Berichten

Wat te doen in Friesland in februari?

Iepen Doar(p): Feanwâldsterwâl

Mienskip is het centrale thema van Leeuwarden-Friesland 2018. Maar wat betekent het eigenlijk? Hoe zijn Friezen verbonden met hun dorp en de mensen om hen heen? Iepen Doar(p) onderzoekt het aan de hand van een dorpsportret van het jongste dorp van Fryslân: Feanwâldsterwâl. Alle 128 huishoudens worden in beeld en geluid geportretteerd. Dit levert een uniek totaalbeeld op van een volledige mienskip. Het eerste portret wordt gepubliceerd op maandag 12 februari, het laatste op woensdag 8 augustus 2018. Nieuwsgierig geworden naar dit dorp? Kom gerust eens een kijkje nemen. De sfeer in Feanwâldsterwâl doet denken aan Giethoorn met de vele bruggetjes die voor de woningen de enige verbinding vormen met de doorgaande weg. Verder zijn er in dit dorp onder andere nog een café en een scheepswerfje te vinden. Klik hier voor meer informatie over de activiteiten van Culturele Hoofdstad in februari.

Winterfietselfstedentocht

Het is nog afwachten of er deze winter een Elfstedentocht op de schaats komt. Maar zeker is dat er op zondag 4 februari langs de elf Friese steden gereden wordt. Het wordt een echte Winterfietselfstedentocht, compleet met stempelkaart, koek en zopie en natuurlijk het officiële (alternatieve) Elfstedentochtkruisje. Er wordt vanaf 7 uur in Leeuwarden gestart vanuit de Elfstedenhal. De route van 205 kilometer volgt zoveel mogelijk het traject van de schaatstocht. Zo fietsen de deelnemers ook langs de Dokkumer Ee naar Dokkum, waar gestempeld kan worden bij HCR De Posthoorn. Hier zorgen de uitbaters gegarandeerd voor koek en zopie en gezelligheid met ‘s middags een optreden van de Saksenbende van Opus 3. Bijzonder is ook dat de fietsroute dit jaar voor het eerst over het wereldberoemde bruggetje bij Bartlehiem gaat.

Aangezien het volgende week echt koud lijkt te worden, tot slot nog tips voor schaatsliefhebbers waar je goed kunt schaatsen in Friesland. 

Noord-Friese Winkeltjesroute

Vergeet de winkelketens van de grote stad. In de Noord-Friese Winkeltjesroute zijn de meest bijzondere winkeltjes en ateliers van de streek opgenomen. Hier heerst een gezellige sfeer en word je ook nog persoonlijk geholpen. Trek er op uit met auto of huur een fiets in Ferwert of Holwerd om er een perfect dagje uit van te maken. Onderweg kun je genieten van het platteland met haar vergezichten, terpdorpjes, frisse lucht en het geruis van de Waddenzee op de achtergrond. Ook zijn er koffie- en lunchmogelijkheden bij de boer, in de theetuin of bij de molen. Elke donderdagmiddag en elke laatste zaterdag van de maand zijn alle winkeltjes en ateliers van de Noord-Friese Winkeltjesroute gezamenlijk geopend.

Typisch Fries

Het is inmiddels traditie dat kinderen van 4 tot en met 12 jaar in de voorjaarsvakantie gratis naar Friese musea mogen op vertoon van pake, beppe of een andere volwassene. Er zijn dan allerlei activiteiten, leuk voor jong en oud! Thema dit jaar is ‘Typisch Fries’. Aanraders zijn: Museum Dokkum, De Sûkerei in Damwâld, ’t Fiskershúske in Moddergat, het Ruurd Wiersmahûs in Burdaard, De Kruidhof in Buitenpost, De Spitkeet in Harkema, de Schierstins in Feanwâlden en bij Streekmuseum-Volkssterrenwacht Burgum kom je alles te weten over lekker Fryske Sûkerbôle van beppe. Meer informatie over de musea en de activiteiten: www.helppakedevakantiedoor.nl

Bij wie wil jij slapen?

Ben je van plan om cultuur te snuiven in Friesland nu Leeuwarden-Fryslân gekozen is tot culturele hoofdstad van 2018? Dan kún je natuurlijk zo’n groot hotel binnenlopen… maar het kan ook anders! Twaalf gastheren van unieke slaapplekken in Noordoost-Friesland hebben de handen ineengeslagen en nodigen toeristen uit bij hen te overnachten in 2018. Je logeert hier in kleinschalige accommodaties, waarin veel liefde is gestopt. Je wordt altijd persoonlijk welkom geheten door de leukste gastheren of – dames. Elke accommodatie ligt op een unieke plek en heeft een bijzonder verhaal. De eigenaren kennen de omgeving als geen ander en geven de beste tips. Meer informatie: http://www.bijwiewiljijslapen.nl/

Blog door Klasina van der Werf
Klasina woont en werkt in Ee. Ze heeft twee kinderen en schrijft maandelijks een artikel voor eropuitinfriesland.nl. Klasina bezoekt met haar gezin diverse activiteiten en evenementen en beschrijft deze op een beeldende manier die hopelijk inspireert!

Foto’s: Marcel van Kammen

Jaap Broersma uit Ee oudste verhalenverteller

Heel Friesland ontmoet elkaar vrijdagavond 26 januari in winterwarme sfeer om verhalen te vertellen en te beluisteren. Ook Jaap Broersma van vlasmuseum It Braakhok in Ee doet mee. Hij wordt precies op deze dag 93 jaar en is daarmee de oudste verteller. Hij vertelt het verhaal van de ‘proppesjitter’.

Aanleiding voor het vertellen van verhalen is het openingsweekend Leeuwarden-Fryslân 2018. In het pittoreske dorpje Ee wordt het publiek meegenomen in het verhaal van Jaap Broersma over bijzonder speelgoed dat bijna niemand meer kent: een ‘proppesjitter’ (proppenschieter).

Grote vraag is: wat heeft de proppenschieter te maken met vlasmuseum It Braakhok? Tijdens deze unieke theatrale vertelling ontmoeten de bezoekers ook Jaap in zijn jongere jaren. Deze rol wordt gespeeld door de 9-jarige Iwan Stellema. Zijn broer Rienk (11) speelt de ‘pakesizzer’ van Broersma. De broers uit Ee zijn al druk aan het oefenen met de proppesjitter.

Omdat deze avond samenvalt met zijn 93e verjaardag heeft Broersma besloten de bezoekers te trakteren op taart. Dorpsbelang en It Braakhok zorgen voor koffie, thee en limonade in de verwarmde tent naast het museum. Het verhaal van de ‘proppesjitter’ wordt deze avond meerdere keren vertelt. Het duurt ongeveer een kwartier en is te zien in het museum aan de Foeke Sjoerdsstrjitte 9. Na afloop staat de koffie (én taart) klaar. Voor de taart geldt: op = op.

Deze avond maakt onderdeel uit van het project 2018verhalen van Tryater. Ook in Dokkum, Westergeest, Kollum, Moddergat en andere plaatsen in Noordoost-Friesland worden verhalen vertelt zodat mensen een route kunnen afleggen. Meer informatie over het evenement en de locaties, zie www.2018verhalen.nl 

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Sietske Poepjes opent Tosta-festival in Dokkum

Dokkum mag dit jaar al onderdeel zijn van Culturele Hoofdstad. Het reizende internationale festival Tosta maakt in het eerste weekend van september deel uit van de Admiraliteitsdagen. 

Op de Markt in Dokkum wordt een ‘Tosta Village’ gebouwd, waar 2, 3 en 4 september vanaf 13.00 uur van alles te doen is. De liefde voor de minderheidstalen staat tijdens het Tosta-Festival voorop, dus: Praat mar Frysk!

Gedeputeerde Sietske Poepjes opent vrijdagmiddag het Tosta-festival op De Markt in Dokkum. De middag begint met de opening van de Tosta-tentoonstelling (De Markt) en het maken van een levend mozaïek (Bargemerk). Daarna zijn er op de Markt verschillende workshops en optredens van onder andere Marit & Pa, Metz & Mulder en Baba Live. ‘s Avonds om 19.00 uur speelt de Baskyske band Oreka TX. Ook op zaterdag en zondag is er van alles te doen, zien en horen in de Tosta Village.

Op zaterdagavond om 19.00 uur speelt de Tosta-band, een gelegenheidsband met muzikanten uit de zeven Tosta regio’s, op de Bargemerk in Dokkum. Iedereen is welkom! Toegang is gratis!

 

Meer info over het programma op: http://www.admiraliteitsdagen.nl/tosta/

Tosta is een initiatief van Culturele Hoofdstad 2016 Donostia / San Sebastian en is een samenwerking tussen zeven regio’s in Europa waar een kleine taal wordt gesproken: Baskenland, Galicië, Wales, Cornwall, Ierland, Schotland en Fryslân.

Hoe leeft Culturele Hoofdstad in de dorpen? (filmpje)

Culturele Hoofdstad is niet alleen een feestje voor Leeuwarden. Heel Fryslân mag meedoen. In verschillende dorpen wordt gewerkt aan een cultureel programma voor 2018. Witmarsum weeft haar festiviteiten rondom de drie Friese iconen die ooit in het dorp hebben gewoond en gewerkt: Menno Simons, Gysbert Japicx en Pim Mulier.

Door: Klasina van der Werf en Sippie Miedema

Menno Simons

Menno Simons (1496-1561) is misschien wel de bekendste van de drie iconen. Over de hele wereld heeft hij tot op de dag van vandaag zo’n 1,3 miljoen volgelingen. Elk jaar komen er gemiddeld zo’n vierduizend Doopsgezinden, Mennonieten of Menisten naar Witmarsum op bedevaart om de plek te bekijken waar Simons is geboren en waar hij zijn eerste hagenpreken hield voordat hij noodgedwongen vluchtte naar Oost-Duitsland. Met name in de Verenigde Staten heeft hij nog duizenden aanhangers.

Gysbert Japicx

Gysbert Japicx (1603-1666) gaf tien jaar les op de school van Witmarsum. Hij was de eerste die het Fries weer serieus gebruikte sinds de taal was verdwenen als recht- en bestuurstaal het. Aan hem is het te danken dat het Fries een officiële taal is. Eigenlijk hoort deze icoon meer bij Bolsward dan bij Witmarsum, maar een kniesoor die daar op let.

Pim Mulier

Pim Mulier (1865-19540 is nog zo’n Witmarsumer die tot op de dag van vandaag invloed heeft. Hij introduceerde het voetbal in Nederland, tennis, ijshockey en zijn notities over een schaatstocht langs alle Friese elf steden, vormde de basis van de eerste officiële Elfstedentocht. Zijn sportleven speelde zich weliswaar af in en rond Haarlem, waar hij als tweejarige naar toe verhuisde. Maar zijn wieg stond toch echt in Witmarsum. Klaas Smit wijst vanuit de keuken naar de plek waar zijn geboortehuis, Aylva State, moet hebben gestaan.

Educatief programma

Smit is samen met Wim Beckers, Freddie Reijenga Menno de Vries, Jac Konig, Gerke Terpstra en Marianne Koopman initiatiefnemer van Witmarsum 2018. Ze hebben grootse plannen. Een theatervoorstelling, voor koor, korps, toneelvereniging en gitaaracademie. Maar ook willen ze in samenspraak met Cedin een educatief programma opzetten.

Workshop met soapacteur

Ze willen ook de jongeren bij hun plannen betrekken. Volgend jaar willen ze een workshop met een bekende soapacteur organiseren. Sportieve jongeren zouden kunnen meehelpen bij het bedenken van een nieuwe sport, of ze zouden een Friese taalwedstrijd kunnen houden in de geest van Japicx.

Foto-tentoonstelling

De eerste activiteit van Witmarsum is een foto-tentoonstelling. Onder de noemer ‘ik en mijn hobby’ kunnen mensen foto’s opsturen. ,,Het idee erachter is dat mensen met elkaar in gesprek raken en dat zo de ‘mienskip’ versterkt wordt.” De foto’s worden in de herfst geëxposeerd.

Royal Friesian

Witmarsum hoopt aan te sluiten bij het project Royal Friesian van Culturele Hoofdstad. Geld verwachten ze niet, maar qua PR zou zo’n koppeling goed uitkomen. Helaas laat de communicatie vanuit de Blokhuispoort wel wat te wensen over, naar de mening van Witmarsum 2018.

Gevangenis

Smit: ,,Ze hebben zich opgesloten in de Blokhuispoort, een gevangenis, en komen er niet uit. Het heeft echt een hele tijd geduurd, voordat we een reactie kregen op onze plannen. We hebben het gevoel dat alleen de grote projecten belangrijk zijn en dat wij als klein dorp daarbij niet betrokken worden. Jammer, maar voor ons is het geen reden om af te haken. Integendeel, we gaan door: Met of zonder CH2018.”

En, loopt Witmarsum al warm voor 2018?

Bron: www.finsteropfryslan.nl

‘Culturele hoofdstad is niet alleen Leeuwarder feestje’ (filmpje)

In 2018 is Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa. Dit heeft impact op heel Fryslân. ,,Het gaat niet alleen om Leeuwarden, maar om de hele Friese mienskip’’, benadrukte Immie Jonkman van Culturele Hoofdstad 2018 tijdens de zogenaamde Ynspiraasjejûn in Niawier.

Inwoners, organisaties en bedrijven uit de gemeente Dongeradeel konden tijdens deze avond vragen stellen en inspiratie opdoen voor een project. ,,Culturele Hoofdstad is een prachtige kans om een groot publiek kennis te laten maken met de schoonheid van Dongeradeel’’, aldus wethouder Pytsje de Graaf van Dongeradeel.

Douwe Zeldenrust van Keunstwurk presenteerde de online kennisbank www.stipe.frl Deze website kan mensen verder helpen met hun eigen projectplan. Ook in Dongeradeel zijn genoeg mensen met ideeën. Wat voor ideeën? Dat houden ze liever nog even geheim, uit angst dat anderen er met hun plannen vandoor gaan.

Vanuit de bewoners was er deze avond ook kritiek. Zie voor een korte impressie van de ynspiraasjejûn in Niawier, bijgaand filmpje.

Tekst en filmpje: Klasina van der Werf

Bron: www.finsteropfryslan.nl

 

‘Ljochtsjend Paad’ wil vuur verder verspreiden (filmpje)

Bijna duizend mensen liepen zaterdagavond mee met de culturele avondwandeling Ljochtsjend Paad in Dokkum. Deze tocht vol vuur en cultuur werd eerder gehouden in 2008 en 2012 en het is de bedoeling om in 2018 – met het oog op Culturele Hoofdstad – samen te werken met alle Friese gemeenten.

lp marit klein

,,Eén datum, één aanvangstijd, één grote gemeenschap: dat is de bedoeling’’, legt Nienke Nieuwhuis van de Stichting Ljocht op Fryslân uit. ,,Sommige gemeenten waren meteen enthousiast, anderen reageerden nog wat lauw. Hopelijk hebben we hen na deze editie van 2016 allemaal overtuigd’’, aldus Nieuwhuis.

 

Historische binnenstad als decor

De culturele avondwandeling voerde deelnemers langs bijzondere locaties in de historische binnenstad. Van de oude stad als decor werd optimaal gebruik gemaakt. Mensen konden onderweg genieten van korte optredens in de vorm van dans, zang, muziek en het gesproken woord. Ook zongen ze zelf mee tijdens de wandeling. Alle vormen van theater kwamen aan bod.

Tocht vol verrassingen

Het was zaterdag weer een tocht vol verrassingen. Deelnemers wisten niet wat de route was en wat er onderweg ging gebeuren. Aan het begin en tijdens de tocht werden fakkels aan de wandelaars uitgedeeld. Zo werden deelnemers lichtdragers en ze vormden een bewegende en zingende lichtbron. Een lichtbron die almaar groter werd.

Wubbo Ockels

Nieuwhuis: ,,Dit samen beleven en ervaren verbindt mensen met elkaar. Dat past precies bij de woorden van wijlen Wubbo Ockels, waardoor de organisatie zich heeft laten inspireren: ‘The commandments of the Happy Energy believe in Humanity’. Ockels legde de nadruk op het geloof in de mensheid, het ‘ samen zijn we sterk’ en onze verantwoordelijkheid voor de natuur en de aarde. Deze aspecten kwamen ook terug in de uitvoering door de artiesten.’’

Meer informatie: www.lichtopfriesland.nl

Voor een sfeerimpressie van Ljochtsjend Paad 2016 in Dokkum, zie bijgaand filmpje van 1,5 minuut.

Bron: www.finsteropfryslan.nl 

Tekst en montage: Klasina van der Werf

Foto’s: Marit Anker