden gezien. Van hun eigen verdiende geld kochten ze elk mooie nieuwe spullen.

Met een auto vol speelgoed reden we die middag weer naar huis. Uren hebben ze gespeeld met hun nieuwe spullen. De spullen die we volgend jaar waarschijnlijk weer verkopen. Lang leve Koningsdag!

Klasina van der Werf

Ee opent Flaaksplein met spectaculaire luchtfoto

Het begint al bijna traditie te worden dat er in het dorp Ee ‘iets’ geopend wordt op Koningsdag. Zo werd de Waddentour in 2016 geopend op Koningsdag, vorig jaar vond de heropening van het vernieuwde vlasmuseum plaats en dit jaar was het ‘Flaaksplein’ aan de beurt.

,,Jimme betinke yn Ie altyd wol wêr wat nijs om it doarp op ‘e kaart te setten’’, stelde wethouder Pytsje de Graaf van de gemeente Noardeast-Fryslân. Zij mocht het nieuwe informatiebord voor toeristen op het Flaaksplein onthullen. Dit deed zij samen met een hele hoop kinderen die haar graag wilden helpen. ‘Wolkom in Ee: hét vlasdorp van Nederland’ staat er bovenaan het grote bord.

Vervolgens was het de beurt aan drone-fotograaf Jeroen Schrage om een mooie foto vanuit de lucht te maken van het vernieuwde plein. Het pad van dit Flaaksplein heeft namelijk de vorm van een ‘e’, een ludieke verwijzing naar de plaatsnaam van het dorp Ee. Alle aanwezigen stelden zich op langs het pad en zwaaiden tegelijk naar de drone in de lucht, met deze prachtige foto als resultaat.

De realisering van het Flaaksplein is mede mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van de provincie Fryslân (Iepen Mienskips Fûns en Fan ûnderen op) en de gemeente Noardeast-Fryslân (Dorps Ontwikkelings Maatschappij).

Luchtfoto: Jeroen Schrage Videography

Tekst en overige foto’s: Klasina van der Werf

Vijf redenen waarom je naar Titus zou moeten gaan

Vol trots presenteerde producent Sjoek Nutma dinsdagavond de cast, crew en band van TITUS. Over ruim vijf weken is het al zover, dan vindt de première van de muziektheatervoorstelling over het leven van Titus Brandsma plaats in de Bonifatiuskapel in Dokkum. De band WIEBE die ook in de voorstelling te horen zal zijn zorgde alvast voor een mooie sfeer in de kapel. Regisseur Bruun Kuijt verklapte dat de ontwerper van het decor bijzondere dingen heeft bedacht voor het podium en ook de choreograaf liet al mooie dansscènes zien. En zo komt alles straks krachtig bij elkaar.

We zetten de belangrijkste redenen om naar deze productie te gaan voor je op een rijtje.

  1. Indrukwekkend verhaal

Om te beginnen kunnen we mensen die geen Fries verstaan geruststellen: TITUS is een Nederlandstalige productie. Aangezien Titus Brandsma een voorvechter was van de Friese taal komt er wel een klein beetje Frysk in het stuk voor. En dat heeft z’n charmes. Het verhaal over het leven van Titus Brandsma is zeer indrukwekkend, niet alleen vanwege de oorlog, maar vooral om wie hij was, wat hij voor de maatschappij heeft betekend en hoe hij dacht. Hij was zijn tijd ver vooruit en dacht niet in hokjes. Bovendien is het allemaal nog relatief kort geleden, zo heeft de vader van scriptschrijver Bouke Oldenhof Titus Brandsma goed gekend. Bijzonder is dat God en de duivel het publiek meenemen in het verhaal. ,,Dat maakt het ‘zware verhaal’ wat luchtiger’’, aldus regisseur Bruun Kuijt.

  1. Topcast met grote namen

Theun Plantinga – die Titus Brandsma speelt – zal voor het eerst in een totaal andere rol te zien zijn dan dat het publiek van hem gewend is. Het is een rol met enorm veel diepte. Andere grote namen die deel uitmaken van de cast van TITUS zijn: Alexandra Alphenaar (Teresa), Joop Wittermans (duivel), Maike Boerdam (God), Albert Secuur (dominee Kapteyn), Jan-Willem Hofma (heit) en Timna Hacquebord (mem). De cast wordt aangevuld met veel (dans)talent uit de regio. Onder leiding van Bruun Kuijt wordt momenteel hard gewerkt om van TITUS een voorstelling van formaat te maken. Hij benadrukt ook erg blij te zijn met alle vrijwilligers die meewerken aan deze productie. ,,Zonder hen kunnen we helemaal niks.’’

  1. Verschillende muziekstijlen

In tegenstelling tot de vorige voorstelling van de Stichting 754 over Bonifatius is TITUS geen musical. TITUS is aansprekend voor een breed publiek met verschillende muziekstijlen, variërend  van klassiek en folk tot hedendaags met in het middengedeelte een vleugje musical. Indrukwekkend is het lied van de Spaanse mystica Teresa van Avila ‘Nada te turbe’ – ‘Laat niets je in verwarring brengen’. Teresa is Titus’ vrouwelijke tegenspeler, de dame die hij aanbidt. De componisten zijn Chris Fictoor, Peter van der Zwaag en Henk Pool. Daarnaast maakt de band WIEBE deel uit van deze productie, aangevuld met vier strijkers, trombone, trompet en saxofonist. Eppie Dam neemt de songteksten voor zijn rekening.

  1. Magische locatie

De Bonifatiuskapel in Dokkum is dé plek waar dit muzikale theaterstuk wordt opgevoerd. Deze locatie past bij Titus Brandsma. Sterker nog, hij was voortrekker van de bouw van de kapel. Hij had toen niet kunnen vermoeden dat hij hier ooit zelf een hoofdrol zou spelen in een muziektheatervoorstelling. Meerdere acteurs noemen het ‘magisch’ om hier te mogen spelen. Volgens regisseur Bruun Kuijt voel je in de Bonifatiuskapel dezelfde sfeer als bij het Globe Theatre in Londen. Oftewel, dit is Shakespeare ten top.

  1. Omdat je spijt krijgt als je niet gaat

TITUS is niet zomaar een voorstelling. Qua professionaliteit kun je deze productie vergelijken met Het Pauperparadijs. Dit wil je niet missen. Na een avondje TITUS kun je er weer tegenaan. Want dankzij dit muziektheaterstuk – met als thema ‘tussen stilte en stress’ – besef je waar het in het leven écht om gaat!

De voorstellingen zijn te zien van 31 mei t/m 10 juni 2019 in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Kaarten zijn nog verkrijgbaar bij de Jumbo in Dokkum, de Evangelische Boektiek in Dokkum of via www.titus2019.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Foto’s: Bote Sape Schoorstra

 

 

Meer genieten van weidevogels dankzij mobiele vogelkijkhut

Voorzitter Frans Kloosterman van de Bond van Friese Vogel Wachten (BFVW) heeft vrijdag de nieuwe mobiele vogelkijkhut van de Agrarische Natuurvereniging Guozzekrite geopend. Doel van deze mobiele hut is om het vogelrijke gebied in dit prachtige Noordoost-Friese landschap aan zoveel mogelijk mensen te laten zien.

De nieuwe vogelkijkhut is een gezamenlijk initiatief dat in het belang is van zowel de landbouw als de weidevogels. Volgens voorzitter Gerrit Kooistra van de Guozzekrite is het mooie van de vogelkijkhut dat deze met een trekker verplaatst kan worden. ,,We hopen dat onze leden en de vogelwachten de locaties aan ons door zullen geven waar op dat moment de mooiste vogels te zien zijn. Dit wordt vervolgens via de kanalen van het Agrarisch Collectief Waadrâne gecommuniceerd. De hut is bedoeld voor toeristen, inwoners en schoolkinderen. Je kunt er letterlijk alle kanten mee op’’, stelt Kooistra.

De opening van de vogelkijkhut komt op een moment dat de voorzitter van de BFVW volop in het nieuws is in verband met de droogte die funest is voor jonge weidevogels. Kloosterman maakte van de gelegenheid gebruik om ook de vogelliefhebbers die bij de vogelkijkhut aan de Hearrewei (tussen Morra-Anjum) aanwezig waren op te roepen om voor water te zorgen op weilanden en in tuinen. ,,De vogels hebben het zwaar. Wij zijn dan ook blij met de steun van de boeren die massaal gehoor geven aan onze oproep om vogels te helpen.’’ Maar ook dit initiatief voor een vogelkijkhut is heel belangrijk, stelt de voorzitter van de BFVW. ,,De Guozzekrite zorgt er op deze manier voor dat we met elkaar van de weidevogels mogen genieten in dit prachtige gebied, dat is heel wat waard.’’

De aanschaf van de mobiele vogelkijkhut is mede mogelijk gemaakt dankzij steun van de Rabobank en het agrarische verzekeringsbedrijf Topteam.

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Kraamverzorgsters versterken elkaar al 10 jaar

Zeven kraamverzorgsters die als ZZP’ers gingen samenwerken. Daar stonden ze tien jaar geleden bij de Kamer van Koophandel raar van te kijken. Nu, tien jaar later, vormen de dames een voorbeeld voor anderen. ,,De samenwerking gaat heel goed, we versterken elkaar.’’

,,Wêr is de tiid bleaun?’’, vraagt kraamverzorgster Janny Kooistra – de Vries uit Dokkum zich hardop af. Samen met Anneke Komrij–van der Boon uit Feanwâlden, Aleida Waaksma–de Jong uit Ternaard, Agatha Zeinstra–van der Wal uit Dokkum en Maaike Brouwer–Elzinga uit Oostrum vormt zij het collectief Kraamzorg Zelfstandig. Baukje Kooistra–Van der Galiën kon het werk niet meer combineren met haar gezin en Ytsje Hoekstra–Loonstra heeft wegens gezondheidsredenen besloten om te stoppen. ,,We zijn nu nog met z’n vijven’’, vertelt Anneke die net als haar ‘collega’s’ wel van plan is om langer door te gaan. ,,Het is hard werken, maar je krijgt er zoveel voor terug. Dat geeft je energie’’, zegt Anneke.

Bevalling

Ook de samenwerking met de verloskundigen in deze regio ervaren de kraamverzorgsters als zeer positief. ,,Om ons jubileum te vieren zijn we met de verloskundigen van Catharina Schrader uit eten geweest met wie we intensief samenwerken’’, vertelt Janny. Ze komen elkaar sinds de sluiting van de afdeling Geboortezorg in Dokkum nog vaker tegen. ,,Wij mogen nu – behalve als het om een medische bevalling gaat – ook bij de bevallingen in het ziekenhuis aanwezig zijn. Dat is voor ons een groot voordeel, want daardoor kunnen we tijdens de kraamweek met de moeder beter praten over de bevalling, wat voor de verwerking erg belangrijk is’’, legt Anneke uit.

Meerwaarde

Verder zorgen de kraamverzorgsters voor de begeleiding van de voeding, ze geven voorlichting en instructies, voeren controles uit voor moeder en kind en geven de ouders het zelfvertrouwen zodat ze na de kraamweek vol vertrouwen verder kunnen en weten waar ze voor vragen terecht kunnen. ,,Ook grijpen wij op tijd in als er iets met de baby aan de hand is. En we hebben als kraamverzorgsters korte lijnen met Jeugdgezondheidszorg (JGZ), voor als gezinnen aanvullende hulp nodig hebben’’, stelt Janny die daarmee de meerwaarde van kraamzorg aangeeft.

Hartverwarmend

Door allerlei cursussen te volgen blijven de kraamverzorgsters scherp. In de tien jaar dat zij nu samenwerken is er heel wat veranderd. Zo hebben de dames tegenwoordig onderling nauw contact met elkaar door middel van een groepsapp, die was er nog niet toen ze begonnen. De angst voor de sluiting van ziekenhuis de Sionsberg is in de praktijk meegevallen, mede dankzij de alertheid van de verloskundigen en de komst van de Centrale As, waardoor vrouwen eerder in het ziekenhuis van Drachten of Leeuwarden zijn. De dames zijn nog altijd blij dat ze als groep ZZP’ers samenwerken. Janny: ,,Bij de Kamer van Koophandel gebruikten ze ons in het begin zelfs als voorbeeld tijdens een symposium, over hoe je elkaar als ondernemers kunt versterken. Zonder de gezinnen in Noardeast-Fryslân zou dit niet zijn gelukt. Wij zijn hen dan ook erg dankbaar dat wij in die eerste week na de geboorte mochten meedraaien met hun gezin. De reacties die wij krijgen zijn echt hartverwarmend.’’

Tekst: Klasina van der Werf

Op de foto: De kraamverzorgsters Janny Kooistra – de Vries, Anneke Komrij – van der Boon, Maaike Brouwer – Elzinga, Aleida Waaksma – de Jong en Agatha Zeinstra – van der Wal zijn na tien jaar nog niet van plan om te stoppen. Foto: Marit Anker.

 

Stadsbrouwerij geeft vrijwilligers energie

Een enthousiast team van zo’n tien vrijwilligers runt samen de Stadsbrouwerij in het centrum van Dokkum. Bijna een jaar na de opening kan gesteld worden dat het een succes is. Vooral ’s zomers komen er veel dagjesmensen en toeristen langs om meer te weten te komen over de rijke biergeschiedenis van Dokkum. Bijzonder zijn ook de bierproeverijen die worden aangeboden.

Wieger Sikkema uit Westergeest is één van de vrijwilligers die een passie heeft voor bier en die het ook mooi vindt om er over te vertellen. Dit doet hij sinds september regelmatig samen met Paul Fortuin, gepensioneerd veearts. ,,Wij zijn heel blij met Wieger en Paul’’, zegt Lidy Wouda, coördinator van de vrijwilligers bij de Stadsbrouwerij. Zij laten de bezoekers kennis maken met het speciaal bier dat in de micro-brouwerij wordt gebrouwen, maar ook met het Bonifatiusbier dat na 140 jaar terug is in Dokkum. ,,Ik vind dit prachtig mooi om te doen. Je ontmoet hier verschillende groepen mensen in dit proeflokaal dat op een woonkamer lijkt. Hier ontstaan de meest bijzondere gesprekken. Laatst hebben we met een groep Brabanders een hele tijd over het boerenleven gepraat. En zo is elke groep weer anders’’, zegt Wieger Sikkema die in het dagelijks leven boer is. Dit vrijwilligerswerk geeft hem energie. Ook Annemarie Terpstra vindt het heel gezellig om bier te tappen in het pand dat ooit van haar ouders is geweest. ,,Dat maakt het voor mij extra speciaal. We ontmoeten hier veel verschillende mensen – Engelsen, Duitsers, Italianen – ze komen overal vandaan’’, vertelt Annemarie. ,,Maar de biertaal verstaan ze allemaal’’, voegt Wieger er lachend aan toe.

‘We doen dit voor Dokkum’

Bij elk biertje serveert Wieger weer een ander hapje tijdens de proeverij. Kaas, worst of chocola, maar net wat het beste bij de smaak van het bier past. En voor de mensen die niet van bier houden is er ook koffie of fris verkrijgbaar. Bij mooi weer is het terras open. Beleving en ambacht staan centraal bij deze kleinste Stadsbrouwerij van Nederland. ,,We zitten hier aan de Diepswal op een prachtige locatie, één van de mooiste plekjes van Dokkum’’, zegt vrijwilligster Petra Hoekstra die dit werk naast haar vaste baan bij de notaris doet. ,,We hebben een leuk team en de mensen die de brouwerij bezoeken zijn altijd vrolijk. Dit is echt een mooie aanvulling op het cultuurtoerisme in Dokkum. Bezoekers vragen ons ook vaak wat ze nog meer kunnen doen in de stad.’’ Volgens Lidy Wouda fungeert de Stadsbrouwerij inderdaad ook als VVV-kantoor. Overigens kan ze nog wel wat extra vrijwilligers gebruiken in haar team. ,,Het gaat maar om een paar uurtjes per week, dus het is heel toegankelijk. De belangrijkste drijfveer voor de vrijwilligers om mee helpen in de Stadsbrouwerij is de promotie voor Dokkum. We horen bij de 25 leukste steden van Nederland, daar moeten we wel wat voor doen.’’

Meer informatie of vrijwilliger worden?

De Stadsbrouwerij Bonifatius in Dokkum – een initiatief van de Stichting Dockumer Biergilde – is elke week van woensdagmiddag tot en met zaterdag geopend. Proeverijen kunnen geregeld worden op afspraak (vanaf 4 personen). Meer informatie: www.bonifatius754.nl Lijkt het je ook leuk om vrijwilliger te worden, dan kun je je melden bij Lidy Wouda: stadsbrouwerij@bonifatius754.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Fotobijschrift: Annemarie Terpstra, Lidy Wouda (coördinator), Petra Hoekstra en Wieger Sikkema in de Stadsbrouwerij waar ze met veel plezier vrijwilligerswerk doen. Foto: Marit Anker

 

Speciale Titusbalie onthuld voor losse kaartverkoop

Een bijzonder moment zaterdagochtend bij de Jumbo in Dokkum. Daar werd een speciale Titusbalie onthuld door naamgenoot Titus Vogt senior. Bij deze balie kunnen mensen vanaf nu papieren tickets kopen voor de muziektheatervoorstelling TITUS.

Uiteraard is het nog steeds mogelijk om de kaarten via www.titus2019.nl te bestellen, maar sommige mensen vinden het toch fijn om nog ‘ouderwets’ tickets aan een balie te kopen. Deze mogelijkheid wil de organiserende Stichting 754 bezoekers kunnen bieden. Vandaar dat de entreekaarten nu te koop zijn bij de Jumbo in Dokkum die de klantenservice hiervoor speciaal heeft omgedoopt tot Titusbalie. De kaarten zijn ook verkrijgbaar bij de Evangelische Boektiek in Dokkum.

Mystieke poster

Blikvanger op deze balie is de nieuwe poster van TITUS die vanaf nu het straatbeeld van Noardeast-Fryslân zal bepalen. Op de poster staan de hoofdrolspelers Theun Plantinga en Alexandra Alphenaar als Titus Brandsma en Teresa van Avila. De foto is gemaakt door Marit Anker en Frank van Dijk heeft de vormgeving van de poster verzorgd. ,,Het geeft een mystiek beeld. Je blijft ernaar kijken. Het is de bedoeling dat deze poster nog meer mensen prikkelt om naar de voorstelling te komen’’, stelt producent Sjoek Nutma.

Het Pauperparadijs

Dat Teresa op de poster vooraan staat is volgens Sjoek een logische stap geweest. ,,Deze Spaanse mystica uit de Middeleeuwen was voor Titus Brandsma een grote inspiratiebron. Zonder haar zou zijn leven heel anders zijn gelopen. Bovendien is een vrouw op de voorgrond veel pakkender dan een man’’, legt de producent uit. Met deze nieuwe afbeelding wil de organisatie zich onderscheiden en laten zien dat TITUS niet zómaar een theatervoorstelling is. ,,Qua professionaliteit kun je deze muziektheatervoorstelling vergelijken met Het Pauperparadijs. Daar doet het zeker niet voor onder.’’

TITUS is van 31 mei tot en met 10 juni te zien in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Meer informatie: www.titus2019.nl

 

Fysiotherapeuten helpen sporters sneller op de been

Sporters met een blessure willen maar één ding: zo snel mogelijk weer sporten. Een team van fysiotherapeuten van Fysiotherapie Dongeradeel en Bodde Bouma Sportcentrum staat wekelijks klaar om geblesseerde sporters te begeleiden.

Sinds een paar jaar komen de fysiotherapeuten ook bij de verenigingen op bezoek om zo adequaat mogelijk in te grijpen. Zo heeft fysiotherapeut Nelleke Wielstra elke laatste maandagavond van de maand inloopspreekuur bij de turnhal van Turn- en Gymsport Dokkum. ,,De trainers screenen de turnsters die met klachten rondlopen en sturen deze meiden naar mij door. Het is een toegankelijke manier om op tijd aan de bel te trekken. Vaak gaan de turnsters te lang door met overbelasting tot gevolg’’, stelt Wielstra.

Broekster Boys

Ook fysiotherapeut/master manueel therapeut Raymond Mulder herkent dit bij voetbalvereniging Broekster Boys in Damwâld waar hij de voetballers met blessures begeleidt. Voor de jeugdafdeling Broekster-Wâlden houdt hij elke week een inloopspreekuur. ,,Vaak sturen de spelers vooraf even een appje dat ze langskomen. Het is heel laagdrempelig. Op donderdags begeleid ik het eerste team van Broekster Boys. In overleg met de trainer ga ik met spelers die blessures hebben het veld op om in de praktijk te revalideren’’, vertelt Mulder die zelf twaalf jaar bij deze club heeft gevoetbald

Loopgroep Hugo Veenker

Volgens Wessel Bouman is het voor het begeleiden van sporters inderdaad een voordeel dat je zelf sport. ,,Daardoor begrijp je de blessures beter. Zelf ben ik hardloper bij de loopgroep Hugo Veenker. De trainers – van verschillende verenigingen uit de regio – sturen lopers met klachten al jaren naar mij door. Vooral knieblessures en heupklachten komen veel voor bij hardlopers’’, zegt Bouman. Hij was in de gloriejaren fysiotherapeut van het damesvolleybalteam van DVC dus hij kent het klappen van de zweep. ,,De interesse voor sport in combinatie met fysiotherapie is altijd gebleven.’’

Be Quick Dokkum

Ook bij CSV Be Quick Dokkum loopt een fysiotherapeut van Bodde Bouman rond, te weten Jeroen Pel. Hij is daar drie dagen per week aanwezig om de voetballers te begeleiden. Daardoor zijn de lijntjes kort. ,,De samenwerking met zowel de jeugd als de senioren gaat heel goed. Als er iemand klachten heeft kan ik meteen zorgen voor een goed revalidatietraject. Doordat ik zelf ook bij deze club voetbal spreken we dezelfde taal. Vaak helpt het alleen al als je sporters gerust kunt stellen. Ze zijn bang dat ze niks meer kunnen, maar met een aangepast programma kunnen ze vaak gewoon meedoen.’’

Sportspreekuur

Mochten de blessures ernstiger zijn, dan verwijzen de fysiotherapeuten de sporters door naar het sportspreekuur van de huisartsen van het huisartsencentrum in Dokkum. De sportfysiotherapeuten Wessel Bouman en Stefan Bodde schuiven daar aan voor alle klachten die aan sport gerelateerd zijn. Samen met de huisartsen brengen zij de lichamelijke klachten in kaart en stellen een passend behandelplan voor.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Meester-grimeur Arjen van der Grijn brengt Titus tot leven

Arjen van der Grijn uit Grou is in de voorstelling TITUS verantwoordelijk voor de grime en de pruiken. Voor de poster-fotoshoot mocht hij Theun Plantinga en Alexandra Alphenaar alvast omtoveren tot Titus en Teresa. Een magisch moment om te zien wat daar voor de spiegel gebeurde.

Met Van der Grijn heeft producent Sjoek Nutma niet de eerste de beste grimeur in huis gehaald. Van der Grijn zit al vijftig jaar in het vak en heeft veel invloed gehad op typetjes van Van Kooten en De Bie. Maar ook leverde hij een belangrijke bijdrage aan Jiskefet, Klokhuis, televisieseries en speelfilms. Tijdens Bonifatius de Musical veranderde hij Syb van der Ploeg in een Heidense druïde en nu is Theun Plantinga aan de beurt. ,,Hij heeft een prachtig hoofd voor de rol van Titus Brandsma. Met iets meer haar en een brilletje erbij heb je al een heel mooi resultaat’’, stelt de grimeur.

Magisch moment

Voor de grime en pruik van Alexandra Alphenaar – die de rol van Teresa van Avilla speelt – kon Van der Grijn zijn fantasie de vrije loop laten. ,,Zij stamt uit de Middeleeuwen dus ik had de opdracht gekregen om haar in de sfeer van Lord of the Rings neer te zetten. Verder moest ze maagdelijk zijn dus heb ik bedacht om haar bleek te maken en rood haar te geven. De vlecht aan de voorkant straalt het tijdsbeeld van de Middeleeuwen uit’’, vertelt Van der Grijn. Hij vindt het altijd weer een magisch moment om mensen te zien veranderen voor de spiegel. ,,Theun zag zichzelf opeens als Titus. Hij is blij met het resultaat en kan nu die rol spelen. Zo mag ik types steeds weer tot leven brengen. Ik vind het fijn dat ik op deze manier een klein radertje in het grote geheel mag zijn.’’

In 2017 zat Arjen van der Grijn 50 jaar in het vak. Dat werd gevierd met het jubileumboek ‘Grijngrime. 50 jaar grimeur Arjen van der Grijn’. In datzelfde jaar is hij onderscheiden als Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Het muziektheaterspektakel TITUS is van 31 mei tot en met 10 juni te zien in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Voor meer informatie en/of het bestellen van kaarten, zie www.titus2019.nl

 

‘De kleine Titus zat er bij’

Regisseur Bruun Kuijt en producent Sjoek Nutma van het muziektheaterspektakel TITUS hebben zaterdag veel talent voorbij zien komen tijdens de audities in de Bonifatiuskapel. Eén ding weten ze zeker, de kleine Titus zat erbij.

,,We hebben veel talentvolle en enthousiaste kinderen gezien. We zoeken niet alleen kinderen die de rol van Titus in zijn kindertijd spelen, maar ook vriendjes en vriendinnetjes die samen met Titus rennen en stoeien’’, vertelt Sjoek Nutma. Vandaag mochten ze al even door de Bonifatiuskapel in Dokkum rennen. Regisseur Bruun Kuijt genoot er zichtbaar van om met de kinderen te werken. ,,Kinderen zijn zo onbevangen. Waar ik op gelet heb? Dat je gelooft wat ze staan te doen, daar gaat het om. Dat heb ik vandaag wel een paar keer gezien bij die kinderen.’’ Vanwege de Arbowet zijn er meer kinderen nodig voor de rol van kleine Titus. Een aantal kinderen die zich hadden opgegeven konden er zaterdag niet bij zijn omdat ze op vakantie waren. Zij krijgen op zaterdag 16 maart alsnog de kans om mee te doen. Andere kinderen die toch nog graag auditie willen doen mogen zich ook opgeven voor deze datum. Dat kan via: https://www.titus2019.nl/aanmeldformulier/

Heit en mem van Titus

De audities voor de bijrollen van de volwassen vonden ‘s middags plaats in de stiltekapel. Sjoek Nutma: ,,We zochten onder andere de heit en mem van Titus. Die hebben we gevonden. Voor de vrouwelijke bijrollen hebben we nu genoeg mensen. Er kunnen nog wel wat mannen bij, want er zijn veel kleine mannenrollen in deze voorstelling. Ook voor het koor kunnen we nog aardig wat goede zangers gebruiken.’’ Wat de producent deze dag vooral opviel was de amicale sfeer die er heerste. Die sfeer is ook volgens de regisseur heel belangrijk. ,,De verbinding tussen al die mensen – zowel professionals als amateurs – maakt het meewerken aan zo’n theaterstuk heel waardevol. Het is bijzonder om met elkaar het verhaal van Titus Brandsma op een geloofwaardige manier te vertellen, juist omdat het zo’n mooi en herkenbaar verhaal is.’’

De deelnemers van de audities krijgen volgende week de uitslag. De voorstelling TITUS is te zien van 31 mei tot en met 10 juni in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Voor meer informatie en kaarten zie: www.titus2019.nl

Tekst en foto: Klasina van der Werf

De Fodkoer uit Ee speelt ‘Wat in skrik’

Toneelvereniging De Fodkoer uit Ee speelt op 22 en 23 februari vanaf 19.45 uur het stuk ‘Wat in skrik’, een blijspel van Henk Sloots. Het verhaal gaat over Sippy Faber die samen met haar man Berend een Bêd en Brochje heeft. Hier komt Maria logeren, zij is een Poolse tomatenplukster.

In het echt is Maria – via het programma Spoorloos – op zoek naar haar vader. Dit blijkt Berend te zijn. Als hij een brief krijgt van het programma Spoorloos breekt er paniek uit.

Sjoerd (vriend van Berend) is op straat gezet door zijn vrouw, die van hem wil scheiden. Ook hij huurt een kamer in de B&B. Verder is Tynke Toerenburg er nog, presidente van Vrouwen van NU. Maar is dit echt of……….. En dan is er ook nog een vogelfotograaf op zoek naar een lijster. De voorstelling is te zien in dorpshuis De Jister in Ee.

Op de foto van links naar rechts: Ale Hansma, Lisa Idsardi (regie), Sietse Hofstede, Marja de Haan, Janneke Kampen, Harmke Groenhof, Melle Pieter Prins en Anneke Braaksma (souffleuse). Foto: Klasina van der Werf

Theun voelt zich steeds meer Titus

Hoe meer hij zich in de persoon Titus Brandsma verdiept, des te meer overeenkomsten Theun Plantinga ziet. Niet alleen vanwege zijn voorliefde voor de Friese taal, maar vooral ook door de speciale band die hij had met de Spaanse mystica Teresa.

Na vijf jaar is Theun weer terug in de Bonifatiuskapel in Dokkum. ,,Alle herinneringen komen weer naar boven’’, zegt Theun terwijl hij over het podium loopt. In 2012 en 2014 vertolkte hij hier de rol van de sluwe bisschop Hildegar in Bonifatius de Musical, een rol die hem op het lijf geschreven was. Na die laatste voorstelling was er al sprake van dat TITUS de opvolger zou worden van Bonifatius de Musical. ,,Gek genoeg zag ik mezelf toen nog niet als Titus’’, vertelt Theun. Wat dat betreft had het zo moeten zijn dat deze nieuwe productie – door omstandigheden – vijf jaar op zich heeft laten wachten. ,,Ik ben nu 35 jaar, zelfverzekerder en klaar voor de hoofdrol in Titus.’’

‘Wat soe ús mem grutsk wêze’

Het thema ‘tussen stilte en stress’ past precies bij de leefstijl van Theun. Net als Titus kun je hem een ‘workaholic’ noemen. Hij speelt in drie producties tegelijk. ,,Theater is een stressvol vak. Ik probeer tegenover de druk van het werk mezelf soms te dwingen stiltes te zoeken. Vaak komen dan juist weer nieuw ideeën naar boven borrelen’’, zegt Theun, een Fries in hart en nieren. Hij vindt het fijn om weer in Friesland te mogen spelen. Al moet hij zijn moeder deze keer wel missen op de tribune van de Bonifatiuskapel. Zij overleed drie jaar geleden. ,,Júst yn Fryske produksjes mis ik har. Wat soe se grutsk wêze om my hjir as Titus op it poadium te sjen, se soe alle krantestikjes bewarje. Mar it jout my treast dat ik ticht by ús mem bin. Ik tink faak oan har, dream oer har. Ik fiel dat se by my is, fan binnen, dat is hiel bysûnder. It is tink ik fergelykber mei de bân dy’t Titus mei Teresa van Avila hie. Sy libbe yn ‘e midsiuwen, mar hy fielde him mei har ferbûn. Se is der, mar dochs ek net. Ik tink dat ik my dêrom hiel goed yn Titus ferpleatse kin. Fanút myn eigen gefoel en emoasje.’’

Tekst: Klasina van der Werf

Foto: Marit Anker

Kaartverkoop Titus loopt storm

Sinds de officiële aftrap van vorige week loopt het storm met de kaartverkoop van TITUS. Er zijn al zo’n tweeduizend kaarten voor het muziektheaterspektakel in de Bonifatiuskapel verkocht. ,,Je merkt dat het echt begint te leven. Vooral nu de eerste namen van de cast bekend zijn gemaakt’’, aldus producent Sjoek Nutma.

DOKKUM – Deze week werd bekend dat de uit Feanwâlden afkomstige Theun Plantinga de rol van TITUS op zich zal nemen. Alexandra Alphenaar speelt zijn ‘muze’ Teresa van Avila. ,,Ik ben heel blij dat ik met deze twee mensen mag samenwerken’’, zei regisseur Bruun Kuijt tijdens de presentatie van de makers, spelers en muzikanten van TITUS. Kuijt is gewend om met zowel professionals als met amateurs te werken. ,,Juist die verbinding spreekt me zo aan in het theater.’’

Shakespeare ten top

De regisseur verheugt zich vooral op deze voorstelling vanwege de locatie. ,,Ik weet nog dat ik Bonifatius de Musical hier zeven jaar geleden voor het eerst zag en dacht: het zal je maar gebeuren dat je hier een theaterstuk mag regisseren. Dit is Shakespeare ten top. Bij het Globe Theatre in Londen voel je dezelfde sfeer als in de Bonifatiuskapel in Dokkum. Zou Titus ooit bedacht kunnen hebben toen hij meehielp om de kapel te ontwerpen dat hier een theaterstuk over hem zou worden opgevoerd?’’

Muziek die je raakt

Volgens de regisseur is schrijver Bouke Oldenhof er enorm in geslaagd om een prachtig script te maken. ,,Vooral het thema ‘tussen stilte en stress’ zal veel mensen in deze hectische maatschappij enorm aanspreken. Het is niet alleen een mooi verhaal over het leven van Titus Brandsma, maar het zet je ook aan het denken over de manier waarop wij zelf leven en waar het nu eigenlijk om gaat. En dan met de muziek erbij van de band Wiebe: die raakt je rechtstreeks in je hart.’’

Vroegboekkorting

Het enthousiasme van het Titus-team werkt blijkbaar aanstekelijk want de eerste kaarten vliegen de deur uit. Op de website www.titus2019.nl worden de kaarten nu met vroegboekkorting aangeboden. De voorstelling is te zien van 31 mei tot en met 10 juni 2019 in de Bonifatiuskapel in Dokkum waar plaats is voor 850 mensen.

Meer informatie: www.titus2019.nl Volg alle ontwikkelingen rondom het muziektheaterstuk ook via Facebook en Instagram

Tekst: Klasina van der Werf; Foto: Bote Sape Schoorstra

Waadrâne gaat zoemend het nieuwe jaar in

Agrarisch Collectief Waadrâne* wil zich naast boerenlandvogels ook meer richten op insecten. Dat zei voorzitter Hans Kroodsma vrijdag tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst voor haar leden. Aanleiding is dat er steeds minder insecten zijn. ,,Dat is zorgwekkend, want insecten zijn een belangrijke voedingsbron voor boerenlandvogels.’’

Volgens Kroodsma wordt de nadruk bij agrarische collectieven vooral gelegd op de weidevogels. ,,Wij willen kijken wat we nog meer kunnen doen om biodiversiteit te verbeteren. Daarom hebben we ecoloog Bauke Koole gevraagd onderzoek te doen naar de hoeveelheid insecten die voorkomen op vogelakkers in het beheercluster Engwierum en Ee.’’

Kruidenrijke percelen

Koole presenteerde de resultaten van zijn onderzoek van de afgelopen zomer tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Agrarisch Collectief Waadrâne. ,,Kruidenrijke en bloemrijke percelen en randen trekken veel insecten aan. Hoe meer verschillende bloemen, hoe beter. Daar ben ik heilig van overtuigd. Ook keverbanken blijken een succesvolle maatregel te zijn’’, zo concludeerde Koole. Hij deed een paar bijzondere vondsten, zo trof hij het icarusblauwtje aan. Deze vlindersoort is sinds 2010 niet meer waargenomen in het onderzoeksgebied.

Meer biodiversiteit

Anne Jansma, projectleider Koeien en Kruiden, gaf de boeren praktische tips hoe ze het beheer kunnen aanpassen voor insecten. Door graslanden en akkerlanden insectenvriendelijker te maken, houden boeren de weide- en akkervogelpopulatie gezond. ,,Daarnaast zijn insecten ook belangrijke plaagbestrijders. Bovendien houden insecten de bodem gezonder’’, stelt Kroodsma. Daarom vindt  Agrarisch Collectief Waadrâne het belangrijk dat er meer aandacht komt voor insecten binnen agrarisch natuurbeheer. ,,Wij doen meer dan alleen praten over de grutto, tureluur en veldleeuwerik. We vinden de hooibeestjes en argusvlinders minstens zo belangrijk.’’

*Waadrâne is een Agrarisch Collectief met ruim 145 leden in de noordelijke kuststrook tegen de Waddenzee dat meewerkt aan de bescherming van boerenlandvogels. Door het uitvoeren van verantwoord beheer dragen deze boeren met hart voor de natuur bij aan biodiversiteit en duurzaamheid in onze leefomgeving. Het collectief is in 2016 opgericht en nu al is te zien dat er meer weidevogels worden geteld in het gebied.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Vlaslied uit Ee nieuw in de Fryske Top 100

Het lied ‘Eltsenien is oars’ staat op nummer 66 in de Fryske Top 100 van Omrop Fryslân. Daarmee is het doel van de dorpsbewoners van Ee bereikt. Zij wilden dit jaar graag afsluiten met een notering in deze populaire hitlijst en dat is gelukt.

EE – Het bijzondere aan het nummer is dat bijna het hele dorp Ee op de één of andere manier heeft meegewerkt aan dit lied. Zo is ‘Eltsenien is oars’ geschreven door troubadour Onno Loonstra die ook zingt en op de gitaar speelt. Dorpsgenoot Zwaanette Dijkstra speelt op de saxofoon en accordeon en begeleidt het kinderkoor van basisschool De Gearing uit het dorp. Het nummer is opgenomen in de Dream Project Studios in Ee.

Zwaanette Dijkstra had niet verwacht dat het eindresultaat zo mooi zou worden. ,,Ik ben blij dat ik onderdeel mocht zijn van dit hele gebeuren en ik ben trots op de inzet van de kinderen. Zij vonden het een fantastische ervaring om ‘echt’ in een studio te mogen zingen. Dit vergeten ze hun hele leven niet weer.’’ Het stimuleert ook Onno Loonstra om door te gaan met het maken van muziek. ,,Ik merk dat de positieve boodschap van het lied door velen wordt opgemerkt en gewaardeerd. Dat geeft mij een goed gevoel.’’

Aanleiding voor het maken van dit lied was het verschijnen van het boek ‘Het meisje en de magische vlasbloem’ van Klasina van der Werf (eveneens uit Ee) en Hanna Terpstra. Het boek en het lied maken onderdeel uit van een educatieproject van het vlasmuseum in Ee. In de bijbehorende clip zijn afbeeldingen te zien uit het boek, foto’s van vlas én filmpjes die tijdens de opnames van het lied zijn gemaakt.

‘Eltsenien is oars’ heeft iets teweeg gebracht in Ee. Het begon met een liedje over een vlasbloem, maar bloeide uit tot een gevoel van saamhorigheid. Het lied werd gezongen voor volle zalen op school, in de kerk, in het dorpshuis en zelfs voor Omrop Fryslân. Bij de populaire radiozender Frysk FM stond het nummer meerdere weken op nummer 1. Dit was zelfs een reden voor de muziekredactie om het nummer op te nemen op de gloednieuwe cd ‘De hits fan Frysk FM diel 4’.

De Fryske top 100 wordt op 31 desimber van 13.00 tot 00.00 uur uitgezonden op radio, televisie, Omropfryslan.nl en de Omrop-app.

Saaie kerst

Ik vind kerst nogal saai. Begrijp me goed, niet de weken voor kerst hoor. Nee, dat vind ik juist de mooiste tijd van het jaar. Hoe donkerder de dagen, hoe meer lichtjes en gezelligheid in huis. Lekker op de bank voor de buis met thee en kerstkransjes erbij, heerlijk!

Nee, ik bedoel vooral de échte kerstdagen. De eerste kerstdag vieren we sinds jaar en dag met mijn schoonfamilie en de tweede dag zijn we bij mijn ouders thuis. Dat is vaste prik. Het enige wat we op zo’n dag doen is zitten, praten en eten.

Met mijn man heb ik het er wel eens over gehad om met ons gezin op vakantie te gaan naar een warm land. Weg van de verplichtingen, alles om die saaie kerstdagen te ontvluchten. Maar dan bekruipt me een raar gevoel. Ik denk aan de gezinnen die dierbaren tijdens de kerstdagen moeten missen. Zij hebben geen keus, maar als ze die hadden, zouden ze het wel weten.

Wij hebben het geluk dat we nog met de hele familie samen kunnen zijn. Al worden we wel ouder. Volgend jaar word ik 40 jaar en mijn vader is dit jaar al 70 geworden. Helaas hebben we niet het eeuwige leven. Des te meer reden om tijdens deze dagen te genieten van elkaar en stil te staan bij hoe bevoorrecht we zijn.

Ik heb met mijn man de afspraak gemaakt: We kunnen het hele jaar door reisjes boeken, behalve met kerst. Die dagen blijven voor de familie. En wat is het eigenlijk heerlijk om twee dagen helemaal niks te hoeven. Even niet rennen, vliegen en draven, maar een hele dag zitten, praten en eten. Ik heb er nu al zin in!

Ik wens iedereen een heerlijk saai kerstfeest😊

Klasina van der Werf

Skûtsje Ebenhaëzer te bewonderen tijdens kerstfair

Het wedstrijdskûtsje Ebenhaëzer is vrijdag weer te bewonderen tijdens de kerstfair in Dokkum. Het schip ligt sfeervol verlicht aan de Diepswal in het historische centrum. Bijzonder is dat de bijbehorende stand ingericht wordt als een roef.

DOKKUM – Op het schip waan je je weer even in vroegere tijden. Zo kun je zien hoe klein de roef is  waar de familie Van der Werf vroeger met een groot gezin leefde. In die tijd werd er nog geploeterd om een stuk brood te verdienen. Nog steeds wordt er aan dek gestreden, maar dan tijdens de zeilwedstrijden. ,,Ook het komende jaar strijdt het skûtsje Ebenhaëzer voor de eer van Dokkum en omstreken. Om het skûtsje in de vaart te houden, hebben we echter wel sponsoren en donateurs nodig’’, vertelt bestuursvoorzitter Hylke Heidstra.

Donateursactie

Om zoveel mogelijk mensen warm te maken voor het skûtsje, is er tijdens de kerstfair in Dokkum (vrijdag 14 december van 13.30-22.00 uur) een speciale donateursactie op touw gezet. Ook zijn er leuke spullen te koop die een link hebben met het skûtsje en je krijgt hier de kans om in stijl op de foto te gaan. Belangstellenden zijn van harte uitgenodigd om een kijkje te nemen aan boord. De bemanning, schipper en het bestuur van het skûtsje zijn samen met de familie Van der Werf aanwezig. Zij zijn uiteraard gekleed in de stijl die past bij de historie van het skûtsje én bij de Dickensfair.

Tekst: Klasina van der Werf

Eltsenien is oars: veel meer dan een mooi liedje

Eltsenien is oars. Dat is de titel van het lied dat gemaakt is door de inwoners van Ee. In dit dorp is het dé hit van 2018. We hopen dankzij de Fryske Top 100 met het lied ook de rest van Fryslân te veroveren. Want ‘Eltsenien is oars’ is veel meer dan een mooi liedje!

Achter ‘Eltsenien is oars’ zit een bijzonder verhaal. Dat verhaal is geschreven voor het vlasmuseum in Ee en vastgelegd in het kinderboek ‘Het meisje en de magische vlasbloem’. Het gaat over Vlassie, een magische vlasbloem. En over Femke, een meisje uit Ee dat met bloemen kan praten. Vlassie en Femke zijn allebei buitenbeentjes, omdat ze anders zijn. Dorpstroubadour Onno Loonstra speelde hierop in met de tekst:

Eltsenien is oars

Dêryn bin’ we gelyk

Der is net ien dy’t better is

We binne elts unyk

Mienskip

‘Eltsenien is oars’ heeft iets teweeg gebracht in Ee. Noem het ‘mienskip’, hét woord waarmee je in 2018 wordt ‘doodgegooid’. Het begon met een liedje over een bloem, maar bloeide uit tot een gevoel van saamhorigheid dat moeilijk te beschrijven is. Het lied werd gezongen voor volle zalen op school, in de kerk, in het dorpshuis en zelfs voor Omrop Fryslân. De kinderen van Ee zongen dit jaar niet ‘Sint Maarten’ om snoep te krijgen bij de deuren, maar: ‘Eltsenien is oars’. De voorzitter van de voetbalvereniging in het dorp begon zijn vergadering met 4 zinnen:

Eltsenien is oars

Dêryn bin’ we gelyk

Der is net ien dy’t better is

We binne elts unyk
Legacy

Dankzij het lied ontdekken kinderen weer wat vlas is en dat hier onder andere linnen kleding van wordt gemaakt. Dus ook voor de toekomst is het verhaal over vlas op bijzondere wijze vastgelegd. ‘Legacy’ noemen ze dat, om maar in de termen van Culturele Hoofdstad te blijven. Maar bovenal leren kinderen door dit lied dat iedereen anders is. En dat dat juist mooi is. Een zoon die naar het speciaal onderwijs gaat zei tegen zijn moeder: ,,Mem, ik bin ek oars, krekt as Femke en Vlassie.’’

Dan is het mooi dat je als ouder kunt zeggen:

Eltsenien is oars

Dêryn bin’ we gelyk

Der is net ien dy’t better is

We binne elts unyk

PS: Help je ons om ‘Eltsenien is oars’ in de Fryske top 100 te krijgen? Stem dan nu via: www.frysketop100.nl

Bijzondere onthulling in Ee tijdens Kinderboekenweek

Op spectaculaire wijze is woensdagochtend de Kinderboekenweek in Ee geopend, namelijk met de presentatie van een prentenboek dat speciaal gemaakt is voor het vlasmuseum in het dorp. De drie makers onthulden de omslag van het boek op een levensgroot doek op het schoolplein van cbs De Gearing. Alle kinderen en vele ouders, pake’s, beppe’s en andere belangstellenden waren daarbij aanwezig. Vervolgens zong troubadour Onno Loonstra het bijbehorende ‘vlaslied’ live op het plein samen met alle kinderen.

Belangrijke rol voor Broersma

Het eerste exemplaar van het boek werd overhandigd aan de 93-jarige Jaap Broersma. Hij is al ruim dertig jaar vrijwilliger in het vlasmuseum. ,,Broersma speelt een hele belangrijke rol in dit kinderboek. Iedereen in Ee kent hem al met zijn gele klompen en pet die hij altijd draagt. Na vandaag is hij helemaal beroemd’’, aldus schrijfster Klasina van der Werf die hem het eerste boek overhandigde. Van de tekenares van het boek kreeg Broersma een prachtig schilderij met de tekening van hem in het Braakhok die ook in het boek te vinden is. ,,Ik vind het een hele eer’’, zei Broersma.

Speuren naar vlasbloemen

Het werd een feestelijke ochtend in Ee met ‘vlassiegebak’ en ranja. Naast het voorlezen van het verhaal en het bekijken van de muziekclip van het lied ‘Eltsenien is oars’ was er ook nog een speurtocht in het dorp uitgezet, waarbij de leerlingen op zoek moesten naar vlasbloemen en lijnzaadkoekjes. Deze had bakker Eddy de Jong uit De Westereen/Dokkum speciaal voor deze dag gemaakt van de zaden van vlas. Tot slot kregen alle leerlingen het boek over het meisje en de magische vlasbloem en een bosje vlas mee naar huis. En dankzij dit educatieproject weten de kinderen uit Ee nu wat vlas is. Daarmee is de missie geslaagd!

Foto’s: Nanne Nicolai

Voor het liedje dat bij het kinderboek hoort, zie: https://www.youtube.com/watch?v=KGIUpS4ge4o

 

Nu te koop: Kinderboek ‘Het meisje en de magische vlasbloem’

‘Het meisje en de Magische vlasbloem’ is een kinderboek dat speciaal is geschreven voor vlasmuseum It Braakhok in Ee. Het boek gaat over Femke, een vrolijk meisje van tien jaar dat met haar vader, moeder en broertje in het gezellige dorpje Ee woont. Haar klasgenoten vinden haar vreemd, omdat ze met bloemen kan praten. Ze geloven haar niet. Op een dag ontdekt Femke een heel bijzondere bloem, Vlassie. Al snel worden ze vriendinnen. Maar de vriendschap duurt maar kort, want op een dag is Vlassie plotseling verdwenen. Waar is Vlassie? Wat is er met haar gebeurd? En zal Femke Vlassie ooit nog terugzien?

Waar te koop?

De vriendschap die tussen Femke en Vlassie ontstaat sluit naadloos aan bij het thema ‘Vriendschap’ van de Kinderboekenweek die op 3 oktober van start gaat. Het verhaal is geschreven door Klasina van der Werf, de sprookjesachtige tekeningen zijn gemaakt door Hanna Terpstra van Hatsaflatsa Illustraties uit Leeuwarden en Jan Jaap Roos van Work it Out uit Noardburgum heeft de vormgeving voor zijn rekening genomen.

Het boek is voor €7,50 te koop bij:

  • Boekhandel Van der Velde in Dokkum
  • Boekhandel Van der Velde in Leeuwarden
  • Primera in Damwâld
  • Ook kun je het bestellen door een mail te sturen met naam en adresgegevens naar info@klasinavanderwerf.nl Dan sturen we het boek op. In dat geval komen er wel €2,50 verzendkosten overheen. De totale kosten zijn dan €10,-

Kinderboekenweek in Ee van start met speciaal boek en vlaslied

Op woensdagochtend 3 oktober vanaf 8.30 uur wordt op basisschool De Gearing in Ee de Kinderboekenweek op bijzondere wijze geopend. Dan wordt namelijk het kinderboek ‘Het meisje en de magische vlasbloem’ op het schoolplein gepresenteerd. Ook wordt het bijbehorende vlaslied voor het eerst ten gehore gebracht door zanger Onno Loonstra die het lied ‘Eltsenien is oars’ samen met de kinderen zal zingen.

Het boek en het liedje vormen samen met een bezoek aan het vernieuwde vlasmuseum in Ee de basis van een educatieproject. Het was een wens van de vrijwilligers dat er – net als vroeger – weer meer schoolkinderen naar It Braakhok zouden komen, waar te zien is hoe van een vlasplant kleding wordt gemaakt. De heren van het vlasmuseum vinden het belangrijk dat kinderen weten wat vlas is, hoe zwaar het werk was dat hun voorouders deden en… waarom de vlasbloem magisch is.

Het verhaal

Dit alles staat ook beschreven in het kinderboek dat Klasina van der Werf uit Ee speciaal heeft geschreven voor vlasmuseum It Braakhok. Het boek gaat over Femke, een vrolijk meisje van tien jaar dat met haar vader, moeder en broertje in het gezellige dorpje Ee woont. Haar klasgenoten vinden haar vreemd, omdat ze met bloemen kan praten. Ze geloven haar niet. Op een dag ontdekt Femke een heel bijzondere bloem, Vlassie. Al snel worden ze vriendinnen. Maar de vriendschap duurt maar kort, want op een dag is Vlassie plotseling verdwenen. Waar is Vlassie? Wat is er met haar gebeurd? En zal Femke Vlassie ooit nog terugzien?

Waar te koop?

De vriendschap die tussen Femke en Vlassie ontstaat sluit naadloos aan bij het thema ‘Vriendschap’ van de Kinderboekenweek die op 3 oktober van start gaat. De sprookjesachtige tekeningen in het boek zijn gemaakt door Hanna Terpstra van Hatsaflatsa Illustraties uit Leeuwarden en Jan Jaap Roos van Work it Out uit Noardburgum heeft de vormgeving voor zijn rekening genomen. Het boek is voor €7,50 te koop bij Boekhandel Van der Velde in Dokkum en Leeuwarden en bij de Primera in Damwâld. Ook kun je het bestellen door een mail te sturen naar info@klasinavanderwerf.nl Dan sturen we het boek op. In dat geval komen er wel 5 euro verzendkosten overheen.

 

Column: Een droom

25 september was altijd een feestdag. Dan was mijn pake jarig. Een lieve man met weinig eisen. Hij had wel dromen. Zo had hij eigenlijk wel geschiedenis willen studeren. Maar dat kon niet. Hij moest boer worden. Of hij dat erg vond, heb ik hem weleens gevraagd. ,,Dat wie doe sa’’, was zijn antwoord.

Als klein meisje had ik ook een droom. Ooit een écht boekje maken. Met mijn vriendinnetje van de basisschool kwam die droom al een beetje uit. Onder de naam Eclair (Eelkje Klasina) publiceerden we in groep 7 ons eigen modetijdschrift, in een oplage van tien😊

Door de jaren heen heb ik al heel wat verhalen in kranten, tijdschriften en ook in een aantal boekjes geschreven, maar een ‘eigen’ boek was er nog niet van gekomen. Tot vandaag. Hij ligt op mijn nachtkastje en het staat er met duidelijke letters op: Tekst: Klasina van der Werf.

Het zou een mooi verjaardagscadeau zijn geweest voor mijn pake. Hij interesseerde zich altijd in verhalen over vroeger. Hij had mij vast meer kunnen vertellen over mensen die in het Braakhok werkten. Maar hij is 18 jaar geleden al overleden.

Hij was slachtoffer van zijn eigen beroep, zei de dokter. Stoflongen. Een ziekte die vaak voorkwam onder boeren, maar ook arbeiders in het Braakhok liepen stuk voor stuk stoflongen op. Zo weet ik nu, dankzij het boek dat ik heb geschreven voor het vlasmuseum. Een educatief kinderboek, maar ook voor veel volwassenen leuk om te lezen. Mijn pake zou het in elk geval prachtig hebben gevonden.

Daarom was het voor mij heel speciaal dat ik op zijn verjaardag het boek over Het meisje en de magische vlasbloem aan mijn ouders kon laten zien. We hebben het gevierd met koffie en ik kreeg zelfs bloemen met op het kaartje: ‘Je eerste zelfgeschreven boek. Lokwinske! Een droom in vervulling.’

Ik denk aan mijn pake en al die arbeiders uit het Braakhok die vast ook hun dromen hadden, maar die ze niet in vervulling konden laten gaan. Zij werkten keihard om een paar centen te verdienen waar ze eten voor konden kopen. We kunnen ons dat nu niet meer voorstellen.

Alleen daarom ben ik al blij met  dit boekje. Dat kinderen er even bij stilstaan dat het allemaal niet zo vanzelfsprekend is. Ondertussen hoop ik dat ze ook heerlijk zullen wegdromen bij het magische verhaal en de sprookjesachtige tekeningen van Hanna. En dat ze hun dromen blijven najagen. Want soms, heel soms, komen dromen uit!

Klasina van der Werf

 

Kinderen uit Ee zingen Vlaslied voor educatieproject

Ruim dertig kinderen van basisschool De Gearing hebben woensdagmiddag meegezongen in een kinderkoor met een speciaal Vlaslied in de Dream Project Studios in Ee. Het lied is geschreven door Onno Loonstra voor het educatieproject van het vlasmuseum. Op 3 oktober wordt het nummer officieel uitgebracht tijdens de start van de Kinderboekenweek.

Vriendschap is dit jaar het thema van de Kinderboekenweek. Klasina van der Werf schreef een kinderboek over de vriendschap die ontstaat tussen een meisje en een vlasbloem. Ze zijn allebei buitenbeentjes en Onno Loonstra speelde daarop in met het nummer ‘Eltsenien is oars’. Muziekjuf Zwaannette Dijkstra oefende het lied met de kinderen van de bassischool in Ee en daaruit ontstond een kinderkoor dat echt mee mocht zingen op de cd. Deze werd opgenomen bij de professionele studio van de familie Ferwerda in Ee. Onno Loonstra zong en speelde op de gitaar, Zwaanette begeleidde de kinderen op de saxofoon en accordeon. Klaske en Sjoerd Ferwerda van Dream Project Studios waren enthousiast over het eindresultaat. ,,Het is een superleuk liedje geworden en we hebben een prachtige middag gehad hier in de studio. Een mooi voorbeeld van hoe muziek mensen met elkaar verbindt.’’

Het kinderkoor uit Ee samen met de muzikanten Onno Loonstra en Zwaanette Dijkstra. Foto: Klasina van der Werf

Admiraliteitsdagen van start met doop skûtsje

DOKKUM – Het wedstrijdskûtsje van Dokkum wordt donderdag 6 september om 17.00 uur gedoopt bij de Zijl in Dokkum. De doop zal worden verricht door Kor van der Werf uit Feanwâlden. Hij is de enige nog in leven zijnde zoon van de oorspronkelijke schipper. Tegelijk met de doop van het skûtsje gaan ook de Admiraliteitsdagen van start en is het vier dagen feest in Dokkum.

Het skûtsje wordt na twee wedstrijdseizoenen pas gedoopt omdat het bestuur van het skûtsje Stêd Dockum eerst wilde wachten tot het haar originele naam terugkreeg: Ebenhaëzer. Deze naam werd in 1907 door Sybren van der Werf bedacht. De letterlijke betekenis is: tot zover heeft de Heer ons geholpen. ,,No’t de wrâld feroare is, hat dy namme foar ús in oare betsjutting krigen, mar wy binne wol yn dy sfear grutbrocht. Foar ús as famylje is it dan ek geweldich dat it skûtsje har âlde namme werom kriget. De Ebenhaëzer ferbynt ús mei it ferline’’, aldus Sytse van der Werf uit Dokkum wiens vader op dit skûtsje is geboren.

Feestelijke doop

Het bestuur van de Stichting Skûtsje Stêd Dockum vindt het belangrijk om het voormalige vrachtschip zoveel mogelijk in oude glorie te herstellen. ,,Dat begjint mei de namme. Troch it kontakt mei de famylje Van der Werf hat it skûtsje foar ús noch folle mear wearde krige. Earst wie it in skip. No witte wy it ferhaal dat derby heart. Dan sjochst der hiel oars tsjinoan en wolst nóch better op it skûtsje passe’’, aldus voorzitter Hylke Heidstra. Hij is dan ook blij dat de nazaten van de schipper, de familie Van der Werf, aanwezig zijn bij de doop van het schip. Ook andere belangstellenden zijn van harte welkom. Het geheel wordt feestelijk omkleed door shantykoor ‘De Admiraliteitssjongers’.

Gedicht ‘Ebenhaëzer’

Bijzonder is dat Sytse van der Werf tijdens de doop het gedicht ‘Ebenhaëzer’ zal voordragen. Dit Fryske gedicht heeft zijn inmiddels overleden vader – Abraham van der Werf – geschreven. ,,It giet oer wat Ebenhaëzer foar him betsjutte. Hoe swier it libben soms ek wie; hy hâlde geloof, hoop en fertrouwen’’, vertelt Van der Werf. Hij voegt er aan toe dat de mindere prestaties van het skûtsje in het afgelopen seizoen dan ook niet teleurstellend zijn. ,,It heart derby. Soms hast tsjinslaggen nedich om better te wurden. Ast mar hoop en fertrouwen hâldst.’’ Hylke Heidstra is het daarmee eens. ,,Wy bliuwe trochsetten oant wy ús doel berikt hawwe: kampioen wurde mei de Ebenhaëzer!’’

Fotobijschrift: Het Dokkumer skûtsje Ebenhaëzer is het hele weekend tijdens de Admiraliteitsdagen te bezichtigen in het Kleindiep. Foto Nanne Nicolai

Wat vieren we eigenlijk tijdens de Admiraliteitsdagen?

De Admiraliteitsdagen gaan volgende week van start. Hét maritieme festival trekt jaarlijks tienduizenden mensen naar Dokkum. Maar wat vieren we eigenlijk? Dat is vanaf nu te lezen in een toegankelijk geschreven boekje dat gratis verkrijgbaar is op meerdere plekken in Dokkum. 

Tijdens de Admiraliteitsdagen – die dit jaar van 6 tot en met 9 september plaatsvinden – vieren we dat Dokkum in 1596 de eerste Admiraliteitsstad van Friesland was. De rijke historie over het maritieme verleden van Dokkum zijn in dit boekje op een rijtje gezet. Wist je bijvoorbeeld dat Dokkum vroeger aan zee lag, dat de Dokkumer Admiraliteit meedeed aan grote zeeslagen en dat er zelfs zeerovers in deze stad werden opgehangen? Ook de ontdekking van het eeuwenoude zeeroverslied komt aan de orde en de zeeheld van Dokkum – Dooitze Hinxt – mag natuurlijk niet in dit boekje ontbreken.

Waar zijn de boekjes verkrijgbaar? 

De uitgave is een initiatief van de Stichting Admiraliteitsdagen en mede mogelijk gemaakt dankzij het Dokkumer Stadsfonds. De teksten zijn geschreven door Klasina van der Werf in samenwerking met Nykle Dijkstra die historisch onderzoek heeft verricht. Frank van Dijk is verantwoordelijk voor de vormgeving. Het boekje over de Admiraliteit maakt deel uit van de reeks ‘Eeuwig Dokkum’, waarvan ook boekjes over de historie van de Markt en het Bier zijn verschenen. De boekjes zijn gratis te verkrijgen bij het Toeristisch Informatiepunt in Museum Dokkum, boekhandel Van der Velde, de Grote Kerk, de Bonifatiuskapel en Stadsbrouwerij Bonifatius.

 

 

Bemanning wedstrijdskûtsje Dokkum in het nieuw

De bemanning van het wedstrijdskûtsje van Dokkum zeilt vanaf nu in nieuwe kleding. Sake Store heeft het team van prachtige shirts en jacks voorzien. ,,Hier kunnen we straks mee voor de dag komen tijdens de strijd om het IFKS-kampioenschap’’, aldus voorzitter Hylke Heidstra van het skûtsje.

Ondernemer Thijs Baarsma van Sake Store wil met de nieuwe kleding laten zien dat hij het team van het Dokkumer skûtsje steunt. ,,Dit wedstrijdskûtsje is uniek voor deze regio, daarom spreekt het mij aan om juist dit team te sponsoren’’, aldus Baarsma. Sake Store is al ruim 35 jaar een bekende Fashionketen met onder andere vestigingen in Dokkum, De Westereen, Burgum, Kollum en Surhuisterveen.

Doop tijdens Admiraliteitsdagen

De rode shirts en donkerblauwe waterdichte jassen zorgen niet alleen voor een professionele uitstraling, maar dragen ook erg comfortabel. Op de kleding prijkt alvast de nieuwe naam Ebenhaëzer, zoals het skûtsje ruim honderd jaar geleden door de eerste eigenaar – Sybren van der Werf – werd genoemd. ,,Het schip wordt dit jaar tijdens de Admiraliteitsdagen gedoopt en krijgt dan haar oude naam terug. Het is ons doel om het skûtsje zoveel mogelijk in ere te herstellen’’, aldus Hylke Heidstra.

Spannend seizoen

De schipper (Kees van der Kooij) en zijn bemanning komen in actie tijdens de Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen die van 18 tot en met 25 augustus plaatsvinden. Vorig jaar promoveerde het team naar de B-klasse van de IFKS. Heidstra: ,,Zeilen is een ervaringssport, je moet uren maken om goed te worden. Door materiaalpech en andere beslommeringen hebben we te weinig kunnen trainen. Uiteraard zetten we alles op alles  om zo hoog mogelijk te eindigen, maar het wordt een lastig en spannend seizoen.”

Fotobijschrift: Schipper Kees van der Kooij en sponsor Thijs Baarsma presenteren de nieuwe kleding van het Dokkumer skûtsje. Foto: Jaap de Boer

Tekst: Klasina van der Werf

Ringrijderij Tibma voor de 25e keer

Op zaterdag 21 juli vanaf 19.00 uur wordt voor de vijfentwintigste keer de ringrijderij op het buurtschap Tibma onder Ee gehouden. In totaal doen 25 aanspanningen mee.  

De ringrijderij in Tibma trekt altijd veel publiek vanwege de unieke locatie. Het is de enige ringrijderij waarbij deelnemers elkaar zien rijden. In andere dorpen staan er altijd huizen tussen die het uitzicht belemmeren. Ook het publiek heeft een goed overzicht als de aanspanningen om de eer strijden. De prijsuitreiking vindt traditiegetrouw plaats in de loods van de familie Hansma met aansluitend muziek. Dit keer treedt het duo Melody vanaf 21.00 uur op. De entree is gratis.

Grondleggers

De grondleggers van de ringrijderij zijn Johan en Klazien van der Hoek, Ale en Alie Hansma, Piet en Baukje Venema en Jan en Titia Venema. Tien jaar geleden zijn Martha en Catrinus Bouma erbij gekomen en sindsdien organiseren zij het evenement samen met Titia en Jan Venema die de traditionele ringrijderij in Tibma al vanaf het begin organiseren. ,,Mijn vader is ooit begonnen met de organisatie van het ringrijden in Ee en Titia haar schoonvader in Tibma. Nu zetten wij de traditie voort’’, vertelt Martha Bouma.

Terugblik

In de 25 jaar dat het ringrijden is georganiseerd, zijn er heel wat mooie wedstrijden verreden met soms wel 33 aanspanningen. Eén keer ging het ringrijden niet door. Dat was in 2001 vanwege de MKZ-crisis. De ringrijderij van 2005 werd overschaduwd door een ongeluk met één van de aanspanningen, met een aantal botsingen tot gevolg. ,,Op enkele lichte verwondingen na liep het gelukkig goed af. Maar de schrik zat er goed in bij de deelnemers, het publiek en de paarden’’, zegt Titia. Een jaar later werd de ringrijderij afgelast door het slechte weer.

Toekomst

Hoewel Titia en Martha merken dat de animo voor het ringrijden langzaamaan minder wordt, denken zij nog niet aan stoppen. ,,Als het aan ons ligt gaan we nog even door. Dankzij de bijzondere sfeer tijdens het ringrijden in Tibma en daarna de gezelligheid met muziek in de loods van Hansma, is en blijft het voor veel mensen een leuk uitje. Inmiddels helpen ook onze kinderen alweer mee met de organisatie, dus we hopen dat we dit evenement nog lang kunnen blijven organiseren.’’

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Magische vlasbloem in volle bloei bij Marrum

MARRUM – De vlasbloemen aan de Ljouwerterdyk bij Marrum zijn in volle bloei. Voor mensen die de vlasroute Follow the blue line willen afleggen, is dit hét moment om dat te doen. De bloeitijd van vlas is heel kort. De vlasbloem behoort namelijk tot de Efemeriden, oftewel de eendaagse bloemen.

De vlasplant groeit snel en na een aantal weken gaat hij zich vertakken. Er komen op deze toppen een tiental blauwe of witte bloemetjes. ’s Morgensvroeg gaan de bloempjes open en tegen de middag vallen de blaadjes alweer af. Omdat de bloemetjes niet allemaal tegelijk open gaan duurt de bloei van het vlas in totaal een paar weken. Elke morgen opnieuw is dan een lichtblauw golvende zee van bloempjes te zien. Een magisch tafereel.

De vlasbloem inspireerde Klasina van der Werf uit Ee om er een kinderboek van te maken. Hanna Terpstra uit Leeuwarden van Hatsaflatsa Illustraties maakt er sprookjesachtige tekeningen bij. Het boek wordt opgemaakt door Jan Jaap Roos van Work it out uit Noardburgum. Het boek ‘Het meisje en de magische vlasbloem’ verschijnt in de kinderboekenweek van 2018 en maakt onderdeel uit van een educatieproject van het vlasmuseum in Ee.

Mensen kunnen de vlasroute Follow the blue line in de maanden juli en augustus volgen. Elke zaterdag staan de vrijwilligers paraat om bezoekers te ontvangen. Meer informatie: www.vlasroute.nl

Foto’s: Klasina van der Werf

Grote loterij moet Dokkumer draaiorgel ‘redden’

Cor Anjema en Bennie van Boerum voeren actie voor draaiorgel ‘De Graneat’. Zij organiseren een grote loterij om te voorkomen dat de draaiorgelmuziek voorgoed uit Dokkum verdwijnt. Met de loterij zijn veel mooie prijzen te winnen. Directeur Ihno Dragt van Museum Dokkum – dat eigenaar is van het draaiorgel – is erg blij met de samenwerking. ,,Waar zouden we zijn zonder het enthousiasme van de echte draaiorgelliefhebbers?’’

,,Ik kan me nog goed herinneren dat wij vroeger met onze autoped door de straten achter het draaiorgel gingen op zaterdagochtend’’, vertelt Bennie van Boerum. ,,Dat nostalgische gevoel dat ik bij dit draaiorgel heb is ook mijn grootste drijfveer om deze actie voor het behoud van ‘De Graneat’ te organiseren.’’ Bijzonder is dat dit draaiorgel, waar de winkeliers zich nu voor inzetten, in 1900 is aangeschaft door Dokkumer ondernemers. Sinds het Internationale Draaiorgelfestival dat in 2013 voor het laatst in Dokkum werd gehouden staat het draaiorgel stil. Dat ging Cor Anjema van de Stichting Friese Draaiorgelvrienden aan het hart. ,,Het draaiorgel was nodig aan onderhoud toe’’, stelt Anjema die al van jongs af aan besmet is met het draaiorgelvirus.

Houtworm

In eerste instantie was 12.000 euro nodig om de restauratie van het draaiorgel te betalen. Daarvan is 5.000 euro geschonken door de Stichting Friese Draaiorgelvrienden en ook de gemeente Dongeradeel, het Stadsfonds en diverse bedrijven hebben meebetaald. Door een aantal tegenvallers is nu nog meer geld nodig. Zo is het orgel aangetast door houtworm en aan de authentieke houten kar – waarmee het draaiorgel door de binnenstad van Dokkum kan worden geduwd – hangt ook een prijskaartje.  ,,Als we alle loten voor deze loterij verkopen, dan kan het uit’’, stelt van Boerum.

Mooie prijzen

In totaal zijn er 2.500 loten te koop voor 5 euro per stuk. De loten zijn vanaf nu verkrijgbaar bij 10-store, EP Terpstra, Harms mode, Harms Wonen en Slapen, Lippe Wonen op de Zuiderschans, Outlet Dokkum van de ROC Friese Poort, Museum Dokkum en Rosier in Dokkum. Daarnaast worden er in Dokkum ook huis aan huis loten verkocht. De hoofdprijs is een reischeque ter waarde van 1.000 euro van Toerkoop. Verder kun je een televisie, wasmachine, koffiezetapparaat, glazenset, een high tea bij It Taarthúske of een dinercheque van De Waegh winnen.

Nieuwe mogelijkheden

Het draaiorgel wordt momenteel gerestaureerd door Cas Hendrikx uit Zaltbommel. Daarna wordt het oude instrument weer overgedragen aan Museum Dokkum van wie dit draaiorgel is. Via dit museum kunnen mensen het draaiorgel huren voor evenementen. Er zijn nog wel vrijwilligers nodig die met het draaiorgel in de historische binnenstad van Dokkum willen staan. De authentieke handkar op drie wielen waar het draaiorgel op komt te staan biedt veel nieuwe mogelijkheden. Zo zou Bennie van Boerum graag terug willen zien dat ‘De Graneat’ weer door de woonwijken van Dokkum rijdt. Net als vroeger.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Bommenwerper uit Tweede Wereldoorlog na 70 jaar boven water

In museum ’t Fiskershúske is een nieuwe tentoonstelling te zien over de zoektocht naar de verloren schepen van Moddergat. Aanleiding is het onderzoek dat de Stichting Maritieme Archeologie doet naar de laatste drie vermiste schepen die tijdens de vissersramp van Paesens-Moddergat in 1883 zijn vergaan. Bijzonder is dat de wrakduikers tijdens hun zoektocht bij toeval de resten van een bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog hebben gevonden op de bodem van de Waddenzee.

Voor Klaas Wiersma uit Ferwert en Bas Kremer uit Meerstad is het duiken naar wrakken een uit de hand gelopen hobby. Zij vormen samen met Bert Kremer en Ernie de Jonge de stichting die – in samenwerking met de Rijksdienst Cultureel Erfgoed – onderzoek doet naar de drie vermiste schepen van Moddergat. Zij duiken letterlijk in de geschiedenis door de zeebodem af te speuren met behulp van sonar apparatuur vanaf het schip ‘Serenity’. In totaal zijn er tijdens de vissersramp zeventien houten zeilschepen vergaan, maar drie zijn nooit teruggevonden.

Wellington Bommenwerper

Tijdens hun zoektocht naar de scheepswrakken van Moddergat kwamen ze tot hun verrassing een vleugel van een vliegtuig tegen. Het is afkomstig van een Wellington Bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. ,,Dat is heel bijzonder, want normaal gesproken vergaat het materiaal onder zeewater heel snel. Waarschijnlijk lag deze lange tijd onder het zand bedolven. Dit is namelijk een heel dynamisch gebied waarbij zandbanken steeds verschuiven’’, vertelt Bas Kremer.

Vermiste piloot

Om welk vliegtuig het gaat is nog niet bekend. Wel blijkt uit de archieven dat ten oosten van Ameland aan de Noordzeekust melding is gemaakt van een neergestorte bommenwerper die overeenkomt met de typenummers en markeringstekens die op dit wrak zijn gevonden. Van dat vliegtuig is ook bekend dat er mensen aan boord zaten, onder wie een nog vermiste piloot. ,,Maar we kunnen na verder onderzoek pas vaststellen of het inderdaad om dat vliegtuig gaat’’, stelt Klaas Wiersma.

 Houten wrak WL 7

Ondertussen gaat de zoektochten van de scheepswrakken verder. Waarnemingen van vissers zijn daarbij heel belangrijk. Een tip van de Stichting Verdronken Geschiedenis leidde de duikers al naar – vermoedelijk – één van de schepen van Moddergat. Dit houten wrak ligt vlak achter Schiermonnikoog. Het gaat mogelijk om overblijfselen van de WL 7. In het eerste weekend van augustus gaan de mannen van de Stichting Maritieme Archeologie live verslag doen bij het gevonden scheepswrak en hopen hem te kunnen identificeren.

 Lezingen en expositie

Daarnaast staan op 27 juli en 17 augustus twee lezingen gepland op Engelsmanplaat, samen met de Stichting Verdronken Geschiedenis. In september wordt nog een lezing in ’t Fiskershúske gehouden. De expositie ‘Zoektocht naar de verloren schepen van Moddergat’ is dit hele jaar nog te bezichtigen in museum ’t Fiskershúske in Moddergat. Daar zijn onder andere de restanten van een Wellington bommenwerper uit 1944 te zien.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

 

Kansen voor zeldzame planten bij boeren Waadrâne

Het gebied langs de Waddenkust is zo uniek, dat er kansen ontstaan voor de bloei van zeldzame planten. Dat zei Bart Muntjewerf van het ‘Programma naar een Rijke Waddenzee’ vrijdagavond tijdens een bijeenkomst van Agrarisch Collectief Waadrâne over natuurvriendelijke oevers.

FOUDGUM – Ruim tachtig belangstellenden waren vrijdagavond aanwezig tijdens de aftrap van het project ‘Randen van het Wad’. Met strowagens achter trekkers werden zij vervoerd naar de vogelakker en sloot bij Aesgemastate in Foudgum. Vol enthousiasme vertelde boer Sibma daar hoe hij de natuurvriendelijke oevers heeft aangelegd door een smalle strook langs de percelen af te graven. Aan de hand van gele plakstrips was te zien hoe de verschillende soorten planten nu al veel insecten aantrekken. Deze insecten dienen weer als voedsel voor de jongen van allerlei vogelsoorten.

Spandoeken Waadrâne

Om extra aandacht te vestigen op de aanleg van deze natuurvriendelijke oevers heeft de Waadrâne spandoeken geplaatst bij Brantgum en Ee, zo vertelde voorzitter Hans Kroodsma van het collectief vrijdag. ,,Op deze manier willen we laten zien dat er heel veel boeren zijn die keihard werken om de boerenlandvogels te beschermen. Van de negatieve berichtgeving in de media, over wat boeren allemaal fout doen, werden we de laatste tijd wat depressief. Juist daarom willen we zichtbaar maken wat wij doen om de natuur een handje te helpen’’, aldus Kroodsma.

 Brakke ondergrond

Niet alleen boeren waren deze avond aanwezig, maar ook politici, vertegenwoordigers van het Wetterskip Fryslân, Ecolana en studenten van de Hogeschool van Hall Larenstein. Bart Muntjewerf van het ‘Programma naar een Rijke Waddenzee’ gaf uitleg over de pilot ‘Randen van het Wad’ waaraan vijf boeren meedoen. Zij leggen natuurvriendelijke oevers aan in het gebied tussen het Lauwersmeer en Sint Annaparochie. Dit doen ze door de kleibovenlaag enkele meters van de slootkant veel schuiner af te graven tot aan de waterlaag. ,,Langs de Waddenkust is de ondergrond vaak brak, waardoor er kansen zijn voor zeldzame planten, maar ook voor vissen zoals paling’’, legt Muntjewerf uit. Kroodsma voegde er aan toe dat het niet de bedoeling is om verzilting te stimuleren, maar juist deze brakke omstandigheden goed te benutten.

Unieke planten

Het project wordt vanaf het begin gevolgd door studenten van de Hogeschool Van Hall Larenstein uit Leeuwarden, die vrijdag aanwezig waren om over hun bevindingen tot nu toe te vertellen. Zij hebben al unieke planten gesignaleerd, zoals zeebies en schedefonteinkruid. De komende jaren blijven de studenten in de gaten houden hoe de natuur zich langs deze oevers gaat ontwikkelen. Het is de bedoeling dat de oeverranden ook bij andere boeren langs de Waddenkust worden aangelegd. De aanleg langs kleinere sloten wordt door het Wetterskip Fryslân, waar mogelijk, ondersteund. Froukje Grijpstra van het Wetterskip gaf vrijdag aan blij te zijn met de samenwerking.

Positief blijven

En zo ziet de voorzitter van Agrarisch Collectief Waadrâne meerdere lichtpuntjes om als collectief een bijdrage te leveren aan biodiversiteit en duurzaamheid. ,,We doen alles stap voor stap en blijven positief. Samenwerking is daarbij heel belangrijk. We zijn dan ook blij dat er deze avond zoveel verschillende betrokken organisaties aanwezig waren. Alle partijen zijn nodig om de natuurlijke verbinding te versterken. Dit alles in het belang van de boerenlandvogels en het leefmilieu voor mens en dier. Daar doen we het voor.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Vrijwilligers blij verrast door eigen vlasroute

De vrijwilligers van Follow the blue line hebben onlangs de vlasroute zelf van begin tot einde uitgeprobeerd. Een bijzondere ervaring die alleen dit jaar te beleven is in het kader van Leeuwarden-Fryslân 2018.

BLIJE – De route begint in Blije, waar de eerste blauwe vlasbloemen al de kop opsteken. Dit is heel bijzonder om te zien, want de bloei van de vlasbloemen duurt maar kort, in totaal een paar weken. Ook bij de velden in Marrum bloeit het vlas sinds kort.

Nynke Runia, initiatiefneemster van de vlasroute Follow the Blue Line, laat in haar atelier Kleine-Lijn zien hoe je zeefdrukken van vlas kunt maken. Bijzonder zijn de speciaal ontworpen sjaals in haar winkel, die ze gemaakt heeft van linnen en met de hand bedrukt met de kleur blauw van vlas.

Vlasfamilie en ‘swetshok’

Vanuit Blije gaat de route verder naar de loods van Hein Sterk in Ferwert, waar de vrijwilligers onder de indruk zijn van de vele vlasbewerkingmachines die daar staan uitgestald. Als geen ander kan Sterk vertellen over de vlasteelt en alles wat ermee te maken heeft, want hij komt uit een familie die zelf jarenlang vlas verbouwde in de tijd dat vlas nog een belangrijk landbouwproduct was in ons land.

Door de bordjes te volgen richting Holwerd kom je uit in het ‘swetshok’ van Gjalt de Groot. Hij laat zien hoe je eendenkorven kunt maken van vlas. Naast vlechtwerker is De Groot ook schrijver, natuurliefhebber en verhalenverteller. Genoeg gespreksstof dus, ook voor de vrijwilligers van de vlasroute.

Vlasservies en proppenschieter

Maar de route is nog niet afgelopen. Bij Herberg De Waard van Ternaard staat heerlijk eten klaar, met streekproducten bereid en geserveerd op het prachtige vlasservies. Dit servies met afdrukken van de vlasplant, gemaakt door Dineke Taal, is ook te koop. In het restaurant zijn ook kunstwerken te bewonderen van Max de Winter en Nynke Runia, met uiteraard een link naar vlas.

De route eindigt bij het vernieuwde vlasmuseum in Ee, waar Jaap Broersma (93) laat zien hoe mensen tegenwoordig zelf op de knopjes kunnen drukken om het verhaal over vlas te zien en te horen. Ook demonstreert hij hoe je met propjes van vlas en een proppenschieter mooie knalgeluiden kunt maken.

Meedoen kan nog

De vrijwilligers hebben genoten van hun eigen route en staan vanaf zaterdag weer elk op hun eigen plek paraat om de bezoekers te ontvangen. In de maanden juli en augustus kunnen mensen de route van 30 kilometer volgen. Bij de Kleine-Lijn in Blije krijgen ze een routekaart en dan wijst de rest zich vanzelf. Desgewenst kun je ook vanuit een ander dorp beginnen.  Meer informatie: www.vlasroute.nl

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

 

Vissers vertellen hun verhaal tijdens de Dei fan de Fiskerij

In de regio Noordoost-Friesland zorgen veel stoere zeemannen voor voedsel uit de Waddenzee en daar mogen we trots op zijn. Dat stelt Sarah Verroen van Fish and Farm die tijdens de Dei fan de Fiskerij met de vissers in gesprek zal gaan.

Het valt Sarah Verroen op dat het belang van de visserij in Friesland weinig belicht wordt. ,,Dat wordt wel beter, maar als je het vergelijkt met de aandacht die er is voor de landbouw, dan is de visserijsector nog een ondergeschoven kindje. Dat terwijl de visserij ontzettend belangrijk is voor de leefbaarheid van kustgemeentes. Dat wordt weleens onderschat’’, stelt Verroen die als zelfstandig adviseur voor verbinding zorgt tussen vissers en externe partijen, zoals overheden en onderzoeksinstellingen.

Onzichtbare sector

Vissers werken en leven vijf dagen per week achter de dijk, op zee. Ze gaan door weer en wind. ,,Als burgers zie je de vissers daardoor bijna niet en dat maakt de sector ten onrechte snel onzichtbaar. We mogen juist wel wat meer waardering voor de visserij hebben. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan de voedselvoorziening en lokale economie.’’, zegt Verroen. Daarom is ze ook zo blij met de organisatie van de Dei fan de Fiskerij. ,,De vissers krijgen deze dag een podium om te vertellen over hun bijzondere beroep. Ik weet nu al dat zij dat vol passie zullen doen.’’

Dei fan de Fiskerij

De Dei fan de Fiskerij vindt plaats op zaterdag 30 juni van 12.00 tot 17.30 uur. De garnalenkoningin zal om 12.00 de dag openen. Er is die middag van alles te doen rondom het Garnalenfabriekje in Moddergat. Zo kun je kotters bekijken tijdens het eerste deel van de middag, er zijn demonstraties garnalenpellen en visnetten breien en kinderen kunnen koken met lokale (wad)producten en er is een schminkster. Verder is er een modeshow, muziek en een horecaplein waar je het Wad kunt ‘proeven’. Je kunt ook inspiratie opdoen voor het drogen van vis in een speciale droogkast. Er worden 2 vissersportretten onthuld, geschilderd door Gerrit Breteler en de foto-expositie van Remco de Vries is nog te bewonderen.

Alleen al vanwege de prachtige locatie bij de zeedijk is het de moeite waard om te komen kijken. En natuurlijk om onze stoere zeemannen te ontmoeten.

Meer informatie: www.garnalefabryk.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Moddergat bruist tijdens de ‘Dei fan de Fiskerij’

Na het succes van vorig jaar wordt er op zaterdag 30 juni weer een ‘Dei fan de Fiskerij’ gehouden bij het Garnalenfabriekje in Moddergat. Een dag later – op zondag 1 juli – vindt de ‘Dag van het Wad’ plaats. Kortom, een weekend boordevol gratis activiteiten voor jong en oud in één van de mooiste natuurgebieden van Nederland.

Rond 12 uur wordt de ‘Dei fan de Fiskerij’ officieel geopend door traditiegetrouw de garnalen over de dijk naar het Garnalenfabriekje te dragen. Vervolgens is de onthulling van het tweede vissersportret in het Garnalenfabriekje dat – net als Museum ’t Fiskershúske – het hele weekend is geopend.

30 juni: Dei fan de Fiskerij

Het programma van de ‘Dei fan de Fiskerij’ bestaat uit een mix van historische en hedendaagse activiteiten die allemaal een link hebben met de visserscultuur van Noordoost Fryslân. Bijzonder is de tocht die kinderen zaterdagochtend mogen maken met één van de drie kotters (LO8, WL22, LO13) van Lauwersoog naar Moddergat. ,,De eerste aanmeldingen zijn hiervoor al binnen’’, vertelt organisator Anke Bijlsma. De kotters zijn op zaterdag, tijdens hoog water, te bezoeken. Het publiek wordt vanaf de zeedijk met een bootje er naartoe gebracht, dit is alleen mogelijk tijdens de eerste helft van de middag.

Proef het Wad

Gezelligheid staat tijdens de ‘Dei fan de Fiskerij’ voorop met muziek, lekker eten en demonstraties. Zo is er op het podium muziek van onder andere de Anjumer coverband ‘State of Quo’ en de ‘Forebitter Men’ die originele zeemansliederen en maritieme folksongs ten gehore zullen brengen. Op het horecaplein kun je het Wad ‘proeven’. Kinderen mogen zelf koken met lokale (wad)producten; bladerdeegbroodjes met of zonder garnalen. Zoutkampster garnalenpelsters geven een demonstratie, een demonstratie visnetten ‘breien’ en er is een modeshow van Waddenwol en maritieme kleding van de Coöperatie Lauwersoog. De KNRM, de redders op zee, zijn aanwezig met een uitgebreide informatiestand.

Zondag 1 juli: Dag van het Wad

Op zondag 1 juli gaat het feest bij het Garnalenfabriekje in Moddergat verder. Dan viert Waddenzee Werelderfgoed haar negende verjaardag met de ‘Dag van het Wad’. Deze dag staat vooral in het teken van gratis workshops. Zo zijn er workshops Fotografie door Remco de Vries, Waddenklei bij Oan ‘e dyk en er is een Waddenstruintocht inclusief schilderworkshop. Ook kunnen ouders en kinderen zich opgeven voor een Bootcamp of voor het mee terugvaren met de drie kotters naar Lauwersoog. Voor iedereen is er deze dag gratis soep met zilte groenten van Terschelling, gemaakt door Jan Cooks 4 You.

Opgave kan via: info@garnalefabryk.nl Meer informatie: www.garnalefabryk.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Boeren onthullen informatiebord over plas-dras

Gert Jan Sijtsma heeft sinds deze week een informatiebord over plas-dras bij zijn boerderij in Wetsens staan. Dit is een initiatief van het Agrarisch Collectief Waadrâne. Op deze manier willen de boeren uitleggen wat voor effect zo’n plas-drasgebied op weidevogels heeft.

Sijtsma heeft twee graslandpercelen vochtig gehouden met ondiepe natte gedeeltes: plas-dras genaamd. ,,Deze vochtige bodem is een ideale voedingsplaats voor weidevogels omdat ze hier met hun snavels beter bij de wormen kunnen’’, legt Sijtsma uit. Hij heeft inmiddels al heel wat weidevogels in zijn weiland gespot: de grutto, kievit, bergeend, tureluur, kleine plevier en kluut. Zijn persoonlijke favoriet is de kemphaan en hij heeft signalen opgevangen dat die ergens in zijn weiland zit te broeden. ,,Dit zou heel bijzonder zijn, want dat komt maar op enkele plekken in Fryslân voor’’, zegt Sijtsma. Hij kan vol passie vertellen over de weidevogels en dat doet hij dan ook graag aan voorbijgangers. ,,Nu het bord hier staat valt het meer op dat dit een bijzonder gebied is.’’

Imago boeren

Voorzitter Hans Kroodsma van het Agrarisch Collectief Waadrâne vindt het belangrijk om op deze manier te laten zien dat veel boeren hart hebben voor de natuur. ,,Vaak krijgen boeren overal de schuld van: de achteruitgang van de weidevogels, de afname van insecten, landschapspijn. Door te vertellen wat wij doen hopen we ons imago te veranderen. Met ruim 145 agrarische leden werken wij in Noard-Fryslân mee aan de bescherming van boerenlandvogels. Door het uitvoeren van verantwoord beheer dragen wij bij aan biodiversiteit en duurzaamheid in onze leefomgeving. Wij krijgen daar een onkostenvergoeding voor, maar als je ziet wat voor regelwerk er allemaal bij komt kijken, dan moet je echt een liefhebber zijn om dit te doen. En dat zijn wij’’, aldus Kroodsma die zelf een boerderij in Jannum heeft.

Insecten aantrekken

Het aanleggen van een plas-dras vergt wel enige kennis. Bij Sijtsma ligt aan weerszijden van de plas-dras kruidenrijk weidevogelgrasland. Hier bloeien verschillende soorten grassen en kruiden die insecten aantrekken. Deze insecten dienen weer als voedsel voor de weidevogelkuikens. De percelen worden uitsluitend bemest met ruige stalmest en het maaien wordt uitgesteld tot na 15 juni. Dit geeft de weidevogels alle rust om hun eieren hier te leggen en hun kuikens te laten opgroeien. ,,Daar gaat het om. Want als de jonge vogels geen kans krijgen, dan houdt alles op.’’

Op de foto: Gert Jan Sijtsma en Hans Kroodsma bij het nieuwe bord over plas-dras in Wetsens. Foto: Klasina van der Werf

Wegens succes herhaald: Krant Dokkum Toen en nu

DOKKUM – Na het succes van vorig jaar verschijnt er woensdag 6 juni bij de Nieuwe Dockumer Courant (huis-aan-huis) de speciale bijlage Dokkum Toen en nu. Naast veel oude foto’s staan in deze krant onder andere interviews met Gerke Jagersma over de ontwikkelingen in het toerisme, Joop Dijkstra vertelt over het Dokkumer kaatsen en de nieuwe stadspromotor Janneke de Vries over de veranderingen in de binnenstad. Verder veel interviews met ondernemers over toen en nu, een verhaal over een gezin dat terug is gekeerd naar Dokkum en nieuws over boeken vol historische verhalen over Bier, de Markt en de Admiraliteitsdagen.

Teksten: Klasina van der Werf en Tine van Knijff

Nieuwsgierig naar de krant Dokkum Toen en nu? Klik hier om de bijlage digitaal te bekijken.

Vlasroute: Follow the blue line van start

Vanaf nu heeft Noordoost-Friesland er weer een verrassend mooie fiets- of autoroute bij: Follow the blue line. In de maanden juni, juli en augustus 2018 kunnen mensen elke zaterdag tussen 10.00 en 17.00 uur op ontdekkingstocht in Noordoost-Friesland langs leuke bezienswaardigheden die met vlas te maken hebben.

Deze vlasroute van ongeveer 30 kilometer vertelt het verhaal van de teelt van vlas tot en met het eindproduct van handbedrukt linnen. Vlas was ooit een belangrijk gewas in Fryslân waar de meest prachtige producten van werden gemaakt. De tocht – langs de velden, de ambachten en design – begint bij de ambachtelijke textieldrukkerij in Blije. Hier ontvangen zij de gratis routekaart met tips en informatie. Initiatiefneemster van de vlasroute Nynke Runia geeft in haar ambtelijke textieldrukkerij demonstraties van het bedrukken van linnen. Je kunt hier ook lekker sneupen in het winkeltje en gezellig een kopje thee of koffie drinken in de bijbehorende theetuin.

Gratis vlasservies

In Ferwert is in de aardappelloods van Hein Sterk een tentoonstelling over vlasbewerkingsmachines te zien. Gjalt de Groot gaat in Holwerd aan de slag met eendenkorven, gemaakt van vlas. In het vernieuwde vlasmuseum in Ee zitten de vrijwilligers klaar om aan de liefhebbers te demonstreren hoe je vlas bewerkt tot linnen. Wie bij hotel-restaurant ‘De Waard van Ternaard’ een arrangement boekt, kan na afloop van het diner een speciaal ontworpen vlasservies uitzoeken en meenemen naar huis. Vergeet niet om in Blije of in Marrum de vlasvelden te bekijken. Vooral eind juni/begin juli is dit een prachtig gezicht, als de vlasbloemen in bloei zijn.

Meer informatie: www.vlasroute.nl

 

Museum Dokkum presenteert boek en maquette op Bonifatiusdag

Directeur Ihno Dragt van Museum Dokkum heeft op dinsdag 5 juni (Bonifatiusdag) zijn nieuwste boek over de Markt in Dokkum gepresenteerd. Vanaf deze dag is ook de maquette van de ijsfontein te vinden in het museum van Dokkum, dat tevens als Toeristisch Informatiepunt dient.

Kort na de moord op de beroemde bisschop Bonifatius (5 juni 754) is op De Markt in Dokkum een forse terp opgericht. Vandaar ook dat het tweede deel van het boek ‘Graven in de Bonifatiusterp van Dokkum’ dinsdag op ‘Bonifatiusdag’ is gepresenteerd. Dit deel gaat over de legendarische Abdijtoren uit de veertiende eeuw die nog tot 1832 op de Markt gestaan heeft. Ook wordt in deze publicatie ruimschoots aandacht besteed aan de rol van de Abdijtoren in de Waalse Furie van 1572. Het eerste deel van het boek ‘Graven in de Bonifatiusterp van Dokkum’ werd eerder al – op Kletterdei – vertoond aan het publiek. Het is de bedoeling om het laatste deel in het najaar te presenteren, tijdens de onthulling van de ijsfontein op de Markt.

Toch op de foto met de ijsfontein

Dat toeristen het jammer vinden dat de ijsfontein in Dokkum er nog niet is, merkt Ihno Dragt dagelijks aan de bezoekers die bij het Toeristisch Informatiepunt komen. ,,Toeristen willen met de ijsfontein op de foto en zijn teleurgesteld als ze ontdekken dat deze nog niet klaar is. Daarom hebben we nu een maquette van de ijsfontein geregeld die in ons museum is te vinden. Zo kunnen ze toch met het schaalmodel van de ijsfontein op de foto’’, aldus Dragt. Om extra aandacht te vestigen op de maquette wordt buiten het museum een banier geplaatst met op het grote zeildoek een afbeelding van de ijsfontein. Ook wordt het verhaal over de ijsfontein binnenkort nog toegevoegd aan de app MeAR Fryslân, die bezoekers langs unieke belevingspunten in Dokkum rondleidt.

Tekst: Klasina van der Werf; Foto: Museum Dokkum

Bijzondere ‘Open Tuin’ in Niawier

In Niawier wordt op 1 en 2 juni een bijzondere ‘Open Tuin’ gehouden waar diverse bedrijven uit de regio Noordoost-Friesland zich presenteren. Dit doen zij zowel binnen als buiten bij het voormalige mechanisatiebedrijf van Veenma waar sinds eind vorig jaar meubelmaker Johann Straatsma alias ‘de scheepstimmerman’ is gevestigd.

Het initiatief om in en rondom zijn bedrijf in Niawier een Open Tuin te organiseren komt van Manda Postma uit Dokkum. Tientallen bedrijven uit Dokkum en omstreken doen graag mee aan de Open Tuin. Het is niet alleen een mooie kans voor deze bedrijven om zich te presenteren, ook Johann kan zijn eigen bedrijf laten zien. Voor de kinderen organiseert hij een workshop timmeren. Verder is er voor hen een springkussen, ze mogen ponyrijden in de tuin en bij de huidversierster uit Ternaard kunnen ze geschminkt worden.  Ook de mannen hoeven zich niet te vervelen. Zo kunnen ze geknipt worden door barbier Luzmar en er zijn stands van de Expert, Volvo en Weidenaar. Deze slager is opgegroeid in Niawier, dus voor hem is het extra bijzonder. Dat geldt ook voor Veenma. Zij zijn in het eerste weekend van juni weer tijdelijk terug op hun oude nest. Dit keer alleen met hun grasmachines.

Diverse standhouders

De standhouders zijn verder heel divers, van een nagelstylist tot een zorgwinkel met scootmobiels. Ook stijlvolle winkels als 1622, Nynstyles en Harms Wonen ontbreken niet. Cadeauwinkel de Snipel is eveneens van de partij. Jilderda’s Bloemenboetiek verkoopt veldboeketten en cactussen, bakker Eddy de Jong is aanwezig met ambachtelijk ijs en Zuss Fotografie maakt prachtige fotos’. Manda Postma: ,,Het mag duidelijk zijn dat dit geen braderie wordt en van elk soort bedrijf mag er maar één meedoen. We hopen natuurlijk op mooi weer, maar binnen is ook genoeg te doen. En er komt een tent van Van Kammen op het terrein, dus we zijn overal op voorbereid.  We merken dat veel mensen ons evenement een warm hart toedragen. Misschien juist wel omdat het nu niet in Dokkum is, maar in een dorpje als Niawier. We willen de bezoekers graag laten zien dat het hier boven Dokkum ook prachtig is. En we zijn ervan overtuigd dat het niet uitmaakt waar je bedrijf is gevestigd. Als je gedreven bent en de gunfactor hebt, kun je overal succes hebben!’’

De Open Tuin wordt gehouden op vrijdag 1 juni van 13.30-21.00 uur en zaterdag 2 juni van 10.30-17.00 uur. Om de kosten te dekken wordt aan de bezoekers een kleine bijdrage van €2,50 gevraagd. Kinderen tot 12 jaar zijn gratis. De opbrengst van deze Open Tuin is voor het goede doel: de CliniClowns. Leuk om te weten: Op vrijdagavond treedt de akoestische coverband My Old Suitcase op.

Op de foto: Manda Postma en Johann Straatsma organiseren samen de Open Tuin @binnen @buiten in Niawier.   Foto: Klasina van der Werf

Speciale krant over de Zuiderschans

Winkel- en bedrijventerrein de Zuiderschans in Dokkum staat op zaterdag 9 juni van 10.00 tot 17.00 uur bol van de activiteiten. Tijdens deze Familiedag is er voor jong en oud van alles te doen. Zo kunnen de kinderen zich uitleven op één van de drie springkussens terwijl hun ouders sneupen langs de kraampjes. Alle ondernemers van de Zuiderschans hebben speciaal voor deze dag leuke acties bedacht. Ook zijn er diverse demonstraties, versnaperingen én – nieuw dit jaar – een sneltekenaar.

Nieuw dit jaar is dat er ter promotie van deze Familiedag een speciale krant is gemaakt door NDC Mediagroep. Naast een overzicht van alle activiteiten op deze Familiedag komen de bestuursleden van de bedrijfsvereniging Zuiderschans in deze krant aan het woord, is de historie van de Zuiderschans in beeld gebracht en vertelt wethouder Pieter Braaksma in een uitgebreid interview over een verbinding tussen de Zuiderschans en de historische binnenstad.

De krant over de Familiedag en de Zuiderschans is op 30 mei 2018 verschenen als bijlage bij de Nieuwe Dockumer  en de Kollumer Courant. De redactie is verzorgd door Klasina van der Werf.

 

Stadsbrouwerij Dokkum is er voor iedereen

De kleinste bierbrouwerij van Nederland opent op zaterdagmiddag 2 juni officieel haar deuren. Vanaf dan zijn zowel toeristen als inwoners van harte welkom om aan de Diepswal 5 in Dokkum samen een Bonifatiusbiertje of kop koffie te drinken.

Meteen bij binnenkomst van de Stadsbrouwerij waan je je terug in de tijd. De ruimtes zijn ingericht door vormgever Frank van Dijk. Oude elementen die in het pand zijn gevonden zijn in ere hersteld en weer terug te vinden in het interieur. ,,De ontmoetingsruimte op de begane grond ziet er authentiek, maar toch ook trendy uit’’, zo omschrijft Berend Wouda van de Stichting Dockumer Biergilde de binnenkant van de Stadsbrouwerij. Mensen kunnen hier onthaasten, door bier te proeven of koffie te drinken. Er is een winkel bij waar de verschillende Bonifatiusproducten worden verkocht, zoals het Bonifatiusbitter, -bier, de pepermuntjes en het Bierboek dat binnenkort verschijnt. Ook is dit het startpunt voor stadswandelingen. ,,Het moet en ontmoetingsplek worden voor iedereen.’’

Bier brouwen en proeven

Bijzonder is dat in het proeflokaal op de eerste verdieping leden van de Stichting Dockumer Biergilde experimenteel bier kunnen brouwen en proeven. Op de bovenste verdieping zijn de toiletten te vinden en het is de bedoeling dat er in de kelder een museum komt waar de rijke biergeschiedenis van Dokkum weer tot leven komt. De laatste bierbrouwer in Dokkum sloot in 1876 haar deuren. In totaal heeft Dokkum maar liefst negentien brouwerijen gehad. ,,Dit is dus de twintigste’’, zegt Berend Wouda die zes jaar geleden het initiatief nam om Bonifatiusproducten op de markt te brengen. Inmiddels heeft hij steun gekregen van Frank en Remco van Dijk. Samen hebben zij zich ingezet om deze prachtige locatie voor ‘Stichting Dockumer Biergilde’ te realiseren. ,,Dit zou niet zijn gelukt zonder alle sponsoren. Hoe de ondernemers zich met elkaar voor Dokkum hebben ingezet, dat is echt bijzonder.’’

Voor de openingstijden van de Stadsbrouwerij, zie www.bonifatius754.nl

Tekst: Klasina van der Werf

Opus3 bruist na zestig jaar nog altijd

Muziekschool Opus3 in Dokkum bestaat zestig jaar en viert dat het hele jaar door met allemaal verschillende concerten. ,,We hebben er bewust voor gekozen om niet één groot concert te organiseren, maar ons feest overal door te laten klinken’’, vertelt directeur Kees Dekker van Opus3.

Zestig huiskamerconcerten, drie grote voorspeelavonden waarbij het getal 60 een belangrijke rol speelt en meerdere concerten als ‘cadeau’ voor de gemeenschap, zoals het Big Band Festival tijdens de Admiraliteitsdagen. Als de 25 muziekdocenten van Opus 3 het al niet druk hadden, dan hebben ze het nu wel. ,,Het gaat goed met de muziekschool’’, stelt de directeur. Dat Opus3 zo in de lift zit heeft met name te maken met de Impulsregeling Muziekonderwijs. ,,Dankzij deze subsidieregeling werken bijna alle scholen in de regio Noordoost-Friesland met ons samen aan beter muziekonderwijs. Daardoor komen steeds meer kinderen op jonge leeftijd al in aanraking met muziek. Wat ze ermee willen doen is aan de kinderen, maar zo leren ze het in elk geval beter op waarde te schatten.’’ Dekker vindt het geweldig dat de gemeenten de muziekschool steunen en dat de docenten zo hard werken om de muzieklessen op scholen te organiseren en inhoud te geven. ,,Want muziek doet wat met kinderen. Met ons allemaal. Stel je de Admiraliteitsdagen maar eens voor zonder muziek…’’

De drie grote voorspeelavonden van de leerlingen van muziekschool Opus3 vinden plaats op 22, 23 en 24 mei in De Ynset in Holwerd, De Fontein in Dokkum en Het Spectrum in Burdaard. Het begint op 19.00 uur en het thema is Feest. Meer informatie over de verschillende jubileumconcerten, zie: www.opus3.nl

Voor een uitgebreid interview met directeur Kees Dekker van Opus3 zie het Nieuwsblad Noordoost-Friesland van vrijdag 18 mei.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Kletterdei: Boek en app brengen historie Markt Dokkum tot leven

  Museum Dokkum presenteert vrijdagmiddag 18 mei – op Kletterdei – een boek  en een bijzondere app: De Abdijtoren. De publicatie ‘Graven in de Bonifatiusterp van Dokkum’ en de app zijn onlosmakelijk verbonden met de Markt en worden dan ook op deze plek gepresenteerd.

In het boek zet auteur Ihno Dragt alle archeologische gegevens van de Markt voor het eerst op een rijtje. Een tijdrovende taak waarmee de directeur van Museum Dokkum al in 2014 is begonnen, meest in zijn schaarse vrije tijd. Bijzonder is vooral de reconstructie van de mozaïekvloer in de Sint Martinuskerk. Door het 11-Fountains Project had hij duidelijk een deadline voor ogen. In tegenstelling tot het realiseren van de IJsfontein, lukte het hem wel om het boek op tijd af te krijgen. Dat gold ook voor de app die gemaakt is door een samenwerking van Museum Dokkum en de Hogere School voor de Kunsten in Utrecht (HKU).

Reconstructie Abdijtoren

Met de app wordt de Abdijtoren van Dokkum letterlijk weer in beeld gebracht. De Abdijtoren was een icoon die tot ongeveer twee eeuwen geleden op de Markt heeft gestaan. Met behulp van Augmented Reality en GPS is er een digitale reconstructie van de toren bovenop de overblijfselen van de oude toren geplaatst. ,,Dankzij deze 21e eeuwse technologie kunnen we mensen een kijkje geven in het verleden’’, vertelt Friso Booij, Masterstudent aan de HKU en ontwikkelaar van de app. ,,Het enige wat ze hoeven te doen is de gratis app ‘De Abdijtoren’ te downloaden. Omdat het om een nieuwe technologie gaat zijn alleen de meest recente smartphones geschikt voor de beleving. Mensen die niet in het bezit zijn van zo’n modern apparaat, kunnen met de IPads van Museum Dokkum alsnog de toren bekijken. Leuke bijkomstigheid is  dat je jezelf nu ook op de foto kunt zetten met de Abdijtoren op de Markt.’’

Benieuwd naar zowel de reconstructie van de Abdijtoren als naar de mozaïekvloer in de Sint Martinuskerk? Kom dan vrijdagmiddag tussen 15.30 en 17.30 uur naar de Markt in Dokkum om het resultaat met eigen ogen te bewonderen.

Tekst: Klasina van der Werf

Column: We hadden dus ook naar Esonstad kunnen gaan

Als de kinderen het naar hun zin hebben, dan genieten de ouders ook. Een veelgehoorde uitspraak. Maar hebben we eigenlijk wel genoeg genoten, vraag ik me af terwijl ik de vakantiefoto’s van Mallorca bekijk. 

Een week geleden zaten we daar nog. Tussen de palmbomen, vlakbij de turquoiseblauwe zee met witte zandstranden en uitzicht op de bergen. Elke dag een uitgebreid ontbijt, zwemmen, lekkere koffie drinken en leuke uitstapjes maken. Een hele week geen laptop, geen telefoon, geen werk. Heerlijk! Nu ik weer thuis ben besef ik pas echt hoe mooi het allemaal was.

Ook de kinderen hebben genoten. Alleen al van het feit dat we allemaal tijd voor elkaar hadden. En je merkt echt dat ze ouder worden. Ik herinner me nog goed dat ik een paar jaar geleden een column schreef over een vakantie met onze kinderen die toen 1 en 3 jaar waren. Wat een verschil!

Aan het eind van de vakantie vroegen we onze dochters, die nu 4 en 6 jaar oud zijn, wat ze het leukst vonden aan deze vakantie op Mallorca. De oudste: het binnenzwembad. De jongste: de patat. Oké, we hadden dus ook naar Esonstad kunnen gaan, lacht mijn man.

Tja, laten we eerlijk zijn. Voor de kinderen is een vakantiepark van Landal net zo indrukwekkend als een resort op Mallorca. Eerlijk gezegd doen we dit gewoon voor onszelf. En als de ouders het naar hun zin hebben…

Klasina van der Werf

‘Nea ferjitte hoe’t it froeger gie’

Ruim honderd mensen waren vrijdag aanwezig tijdens de heropening van vlasmuseum It Braakhok in Ee. Jong en oud ‘schoten’ met propjes van vlas het museum open terwijl troubadour Onno Loonstra een speciaal geschreven lied over It Braakhok ten gehore bracht.

‘Wintertiid en ús heit giet nei It Braakhok. Alle dagen, lange dagen en hy komt stikken wer thús. Krekt as’t flaaks, hy is rûpele en brutsen. Wy moatte nea ferjitte hoe’t it froeger gie’. Loonstra verwoordde prachtig waar het deze dag eigenlijk om draaide. Precies veertig jaar geleden namen de oprichters van Stichting It Braakhok in Ee het initiatief om van het Braakhok een vlasmuseum te maken. Nu stonden de nazaten op dezelfde plek om het vernieuwde museum te openen.

Voortaan kunnen belangstellenden op eigen gelegenheid het museum bezoeken. De deuren staan 365 dagen per jaar open. ,,Met één druk op de knop heet Jaap Broersma, de bekendste inwoner van Ee, museumbezoekers van harte welkom. Hij is vereeuwigd in het museum’’, aldus voorzitter Jelmer Kok van de Dorps Ontwikkelings Maatschappij (DOM) die vlak voor de opening alle medewerkers en subsidieverstrekkers bedankte.

Nadat de ‘proppesjitters’ door het papier waren gerend was het vlasmuseum officieel geopend en kon het publiek meteen een kijkje nemen. Daarmee stond het braakhok meteen vol. De reacties waren lovend. De verhalen over de bewerking van vlas, het zware werk van de arbeiders en de magische vlasbloem komen goed tot hun recht tussen alle oude gereedschappen achter de vitrines. In mei zal ook de buitenkant van het museum en het ‘flaaksplein’ nog worden aangepakt. Dus voor toeristen in Noordoost-Friesland mag een bezoek aan Ee voortaan niet meer ontbreken.

Foto’s: Klasina van der Werf

Vlasmuseum Ee klaar voor de toekomst

Vlasmuseum It Braakhok in Ee is compleet vernieuwd. Op Koningsdag – vrijdagochtend 27 april om 10 uur – wordt het museum officieel heropend. Vanaf dan kunnen bezoekers elke dag zo het museum binnenlopen om de oude machines en gereedschappen te bekijken.

Bij binnenkomst gaan de lampen automatisch aan. Vervolgens kunnen bezoekers aan de hand van bordjes, filmpjes en knopjes onder andere ontdekken hoe mensen vroeger van vlasplanten kleding maakten en hoe zwaar het werk was dat in dit braakhok werd verricht. De manier waarop het vlasmuseum toegankelijker is gemaakt voor publiek kan volgens deskundigen een voorbeeld zijn voor andere kleine musea in de regio.

Glazen vitrines

Het braakhok in Ee is het enige museum in Nederland waar de bewerking van vlas tot linnen nog is te zien. De laatste jaren stonden toeristen steeds vaker voor de dichte deur. Voor demonstraties konden zij bellen met het telefoonnummer dat op het bord stond, maar in de praktijk bleek die drempel voor veel mensen te hoog te zijn. Om te voorkomen dat dit museum verloren zou gaan nam de Dorps Ontwikkelings Maatschappij (DOM) in Ee het initiatief om het braakhok klaar te maken voor de toekomst. De repelbank, rolbreker en zwingelmolen zijn nu door de glazen vitrines te zien. Op aanvraag kunnen er nog steeds demonstraties worden gegeven door de heren van het vlasmuseum.

Jong en oud

Op Koningsdag wordt het vlasmuseum feestelijk heropend door jong en oud. De proppenschieters, die ook een belangrijke rol speelden tijdens het openingsweekend van Leeuwarden-Fryslân 2018 in Ee, zullen met propjes van vlas het museum open ‘schieten’. Het papier dat daarvoor gebruikt wordt, is versierd door de leerlingen van basisschool De Gearing uit het dorp. Na de opening gaat het feest in dorpshuis De Jister verder.

Lokale bedrijven

De verbouwing van het vlasmuseum werd mede mogelijk gemaakt dankzij subsidies van de DOM, het Iepen Mienskipsfûns, de Rabobank, NAM en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Bedrijven uit de regio werkten mee aan de herinrichting van het museum, zoals LauwersDesign uit Dokkum (inrichting), de Bonte Hont uit Westergeest (glazen deuren en vitrines) en Klasina van der Werf uit Ee (Tekst & PR).

Op de oude foto: De opening van het vlasmuseum, precies 40 jaar geleden.

Noflik Wenje met kinderen

‘Less is more’ zeggen kenners vaak als het om woninginrichting gaat. Zo denken onze dochters van 4 en 6 jaar er niet over. Zij mochten dit jaar de Paastak versieren. Alles werd er bij gehaald om het geheel nóg mooier te maken.

Met lede ogen kijk ik toe hoe de dames de Paastak – waarvoor ik al een mooi plekje in de vensterbank had gereserveerd – volhangen met eieren, kuikentjes, zelfgemaakte knutselwerkjes en alles wat maar met Pasen te maken heeft.

Ik denk terug aan de uitspraak van een oud-collega, ongeveer zeven jaar geleden. Ik was zwanger van de eerste en hij gaf de tip om op dat moment foto’s van onze woning te maken. ,,Van de binnenkant. En dan moet je een paar jaar later kijken wat er allemaal veranderd is’’, lachte hij.

Hij kreeg gelijk. Al voordat de oudste geboren was had het huis een complete metamorfose ondergaan. Er werd ruimte gecreëerd voor een box in de woonkamer, naast de buffetkast in de keuken paste gelukkig precies een commode en op de overloop plaatsten we een traphekje.

Die eerste jaren vlogen voorbij en voordat ik het wist was de jongste alweer zo groot dat ze niet meer in de box hoefde (lees: ze schreeuwde zó hard als we haar in de box zetten dat we het een mooi moment vonden om de box op Marktplaats te zetten). Eindelijk weer ruimte in huis. Dachten wij.

Als ik de foto’s van ons huis vergelijk met zeven jaar geleden is er inderdaad heel wat veranderd. De slaapkamers zijn nu roze, de zolder is omgetoverd tot een speelzolder en in de keuken hangen alle knutselwerkjes bij elkaar. De kast in de woonkamer puilt uit van het speelgoed, op onze slaapkamer bouwen de meisjes regelmatig een tent en in de tuin staat een schommel, een glijbaan en een zandbak.

,,Dit is de moaiste Peasketak ooit’’, zegt onze oudste dochter nadat ze het laatste paasei heeft opgehangen. Ze kijkt me stralend aan. ,,Wat fynt mem derfan?’’ Ik krijg een warm gevoel van binnen als ik naar haar verwachtingsvolle gezicht kijk. De deskundige woonstylistes zullen het vast niet met me eens zijn, maar ik meen het oprecht als ik zeg: ,,It is prachtich!’’

Klasina van der Werf

Bijzondere overnachtingen in Friesland

Slapen in een Bierbrouwerij

In het centrum van Dokkum is het mogelijk om in een oude bierbrouwerij te overnachten. Dit was de eerste bierbrouwerij van de Bonifatiusstad. Je ziet dit onder andere terug aan het grote schilderij aan de muur. Voor wie geïnteresseerd is in de rijke biergeschiedenis van Dokkum ligt er een tijdschrift over deze historie klaar. Uiteraard worden de gasten verwelkomd met een Bonifatiusbiertje.

Back-to-basic in Wyns

In Wyns kun je helemaal ‘back-to-basic’ gaan. Zo kun je slapen in een strowagen of overnachten in een oud molenaarswoninkje, midden in het natuurgebied de Wynserpolder. Dit huisje is geheel zelfvoorzienend: het toilet hoeft niet doorgetrokken te worden, er is geen aansluiting op het elektriciteitsnet en er is geen ijskast in het huisje. Het natuurhuisje ligt op acht minuten lopen door het weiland. Ga ‘back-to basic’ en geniet van de vogels, herten, hazen en koeien in de achtertuin.

Overnachten in het bos

In de dorpen Oentsjerk en Aldtsjerk kun je overnachten op een landgoed, in Friesland ook wel ‘Staten en Stinzen‘ genoemd. In Oentsjerk is het kleine huisje – waar ooit de kinderen van de adellijke familie les kregen van hun gouvernante – omgebouwd tot een gezellig gastenverblijf. Je kunt er slapen in een grote bedstee en ontspannen in het bubbelbad. Het vrijstaande huisje staat vlak naast het oude landhuis en grenst aan het bos waar je heerlijk kunt wandelen. Bijzonder is ook dat je in Aldtsjerk op het landgoed kunt proefslapen om je nieuwe bed uit te proberen. Nog een laatste tip voor natuurliefhebbers: In Jistrum kun je overnachten naast een prachtige prairietuin die zelfs in buitenlandse tuintijdschriften staat.

Logeren in een oud vissershuisje

Slapen in een oud vissershuisje aan de voet van de Waddenzee dat op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat. Hoe bijzonder is dat? Er is genoeg keus in het dorp Paesens-Moddergat. Eén van de huisjes van rond 1795 is gemoderniseerd naar het heden met een knipoog naar het verleden. Als je de tuin passeert en de zeedijk overgaat, kijk je uit over de Waddenzee. Het naastgelegen museum ’t Fiskershúske is in dit dorp ook zeker een bezoekje waard! Hier kom je onder andere meer te weten over de vissersramp van 1883.

Pure romantiek in een bedstee

Slapen in een bedstee is een aanrader voor stelletjes die een romantisch weekend willen. Dat kan op meerdere plekken in Friesland. Zo is er een bedstee te vinden in Twijzelerheide, zowel in een schattig monumentje als in een pipowagen in ‘the middle of nowhere’. Ook in Earnewâld kun je slapen in een bedstee in een hut, midden in de natuur. Logeren in een bedstee in een honderd jaar oude boerderij kan in Damwâld. In Oudega (Sm.) is het knusse tweepersoonsbed met rood-wit geblokt dekbed gemaakt in de bedstee waar je met een trapje inklimt. Leuke bijkomstigheid: de luxe badkamer heeft een eigen sauna!

Vakantie in een voormalig schoolgebouw

In het pittoreske dorpje Metslawier kun je overnachten in een oude school! De ondernemer biedt vijf zeer ruime appartementen aan die elk op een bijzondere manier zijn ingericht. Zo kun je er bijvoorbeeld voor kiezen om te slapen in een boomhut of strandhut. Het schoolplein is omgetoverd tot een mooie tuin met onder andere een Finse hottub en hangmatten. Ook is er een luxe familiehuis voor 12 personen. Metslawier is één van de vier dorpen met een beschermd dorpsgezicht. Tip: bezoek ook de andere dorpen door middel van de Waddentour.

Tijdelijk wonen in een boot

Watersportliefhebbers opgelet: In Nationaal Park de Alde Feanen kun je een woonboot huren of overnachten in een sloep. Ook zijn er aanbieders van kruisers met alle voorzieningen aan boord. Een mooie kans om eens in het midden van een Nationaal Park te overnachten! Download meteen even de izi Travel app en leer, samen met Freek Vonk, meer over het gebied en de verschillende diersoorten die er leven.

Glamping in een hippe hut

Ben je meer een liefhebber van glamping? Dat kan ook. Zo kun je vlakbij Kollumerpomp kamperen in een comfortabele trekkershut met een bijzonder strak design. Deze trekkershut is licht, ruim en gemaakt van hergebruikte materialen. De zogenaamde Trek-in’s staan op de oude Friese terp waardoor je een geweldig uitzicht over de weilanden hebt. Slaap je liever in een Safaritent, maar dan wel met de luxe van een bungalow en de sfeer van kamperen? Dan ben je bij de camping in Twijzel aan het juiste adres.

De keuze is reuze

Verschillende ondernemers zijn ook te vinden op de website www.bijwiewiljijslapen.nl Hier worden 12 unieke locaties in Noordoost-Friesland gepresenteerd. Binnenkort start de Vereniging Noardlike Fryske Wâlden met een nieuw concept: ‘Boer & Breakfast‘,  bijzonder overnachten bij de boer. De slaapgasten krijgen een exclusief kijkje in het boerenleven. Voor het geval je na het lezen van deze blog nog steeds niet kunt kiezen…

Blog voor Er op uit in Friesland door Klasina van der Werf
Klasina woont en werkt in Ee. Ze heeft twee kinderen en schrijft regelmatig een artikel voor eropuitinfriesland.nl. Schrijven is haar passie. Haar twee dochters en de regio Noordoost-Friesland zijn de meest belangrijke inspiratiebronnen voor haar werk.

Hannah is de honderdste leerling in Ee

De basisschool in Ee heeft vandaag de honderdste leerling welkom geheten: Hannah de Bruijn. ,,Dit is voor ons een mijlpaal, vooral ook omdat de meeste scholen in deze regio met een daling van het aantal leerlingen te maken hebben’’, stelt directeur Onno Bouma van cbs De Gearing.

EE – Voor de 4-jarige Hannah is het een bijzondere dag. Zij mag voor het eerst naar de basisschool. En dan is ze ook nog de honderdste leerling. ,,Zo’n eerste schooldag is al spannend genoeg dus we hebben besloten om er voor haar niet teveel drukte van te maken. Ze krijgt natuurlijk wel een mooi cadeautje, een boekje, als herinnering voor later. En de kleuterklas van juf Hanny is versierd met allemaal 100-slingers en ballonnen. Met de rest van de kinderen willen we het bereiken van dit ‘magische getal’ ook vieren, daarom krijgt iedereen vandaag taart’’, vertelt Onno Bouma.

Snelle groei

Hoe lang het geleden is dat het ruim 800 inwoners tellende dorpje honderd leerlingen op school had, weet de directeur niet. ,,Ik heb het geprobeerd te achterhalen, maar kan het niet terugvinden. Ook de juffen die al jarenlang lesgeven op De Gearing kunnen zich niet eens meer herinneren wanneer de school voor het laatst honderd leerlingen telde. De groei is behoorlijk snel gegaan. Zo kwamen er de laatste tijd op jaarbasis ongeveer tien leerlingen bij.’’

Keerzijde

De groei gaat voorlopig nog wel even door, want nummer 101 en 102 volgen deze week al. Volgend jaar komt de babyboom (in 2015/2016 werden er in 3 maanden tijd 13 baby’s geboren in Ee) er ook nog achteraan. De groei van de school heeft ook een keerzijde, stelt Bouma. ,,De klassen worden namelijk steeds groter. In de kleuterklas zitten 35 kinderen en door de huidige manier van financiering vanuit de regering, is er geen geld voor extra leerkrachten. Het is niet voor niets dat wij meedoen met de staking.’’

Positief voor dorp

Voor de school vindt de directeur het uiteraard fantastisch dat er zoveel leerlingen zijn. ,,Je merkt dat het een positieve uitwerking heeft op het hele dorp. Zo is een groep dertigers en veertigers momenteel bezig met het maken van een dorpsvisie. Tijdens een bijeenkomst laatst, merkte ik dat de school gedragen wordt door het dorp. En dan is het geweldig om te kunnen vertellen dat het zo goed gaat met de school. Jonge gezinnen settelen zich graag in Ee. We hopen voor de school en voor het dorp dat dat ook in de toekomst zo blijft.’’

Fotobijschrift: De honderdste leerling Hannah krijgt van directeur Onno Bouma van cbs De Gearing in Ee een boekje. Links verwelkomt juf Hanny Westra Hannah in haar klas en achter zit moeder Patriz de Bruijn.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

 

Ook Ee ‘yn ‘e prizen’ met postcodeloterij

Geart en Berta Bonkema hebben de straatprijs gewonnen met de postcodeloterij. Althans, in het toneelstuk ‘Yn ‘e prizen’ dat toneelvereniging ‘De Fodkoer’ vrijdag 23 en zaterdag 24 februari vanaf 19.45 uur opvoert in dorpshuis De Jister in Ee.

In deze komedie van Henk Sloots durft Geart (Melle Pieter Prins) niet aan Berta (Janneke Kampen) te vertellen dat hij heeft vergeten haar op te geven voor de loterij. En zij is het geld aan het uitgeven. Nu moet hij dus zo snel mogelijk aan geld zien te komen… Als de tante van Berta (Harmke Groenhof) – een rijke weduwe – op bezoek komt, ziet Geart zijn kans schoon. Hij vraagt zijn buurman Piter (Ale Hansma) om hem te helpen. Maar Sjouk (Baukje de Haan) – de vrouw van Piter – gooit zonder dat ze het door heeft, steeds roet in het eten. Het wordt nog een hele toer om alles goed te laten verlopen. En of dit lukt?

De regie is in handen van Lisa Idsardi. Kaarten zijn in de voorverkoop verkrijgbaar via Anneke Braaksma (Stienfeksterwei 4, tel: 0519-518607) of Lisa Idsardi (Stienfeksterwei 25, tel 0519-518336). Aan de zaal zijn de kaarten een euro duurder. Er is deze avond ook een verloting.

Op de foto de toneelploeg van Ee met van links naar rechts: Gerda Venema, Ale Hansma, Melle Pieter Prins, Janneke Kampen, Sietse Hofstede en Harmke Groenhof. Voor: Baukje de Haan, Lisa Idsardi (regie) en Anneke Braaksma (souffleuse). Foto: Klasina van der Werf

 

Wat te doen in Friesland in februari?

Iepen Doar(p): Feanwâldsterwâl

Mienskip is het centrale thema van Leeuwarden-Friesland 2018. Maar wat betekent het eigenlijk? Hoe zijn Friezen verbonden met hun dorp en de mensen om hen heen? Iepen Doar(p) onderzoekt het aan de hand van een dorpsportret van het jongste dorp van Fryslân: Feanwâldsterwâl. Alle 128 huishoudens worden in beeld en geluid geportretteerd. Dit levert een uniek totaalbeeld op van een volledige mienskip. Het eerste portret wordt gepubliceerd op maandag 12 februari, het laatste op woensdag 8 augustus 2018. Nieuwsgierig geworden naar dit dorp? Kom gerust eens een kijkje nemen. De sfeer in Feanwâldsterwâl doet denken aan Giethoorn met de vele bruggetjes die voor de woningen de enige verbinding vormen met de doorgaande weg. Verder zijn er in dit dorp onder andere nog een café en een scheepswerfje te vinden. Klik hier voor meer informatie over de activiteiten van Culturele Hoofdstad in februari.

Winterfietselfstedentocht

Het is nog afwachten of er deze winter een Elfstedentocht op de schaats komt. Maar zeker is dat er op zondag 4 februari langs de elf Friese steden gereden wordt. Het wordt een echte Winterfietselfstedentocht, compleet met stempelkaart, koek en zopie en natuurlijk het officiële (alternatieve) Elfstedentochtkruisje. Er wordt vanaf 7 uur in Leeuwarden gestart vanuit de Elfstedenhal. De route van 205 kilometer volgt zoveel mogelijk het traject van de schaatstocht. Zo fietsen de deelnemers ook langs de Dokkumer Ee naar Dokkum, waar gestempeld kan worden bij HCR De Posthoorn. Hier zorgen de uitbaters gegarandeerd voor koek en zopie en gezelligheid met ‘s middags een optreden van de Saksenbende van Opus 3. Bijzonder is ook dat de fietsroute dit jaar voor het eerst over het wereldberoemde bruggetje bij Bartlehiem gaat.

Aangezien het volgende week echt koud lijkt te worden, tot slot nog tips voor schaatsliefhebbers waar je goed kunt schaatsen in Friesland. 

Noord-Friese Winkeltjesroute

Vergeet de winkelketens van de grote stad. In de Noord-Friese Winkeltjesroute zijn de meest bijzondere winkeltjes en ateliers van de streek opgenomen. Hier heerst een gezellige sfeer en word je ook nog persoonlijk geholpen. Trek er op uit met auto of huur een fiets in Ferwert of Holwerd om er een perfect dagje uit van te maken. Onderweg kun je genieten van het platteland met haar vergezichten, terpdorpjes, frisse lucht en het geruis van de Waddenzee op de achtergrond. Ook zijn er koffie- en lunchmogelijkheden bij de boer, in de theetuin of bij de molen. Elke donderdagmiddag en elke laatste zaterdag van de maand zijn alle winkeltjes en ateliers van de Noord-Friese Winkeltjesroute gezamenlijk geopend.

Typisch Fries

Het is inmiddels traditie dat kinderen van 4 tot en met 12 jaar in de voorjaarsvakantie gratis naar Friese musea mogen op vertoon van pake, beppe of een andere volwassene. Er zijn dan allerlei activiteiten, leuk voor jong en oud! Thema dit jaar is ‘Typisch Fries’. Aanraders zijn: Museum Dokkum, De Sûkerei in Damwâld, ’t Fiskershúske in Moddergat, het Ruurd Wiersmahûs in Burdaard, De Kruidhof in Buitenpost, De Spitkeet in Harkema, de Schierstins in Feanwâlden en bij Streekmuseum-Volkssterrenwacht Burgum kom je alles te weten over lekker Fryske Sûkerbôle van beppe. Meer informatie over de musea en de activiteiten: www.helppakedevakantiedoor.nl

Bij wie wil jij slapen?

Ben je van plan om cultuur te snuiven in Friesland nu Leeuwarden-Fryslân gekozen is tot culturele hoofdstad van 2018? Dan kún je natuurlijk zo’n groot hotel binnenlopen… maar het kan ook anders! Twaalf gastheren van unieke slaapplekken in Noordoost-Friesland hebben de handen ineengeslagen en nodigen toeristen uit bij hen te overnachten in 2018. Je logeert hier in kleinschalige accommodaties, waarin veel liefde is gestopt. Je wordt altijd persoonlijk welkom geheten door de leukste gastheren of – dames. Elke accommodatie ligt op een unieke plek en heeft een bijzonder verhaal. De eigenaren kennen de omgeving als geen ander en geven de beste tips. Meer informatie: http://www.bijwiewiljijslapen.nl/

Blog door Klasina van der Werf
Klasina woont en werkt in Ee. Ze heeft twee kinderen en schrijft maandelijks een artikel voor eropuitinfriesland.nl. Klasina bezoekt met haar gezin diverse activiteiten en evenementen en beschrijft deze op een beeldende manier die hopelijk inspireert!

Foto’s: Marcel van Kammen

Wat te doen in Friesland met slecht weer

Wellness Leeuwerikhoeve

Voor de echte saunaliefhebber is Thermen & Beauty Leeuwerikhoeve in Burgum een aanrader. Dit wellnesscentrum – met veel verschillende sauna’s – is gelegen aan de Centrale As, dus goed bereikbaar. Ook bij minder mooi weer zijn de Friese wolkenluchten prachtig om te zien vanuit de panoramasauna. De loungeruimte is verbonden aan het restaurant. Hier serveren ze Fryske sûkerbôle bij de koffie. (Foto: Leeuwerikhoeve)

Theater of film

In Noordoost-Friesland zijn veel kleine lokale theaters/filmhuizen te vinden. Zo zijn er filmhuizen in Burgum (filmcafé Burgum), Kollum (filmhuis Kollum) en Burdaard (Bios Burdaard). En voor theatervoorstellingen kun je naar het BaronTheater in Opende, Theater Sense in Dokkum of MFC Het Spectrum in Burdaard. In Sense en het Spectrum zijn ook kindervoorstellingen en films te zien. Het voordeel van films en voorstellingen kijken in deze kleinere zalen: het is er lekker knus en je bent een stuk goedkoper uit!

Escaperooms

Leuk voor groepsuitjes en voor iedereen die van actie houdt: een escaperoom. Dit is een ruimte waarin je als groep wordt opgesloten. Binnen een bepaalde tijd moet je proberen te ontsnappen met behulp van raadsels, puzzels en andere spelletjes. Er is genoeg keus: bij de Twirre in Earnewâld speelt het verhaal zich af op een skûtsje, de keldersescape van paviljoen De Leyen in Rottevalle is goed te combineren met een high tea en bij Escaperoom Dockum beleef je de rijke historie van Dokkum in het spel.

Speelparadijzen

Onmisbaar voor mensen met kleine kinderen: de indoor speelparadijzen. Bij Bombi in Dokkum kunnen de kinderen heerlijk ravotten in de grote apekooi of zwaaien vanaf de Powertower terwijl de ouders/begeleiders koffiedrinken in de lounge. Het speelparadijs Jonas en de Walvis in Sumar is gecombineerd met een zwembad en bij Sanjesfertier in De Westereen kun je meteen een bezoekje brengen aan de naastgelegen dierentuin. Aventoer in Burgum is voor alle doelgroepen geschikt: hier kun je LED bowlen, lasergamen en er is een kidspartyroom.

Natuurliefhebbers opgelet

Ook bij slecht weer kun je genieten van de natuur. In de verbouwde kerk aan de Elblasterweg in Holwerd is een Waddenbelevingscentrum ingericht met grote aquaria, een uitgebreide schelpencollectie, veel opgezette vogels, een filmzaaltje en nog veel meer. Bij Kweldercentrum Noarderleech ontdek je alles over de natuur en historie van het buitendijkse en binnendijkse Noord-Friese kustgebied. En bij het bezoekerscentrum Nationaal Park De Alde Feanen (geopend van april t/m oktober) in Earnewâld leer je op een interactieve manier over de ontstaansgeschiedenis, de flora en fauna, het beheer en de recreatie in dit gebied.

Wijn- of bierproeven

Op wijngaard de Frysling in Twijzel is een proeflokaal aanwezig, waar je in een relaxte ambiance Friese en mousserende wijnen kunt proeven. In het woudhuisje met houtkachel is het gezellig toeven en proeven, dus laat de regen buiten maar stromen! Nieuw in 2018 is de Bonifatius Stadsbrouwerij in de historische binnenstad van Dokkum waar experimenteel bier gebrouwen kan worden en van waaruit de rijke bierhistorie van Dokkum uitgedragen zal worden. In het proeflokaal kunnen de brouwsels gedronken worden.

Demonstraties oude ambachten

Tot slot zijn er tientallen bijzondere musea in de regio Noordoost-Friesland die een goed alternatief bieden bij regenachtig weer. Bijzonder zijn de musea waar nog oude ambachten worden gedemonstreerd. Zo is bij de Kleine-Lijn in Blije één van de weinige ambachtelijke katoendrukkerijen te vinden die Nederland rijk is. Bij Scherjon’s klompenmakerij in Noardburgum kijk je vanuit het museum rechtstreeks in de werkplaats waar de zesde generatie klompenmakers het houten schoeisel maakt. Je mag ook zelf een klomp beschilderen en mee naar huis nemen. Bij het vernieuwde vlasbewerkingsmuseum in Ee is te zien hoe vroeger van de vlasplant linnen werd gemaakt.

Benieuwd naar wat er in februari allemaal te doen is in Friesland? Houd deze site dan goed in de gaten. Binnenkort verschijnt er een nieuwe blog met onder andere tips uit het programma van Leeuwarden-Fryslân 2018.

Foto’s: Marcel van Kammen

Blog door Klasina van der Werf

Klasina woont en werkt in Ee. Ze heeft twee kinderen en schrijft regelmatig een artikel voor eropuitinfriesland.nl. Schrijven is haar passie. Haar twee dochters en de regio Noordoost-Friesland zijn de meest belangrijke inspiratiebronnen voor haar werk.

Vlasmuseum Ee druk bezocht tijdens openingsweekend LF2018

Zo’n 130 mensen hebben vrijdagavond het vlasmuseum in Ee bezocht om te luisteren naar het verhaal van de ‘proppesjitter’. Daarna konden ze genieten van koffie en taart. Verhalenverteller Jaap Broersma werd deze avond namelijk 93 jaar en trakteerde!

Rienk (11) en Iwan (9) Stellema vertolkten de rollen van pakesizzer Jaap en Jaap in zijn jonge jaren. De pakesizzer laat zijn nieuwe iPad zien. Een iPad, daar heeft pake Jaap nog nooit van gehoord (‘een aai yn ‘e pet?’). Hij speelde vroeger met heel ander speelgoed, dat bijna niemand meer kent: een proppesjitter. De jonge Jaap demonstreert vervolgens hoe dat gaat.

Jaap Broersma genoot zichtbaar van de avond. Maar liefst zes keer werd er voor hem gezongen en daarmee had hij de verjaardag van zijn leven. Jaap zou Jaap niet zijn als hij niet een paar extra verhalen als toegift vertelde. Hij kreeg daarmee de lachers op zijn hand.

Het verhaal van de ‘proppesjitter’ maakte onderdeel uit van de opening van het culturele jaar Leeuwarden-Fryslân 2018. De avond werd mede mogelijk gemaakt door vlasmuseum It Braakhok, Dorpsbelang Ee, Dorpshuis De Jister en Eline de Vries van Tryater. Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Jaap Broersma uit Ee oudste verhalenverteller

Heel Friesland ontmoet elkaar vrijdagavond 26 januari in winterwarme sfeer om verhalen te vertellen en te beluisteren. Ook Jaap Broersma van vlasmuseum It Braakhok in Ee doet mee. Hij wordt precies op deze dag 93 jaar en is daarmee de oudste verteller. Hij vertelt het verhaal van de ‘proppesjitter’.

Aanleiding voor het vertellen van verhalen is het openingsweekend Leeuwarden-Fryslân 2018. In het pittoreske dorpje Ee wordt het publiek meegenomen in het verhaal van Jaap Broersma over bijzonder speelgoed dat bijna niemand meer kent: een ‘proppesjitter’ (proppenschieter).

Grote vraag is: wat heeft de proppenschieter te maken met vlasmuseum It Braakhok? Tijdens deze unieke theatrale vertelling ontmoeten de bezoekers ook Jaap in zijn jongere jaren. Deze rol wordt gespeeld door de 9-jarige Iwan Stellema. Zijn broer Rienk (11) speelt de ‘pakesizzer’ van Broersma. De broers uit Ee zijn al druk aan het oefenen met de proppesjitter.

Omdat deze avond samenvalt met zijn 93e verjaardag heeft Broersma besloten de bezoekers te trakteren op taart. Dorpsbelang en It Braakhok zorgen voor koffie, thee en limonade in de verwarmde tent naast het museum. Het verhaal van de ‘proppesjitter’ wordt deze avond meerdere keren vertelt. Het duurt ongeveer een kwartier en is te zien in het museum aan de Foeke Sjoerdsstrjitte 9. Na afloop staat de koffie (én taart) klaar. Voor de taart geldt: op = op.

Deze avond maakt onderdeel uit van het project 2018verhalen van Tryater. Ook in Dokkum, Westergeest, Kollum, Moddergat en andere plaatsen in Noordoost-Friesland worden verhalen vertelt zodat mensen een route kunnen afleggen. Meer informatie over het evenement en de locaties, zie www.2018verhalen.nl 

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Feest in de Breedstraat met Folkert-Hans Tolsma

Waar muzikant Folkert-Hans Tolsma komt is het feest. Vandaar dat Andries Terpstra ‘het trompetmantsje’ gevraagd heeft om vrijdagavond vanaf 19.30 uur in de Grote Breedstraat in Dokkum op te treden ter ere van het 40-jarig jubileum van EP Terpstra Elektronika. Folkert-Hans heeft er zin in. ,,Dokkum voelt voor mij als thuiskomen.’’

De 34-jarige Folkert-Hans Tolsma uit Opende is een muzikant in hart en nieren. Met zijn zang, trompet en saxofoon maakt hij van elk optreden een onvergetelijke gebeurtenis. ,,In de box speelde ik al met een plastic trompet’’, vertelt Folkert-Hans die in Aldtsjerk is opgegroeid. Vanaf zijn dertiende fietste hij elke dag naar het Dockingacollege waar hij elektrotechniek studeerde. ,,Als ik een tussenuur had ging ik de stad in. Dan kocht ik weleens wat bij Terpstra, bijvoorbeeld een walkman. In de Hoogstraat kocht ik cassettebandjes, van Genesis en Phil Collins. Daar was ik fan van. Muziek is altijd al mijn hobby geweest.’’

Topsport

De liefde voor muziek kreeg hij van huis uit mee. De hele familie zit bij het fietskorps van Opende Crescendo. Vanaf zijn veertiende fietste Folkert-Hans ook mee. Trompet spelen doet hij al vanaf zijn achtste. ,,Het nadeel van trompet spelen is dat je elke dag moet oefenen om in vorm te blijven, je kunt niet even een paar weken overslaan. Je moet die spierkracht in je lippen onderhouden. Het is echt topsport. En als je er eenmaal mee begint, houd je er nooit meer mee op.’’

Laatbloeier

Zijn ouders stimuleerden hem om zijn diploma voor Elektrotechniek te halen, maar muziek maken vond hij mooier. ,,Toch ben ik een laatbloeier in de muziek. Vanaf mijn negentiende speelde ik voor het eerst bij een Top 100 band. De drummer wees me erop dat ik misschien saxofoon moest leren spelen, omdat dat meer mogelijkheden biedt in een band.  Mijn zusje speelde ook saxofoon en wilde het mij wel leren. Ik had er meteen aardigheid in, het ging eigenlijk vanzelf. Vanaf die tijd had ik het gevoel dat ik meer met muziek moest doen. Op mijn 25e hakte ik de knoop door. Ik stopte bij het fietskorps en de Top 100 band en begon bij de professionele feestband Lays.’’

Solo verder

Met tachtig optredens per jaar kon Folkert-Hans zijn geld bij deze band verdienen. Voorman Rintje Kas was zijn leermeester. ,,Hij leerde mij improviseren. Dan stonden we op het podium en zei hij: solo! Zo ontdekte ik dat ik dat kon. In 2009 hield Lays – na achttien jaar – op met bestaan. Ik had de keus: of terug de elektrotechniek in, of solo verder gaan. Maar dan moest ik eigenlijk ook zingen. Dat had ik nog nooit eerder gedaan, alleen in de kerk. Totdat ik tijdens een feestje van mijn broer en zus ging zingen. Er was iemand die zei: hier kun je je geld wel mee verdienen. Dat heb ik gedaan.’’

Eigen nummers

Sinds vier jaar gaat Folkert-Hans volledig voor de muziek. Hij geeft muziekles en bouwt momenteel aan een eigen geluidsdichte studio in Opende. In dit voormalige buurthuis heeft hij zijn laatste twee singles opgenomen: de vrolijke zomerhit ‘Simmerjûn’ en ‘Fries om utens’. ,,Simmerjun heb ik zelf geschreven. Ik heb daarvoor tips gekregen van Piter Wilkens en Jan Tekstra, die ook nummers schrijft voor Marco Borsato. Voordat ik het wist ‘kaam der wat út rûgeljen’’, vertelt Folkert-Hans. Het nummer ‘Fries om utens’ heeft hij letterlijk nieuw leven ingeblazen. De bijbehorende clip werd opgenomen tijdens zijn bezoek aan emigranten in de Amerikaanse plaats Lynden.

Mensen raken

Folkert-Hans omschrijft zijn muziek zelf als vrolijk, maar hij vindt het wel belangrijk om mensen ook te raken met zijn muziek. ,,Dankzij de trompet kan ik mijn gevoel erin kwijt, door de juiste tonen te spelen. Maar bovenal ben ik entertainer. Er moet wel wat staan op het podium. Mijn optredens zijn mijn visitekaartjes. Ik speel overal, van kleine cafés tot grote feesttenten. Ook treed ik nog steeds met andere muzikanten op, waaronder het Rintje Kas Orkest. Tijdens het Frysk Sjongersgala mocht ik mijn nummer Simmerjûn spelen met complete band en strijkers erbij. Dat was fantastisch.’’

Optreden in Dokkum

Folkert-Hans kijkt uit naar zijn optreden in Dokkum. Hij voelt zich thuis in de winkelstraten van deze stad. ‘Wille’ staat vrijdagavond voorop tijdens zijn optreden. Verder speelt hij ter plekke in op de situatie. ,,Ik heb nooit een vast repertoire. Je moet een beetje aanvoelen welke nummers je het beste kunt spelen en op welk moment, dat kan een optreden maken of breken. Eén ding is zeker, als je een feestje wilt, dan krijg je dat van mij gegarandeerd.’’

Bron: Jubileumkrant Terpstra Elektronika. Tekst en foto: Klasina van der Werf

Andries Terpstra: ‘Samen kom je verder’

Komende vrijdag – 12 januari 2017 – is het precies veertig jaar geleden dat Jenze Terpstra (69) de elektronikazaak aan de Grote Breedstraat in Dokkum opende. Naamgenoot Andries Terpstra (59 jaar, geen familie) nam de zaak twintig jaar later van hem over. Samen blikken ze terug op veertig bijzondere jaren.

,,Daar ergens halverwege de winkel ben ik geboren’’, vertelt Jenze Terpstra. Zijn ouders hadden destijds een bakkerij in dit pand en woonden hier ook. Het bakkersvak was niks voor Jenze, zo werd al snel duidelijk. Van jongs af aan was hij al bezig met schroefjes en lampjes. Een techneut in de dop. Hij begon als radio- en tv-monteur en verrichtte dit werk voor onder andere Klaver, Rosier en later steeds vaker voor JeHaBe. In diezelfde elektronicazaak van J. H. Boorsma – die gevestigd was in het pand waar nu de Expert zit – werkte ook de toen twintigjarige Andries Terpstra. Jenze: ,,Het moment dat Boorsma stopte met zijn groot- en detailhandel in elektrische apparatuur, zag ik als een mooie kans om een elektronicazaak te beginnen. Dat kon in het pand van mijn ouders, want mijn vader hield in 1978 na vijftig jaar op als bakker.’’

Extreme winter

De jaren die volgden waren hectisch. In de eerste plaats door de strenge winter van ’79. ,,Mensen die deze winter niet hebben meegemaakt kunnen zich niet voorstellen hoe heftig dat was’’, vertelt Jenze. Andries – die vanaf het begin bij hem in dienst was – reed met hem mee naar het werk. ,,Jenze woonde in Hegebeintum en ik in Holwerd, dus hij haalde mij op. Ik weet nog goed dat ik achterin zijn Peugeot zat met een schep, voor het geval we vast kwamen te zitten.’’ De winter leverde overigens extra reparatiewerk op voor Terpstra, want vele antennes op daken waren door de extreme sneeuwval afgeknapt.

Gouden tijden

Echt gouden tijden braken een jaar later aan voor Terpstra Elektronika toen de videorecorder geïntroduceerd werd. ,,Wij werden gezien als de pioniers op het gebied van videorecorders. Uit heel Friesland kwamen mensen hier naar toe om videorecorders te kopen. Wij hadden er verstand van, konden het goed verkopen en wilden de recorders ook nog wel installeren voor onze klanten. Die videorecorders kostten in het begin 1500 gulden en soms verkochten we er wel 200 per week. Dat kunnen we ons nu niet meer voorstellen en zoiets maak je ook nooit weer mee.’’

Bootshow

Bijzonder was ook de zogenaamde Bootshow van Terpstra in de tachtiger jaren. Met een boot vol met videorecorders en kleurentelevisies voeren ze langs diverse steden in Fryslân en de Waddeneilanden. Jenze: ,,Het ging ons vooral om de naamsbekendheid en we wilden de concurrentie opzoeken.’’ Het bedrijf groeide met als gevolg dat Terpstra Elektronika in de glorietijd maar liefst zeven vestigingen had in Friesland en 42 mensen in dienst. In Dokkum hadden we een videotheek (in het pand waar voorheen Henk ten Hoor en nu 10Store zit) en een technische dienst. Andries: ,,De technische dienst van Terpstra Elektronika bestaat nog steeds en dat is tegenwoordig vrij uniek. Er zijn nog maar weinig zaken die nog elektronische apparatuur repareren.’’

Twee keer brand

Dat het pand van Terpstra aan de Grote Breedstraat nog steeds bestaat is bijzonder te noemen. Twee keer ging het gebouw bijna in vlammen op. In het eerste jaar na de opening – toen de ouders van Jenze er nog woonden – brandde de naastgelegen winkel van Straatsma tot de grond toe af. ,,Mijn ouders hebben daar angstige momenten beleefd’’, vertelt Jenze die hetzelfde ruim tien jaar geleden weer meemaakte, maar dan aan de andere kant van het pand, bij de Chinees. ,,Ik ben toen nog het gebouw ingegaan omdat er een meisje binnen was. Maar ik kwam niet verder dan de hal. Er was zoveel rook, dat werkte verstikkend.’’ Uiteindelijk is het meisje uit het raam gesprongen en door omstanders opgevangen. Terpstra kwam er met rook- en waterschade vanaf. Het 300 jaar oude pand bleef overeind.

Beheerder vakantiepark

In datzelfde pand vonden in totaal vier grote verbouwingen plaats. Zo werd er een derde etage bijgebouwd en de winkel werd aan de achterkant uitgebreid om al het witgoed te kunnen stallen. ,,Het was een prachtige tijd. Toch wilde ik voor mijn vijftigste nog graag wat anders doen. Ik had het er wel met Andries over gehad, want hij was de aangewezen persoon om deze zaak over te nemen’’, stelt Jenze. Andries stond te trappelen om het stokje over te nemen en dat duurde niet lang. Jenze stopte in 1997 om ’s zomers beheerder van een vakantiepark in de Auvergne (Frankrijk) te worden, waar hij diverse vakantiehuisjes opknapte.

Service als vanouds

Andries vond het geweldig dat de winkel waar hij al jaren werkte nu van hem was. ,,Dat gaf een goed gevoel. Voordeel was dat ik wist wat ik in handen had en daar kon ik op voortborduren. De tijden zijn door de jaren heen wel veranderd. Niet alleen de producten, maar ook de mensen en hun koopgedrag. Het enige dat nooit veranderde is onze service’’, stelt Andries. Jenze bleef Andries altijd vanaf de zijlijn volgen. Terwijl nevenvestigingen in onder ander Joure en Leeuwarden verdwenen, bleef de hoofdvestiging in Dokkum altijd bestaan. Jenze: ,,Het runnen van een Elektronicazaak is – mede door de concurrentie van internetbedrijven en grote ketens – niet meer te vergelijken met hoe het ging toen ik eigenaar was. Andries blijft het in deze tijd hartstikke goed doen, tegen de verdrukking in. Dat is knap. Hij is een echte verkoper, beter dan ik ooit ben geweest.’’

Sterk winkelhart

In de veertig jaar dat Terpstra Elekronika in de Grote Breedstraat is gevestigd heeft Andries zich altijd ingezet voor een sterk winkelhart. ,,Mensen moeten meerdere redenen hebben om naar Dokkum te gaan. Ik kan hier alleen in de Breedstraat gaan zitten, maar daar red je het niet mee. In tegenstelling tot veel andere Friese steden hebben wij hier een goede middenstandsvereniging. Samen organiseren we hier leuke activiteiten en zorgen we voor gezelligheid in de binnenstad zodat mensen ook voor de sfeer naar Dokkum blijven komen. Daarom vind ik het ook belangrijk om dit jubileum te vieren samen met de andere winkeliers, het personeel én de klanten. Samen kom je verder.’’

Opvolging en vriendschap

Andries en Jenze Terpstra vinden het mooi om te zien hoe ze Terpstra Elektronika hebben opgebouwd van niks tot een prachtige zaak. Terpstra denkt nog lang niet aan stoppen, maar mocht dat gebeuren, dan heeft hij in zijn zoon Tjeerd een goede opvolger gevonden. ,,Hij heeft het in de vingers. In de nevenvestigingen van EP (Electronic Partner), in Kollum en Surhuisterveen, doet hij het hartstikke goed’’, stelt Andries. Jenze beaamt dat. Met oude foto’s en vergeelde kranten erbij komen de verhalen over de mooie tijden die ze samen beleefd hebben weer tot leven. Andries: ,,We leerden elkaar kennen als collega’s, maar zijn inmiddels goede vrienden. En dat is, van alles wat ik in die veertig jaar heb meegemaakt, voor mij het meest waardevol.’’

Bron: Jubileumkrant Terpstra Elektronika, bijlage Nieuwe Dockumer en Kollumer Courant.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

 

Kapper Alex met pensioen

Zaterdag 30 december zal voor kapper Alex een historische dag worden. Op die dag knipt hij zijn laatste klant in zijn kapsalon Alex Coiffures aan de Grote Breedstraat in Dokkum. Na bijna vijftig jaar zet hij een punt achter het kappersvak.

Alex Siertsema (64) uit het Groningse Nuis is al op 15-jarige leeftijd begonnen als kapper. ,,Ik kom uit een echte kappersfamilie. Mijn vader had een kapsalon in Hoogkerk. Daar heb ik een blauwe maandag gewerkt, maar dat ging niet goed. Het was te eigen’’, vertelt Alex. Hij bleek het knippen wel in de vingers te hebben, want bij de kapperszaak in Dries (Groningen) waar hij een baan kreeg, deed hij aan allerlei kapperswedstrijden mee. Hij werd Nederlands Kampioen bij de jeugd en deed ook aan internationale toernooien mee.

In 1971 is Alex in militaire dienst gegaan, anderhalf jaar lang. Daarna kwam bij hij de kapsalon van het familiebedrijf Cats in Groningen terecht. Hij schopte het tot compagnon en stichtte in de tachtiger jaren een filiaal in Dokkum. ,,We merkten dat hier in Dokkum behoefte was aan een goede kapper. Een kleurtje in het haar waren ze hier nog niet gewend en ook een coupe soleil was voor de meesten nieuw. Ook het knippen op afspraak vonden de klanten in Dokkum in die tijd maar vreemd’’, vertelt  Alex die de eerste jaren in de Keppelpassage was gevestigd.

In 1984 verhuisde hij met zijn zaak naar deze A-locatie aan de Grote Breedstraat in Dokkum waar hij 33 jaar kapper is geweest. ,,De jaren zijn omgevlogen. We hebben een grote vaste klantenkring opgebouwd. Er komt zelfs iemand uit de buurt van Rotterdam altijd speciaal naar Dokkum voor onze kapsalon. Ik vind het belangrijk dat mensen het leuk vinden om naar de kapper te gaan. Klanten zijn het belangrijkste en dat gevoel moet je ze kunnen geven. Er zijn genoeg kappers dus het streelt je als ze dan toch voor jou kiezen.’’

Alex liep al langer met de gedachte rond om te stoppen als kapper. ,,Mijn vader is tot zijn 73e doorgegaan, tot hij niet meer kon. Dat wil ik niet. Maar ik wilde alles wel goed achterlaten. Toen kapsalon Subliem – van de Keppelstraat in Dokkum – vroeg om deze kapsalon over te nemen, heb ik als eis gesteld dat het personeel zou worden overgenomen. Deze mensen zijn al jarenlang bij mij in dienst, de oudste zelfs al 31 jaar, die kan ik niet zomaar in de steek laten. We zijn daar goed uitgekomen en iedereen mag blijven. Toch blijft het een hele moeilijke beslissing om te stoppen. Gelukkig heb ik genoeg hobby’s. Zo heb ik een passie voor de motorsport. Ik doe zelf ook aan wegraces en als ik straks tijd heb wil ik mijn eigen motorfiets bouwen.’’

Op zaterdagmiddag 30 december om half twee knipt kapper Alex zijn laatste klant. ,,Willem Bodde uit Dokkum vroeg mij: Wie is je laatste klant? Die had ik nog niet. Hij zei, schrijf mij dan maar op. Willem is ook nog een Groninger, dus daarmee is de cirkel rond.’’ Van half 3 tot 5 uur kunnen vaste klanten die Alex een warm hart toedragen bij de kapsalon terecht voor een hapje en een drankje. Alex: ,,Een mooie afsluiting van een bijzondere periode.’’

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Open Nederlands Kampioenschap vlas repelen in Ee

EE – Op zaterdag 30 december wordt in de oude melkfabriek van Ee het Nederlands kampioenschap Vlasrepelen gehouden. Vanaf 10.00 uur worden er diverse demonstraties van ambachtelijke beroepen gedemonstreerd.

Zo is er een eendenkorf-vlechter, een glazenier en er wordt gedemonstreerd hoe je met een oliepers lijnzaadolie kunt maken. Ook is het mogelijk om alvast te oefenen met vlas repelen. Bij het repelen van vlas worden de knoppen van de vlasstengels verwijderd. Dit gebeurt met behulp van een repelbank met kam.

Het NK Vlasrepelen begint om 14.00 uur aan de Stienfeksterwei 30. Het evenement wordt georganiseerd door akkerbouwer Jaap Wilman in samenwerking met Vlasmuseum It Braakhok in Ee. Iedereen mag meedoen, opgave is niet nodig.

Foto: Klasina van der Werf

Vijf bijzondere gratis uitjes in Friesland

1. Blote Voetenpad Opende

Een belevenis voor jong en oud: Het Blote Voetenpad (’t Blôde Fuottenpaad) in Opende, op de grens tussen Groningen en Friesland, vandaar de Gronings-Friese naam. Het Blote Voetenpad (2,5 kilometer) is het hele jaar vrij toegankelijk. Er zijn twee startplaatsen: bij de parkeerplaats aan het begin van de Kale Weg (ook geschikt voor bussen) of bij Theetuin Blotevoetenhof aan de Peebos 1 (aanrader!). Daar kun je je schoenen en sokken uittrekken. Het is heerlijk om op blote voeten door de modder te lopen over de mooie paadjes, je benen te laten wapperen op de ‘bungelbank’  en zonder schoenen over een touwbrug te gaan. Je voelt de natuur tot in je tenen! Aan het einde van de route kun je je voeten afspoelen.

2. Kweldercentrum Noarderleech Hallum 

Even binnen kijken om buiten meer te zien. Dat is het idee achter het Kweldercentrum Noarderleech. Dit gebouw dichtbij Hallum en vlak onder de zeedijk bij natuurgebied het Noarderleech is iedere dag geopend van 8.30 tot 17.30 uur.  Je komt hier meer te weten over de natuur en historie van het buitendijkse en binnendijkse Noord-Friese kustgebied. Hoe zijn bijvoorbeeld de buitendijkse polders en kwelders ontstaan? Het Kweldercentrum Noarderleech is ook een prima uitvalsbasis voor het maken van mooie wandelingen. Zie voor een prachtige route deze blog van Johanna Kommerie.

3. Boeddhistische stoepa in Hantum

Uniek in Noord-Nederland is de Boeddhistische stoepa in Hantum. Een stoepa is een soort toren die volgens de Boeddhistische traditie de positieve krachten van een land – vrede, liefde en harmonie – stabiliseert en vermeerdert. Je bereikt de kleurrijke tempel via de Stoepaweg, een smal landweggetje. Een mooie plek om even rond te kijken, foto’s te maken of voor bezinning. Bijzonder is dat er in 2017 acht kleine stoepa’s bij gebouwd worden rondom het grote exemplaar. Dit was de laatste wens van de oprichter van de stoepa in Hantum, die in 2014 overleed. De acht kleine stoepa’s versterken volgens hem het welzijn van de wereld en de kracht van de grote stoepa.

4. Speelbos Hossebos in Drogeham

Klimmen, klauteren en springen in, bij en boven het water. Dat vinden de meeste kinderen het mooiste wat er is. Het kan allemaal in het Hossebos van Staatsbosbeheer. En het mooie is: dit speelbos is helemaal gratis. Speelbos Hossebos is 1 hectare groot en er zijn zes speelpoelen met water. Iedere speelpoel is weer anders. Voor de wat oudere kinderen is er een junglebrug en een spinnenwebnet. Voor de kleinere kinderen een waterspiraal met zand en een steiger waarop je met schepnetjes kunt vissen. Voor elk wat wils dus. Het speelbos is te vinden aan de Tillewei.

5. Zwerfstenenmonument bij Mûnein

Het zwerfstenenmonument aan de Halligenweg in Mûnein is door amateurgeoloog Jan Faber uit Gytsjerk ontworpen en gemaakt. Jarenlang verzamelde hij uit Scandinavië afkomstige zwerfkeien die tijdens de ruilverkaveling Tytjerksteradiel (1979-1999) aan de oppervlakte kwamen te liggen. In zijn zelfgebouwde woning waren al heel wat gepolijste zwerfstenen verwerkt. Maar waar kon hij de 10.000 stenen op zijn erf het beste bewaren? De inrichting van een geologisch monument leek de beste oplossing. Een ideale locatie werd gevonden bij het wandelpad in het natuurgebied ‘De Bouwepet’. Dit pad wordt ook nog eens door achttien grote zwerfstenen gemarkeerd. Extra bijzonder is dat het zwerfsteneneiland is aangelegd in de vorm van Scandinavië. Het natuurgebied is niet toegankelijk van 8 april tot 15 juni, wanneer het een rustgebied voor broedende weide- en watervogels is. Het stenenmonument kun je in die tijd wél bezichtigen.

Naast deze vijf uitjes zijn ook de volgende uitjes gratis en leuk om te bezoeken: De Foodwalk Kollum/Buitenpost, verschillende pluktuinen in de regio (je betaalt geen entree, maar betaalt wel voor het fruit wat je plukt), het beklimmen van uitkijktorens zoals in het Nationaal Park Lauwersmeer, wandelen in parken van historische gebouwen als Rinsma State en Stania State, de Bonifatiuskapel in Dokkum, de Noord-Friese Winkeltjesroute en de Waddentour!

Blog door Klasina van der Werf
Klasina woont en werkt in Ee. Ze heeft twee kinderen en schrijft regelmatig een artikel voor eropuitinfriesland.nl. Schrijven is haar passie. Haar twee dochters en de regio Noordoost-Friesland zijn de meest belangrijke inspiratiebronnen voor haar werk.

Foto’s: Marcel van Kammen en Staatsbosbeheer