Berichten

Column: Een droom

25 september was altijd een feestdag. Dan was mijn pake jarig. Een lieve man met weinig eisen. Hij had wel dromen. Zo had hij eigenlijk wel geschiedenis willen studeren. Maar dat kon niet. Hij moest boer worden. Of hij dat erg vond, heb ik hem weleens gevraagd. ,,Dat wie doe sa’’, was zijn antwoord.

Als klein meisje had ik ook een droom. Ooit een écht boekje maken. Met mijn vriendinnetje van de basisschool kwam die droom al een beetje uit. Onder de naam Eclair (Eelkje Klasina) publiceerden we in groep 7 ons eigen modetijdschrift, in een oplage van tien😊

Door de jaren heen heb ik al heel wat verhalen in kranten, tijdschriften en ook in een aantal boekjes geschreven, maar een ‘eigen’ boek was er nog niet van gekomen. Tot vandaag. Hij ligt op mijn nachtkastje en het staat er met duidelijke letters op: Tekst: Klasina van der Werf.

Het zou een mooi verjaardagscadeau zijn geweest voor mijn pake. Hij interesseerde zich altijd in verhalen over vroeger. Hij had mij vast meer kunnen vertellen over mensen die in het Braakhok werkten. Maar hij is 18 jaar geleden al overleden.

Hij was slachtoffer van zijn eigen beroep, zei de dokter. Stoflongen. Een ziekte die vaak voorkwam onder boeren, maar ook arbeiders in het Braakhok liepen stuk voor stuk stoflongen op. Zo weet ik nu, dankzij het boek dat ik heb geschreven voor het vlasmuseum. Een educatief kinderboek, maar ook voor veel volwassenen leuk om te lezen. Mijn pake zou het in elk geval prachtig hebben gevonden.

Daarom was het voor mij heel speciaal dat ik op zijn verjaardag het boek over Het meisje en de magische vlasbloem aan mijn ouders kon laten zien. We hebben het gevierd met koffie en ik kreeg zelfs bloemen met op het kaartje: ‘Je eerste zelfgeschreven boek. Lokwinske! Een droom in vervulling.’

Ik denk aan mijn pake en al die arbeiders uit het Braakhok die vast ook hun dromen hadden, maar die ze niet in vervulling konden laten gaan. Zij werkten keihard om een paar centen te verdienen waar ze eten voor konden kopen. We kunnen ons dat nu niet meer voorstellen.

Alleen daarom ben ik al blij met  dit boekje. Dat kinderen er even bij stilstaan dat het allemaal niet zo vanzelfsprekend is. Ondertussen hoop ik dat ze ook heerlijk zullen wegdromen bij het magische verhaal en de sprookjesachtige tekeningen van Hanna. En dat ze hun dromen blijven najagen. Want soms, heel soms, komen dromen uit!

Klasina van der Werf

 

‘Nea ferjitte hoe’t it froeger gie’

Ruim honderd mensen waren vrijdag aanwezig tijdens de heropening van vlasmuseum It Braakhok in Ee. Jong en oud ‘schoten’ met propjes van vlas het museum open terwijl troubadour Onno Loonstra een speciaal geschreven lied over It Braakhok ten gehore bracht.

‘Wintertiid en ús heit giet nei It Braakhok. Alle dagen, lange dagen en hy komt stikken wer thús. Krekt as’t flaaks, hy is rûpele en brutsen. Wy moatte nea ferjitte hoe’t it froeger gie’. Loonstra verwoordde prachtig waar het deze dag eigenlijk om draaide. Precies veertig jaar geleden namen de oprichters van Stichting It Braakhok in Ee het initiatief om van het Braakhok een vlasmuseum te maken. Nu stonden de nazaten op dezelfde plek om het vernieuwde museum te openen.

Voortaan kunnen belangstellenden op eigen gelegenheid het museum bezoeken. De deuren staan 365 dagen per jaar open. ,,Met één druk op de knop heet Jaap Broersma, de bekendste inwoner van Ee, museumbezoekers van harte welkom. Hij is vereeuwigd in het museum’’, aldus voorzitter Jelmer Kok van de Dorps Ontwikkelings Maatschappij (DOM) die vlak voor de opening alle medewerkers en subsidieverstrekkers bedankte.

Nadat de ‘proppesjitters’ door het papier waren gerend was het vlasmuseum officieel geopend en kon het publiek meteen een kijkje nemen. Daarmee stond het braakhok meteen vol. De reacties waren lovend. De verhalen over de bewerking van vlas, het zware werk van de arbeiders en de magische vlasbloem komen goed tot hun recht tussen alle oude gereedschappen achter de vitrines. In mei zal ook de buitenkant van het museum en het ‘flaaksplein’ nog worden aangepakt. Dus voor toeristen in Noordoost-Friesland mag een bezoek aan Ee voortaan niet meer ontbreken.

Foto’s: Klasina van der Werf

Vlasmuseum Ee klaar voor de toekomst

Vlasmuseum It Braakhok in Ee is compleet vernieuwd. Op Koningsdag – vrijdagochtend 27 april om 10 uur – wordt het museum officieel heropend. Vanaf dan kunnen bezoekers elke dag zo het museum binnenlopen om de oude machines en gereedschappen te bekijken.

Bij binnenkomst gaan de lampen automatisch aan. Vervolgens kunnen bezoekers aan de hand van bordjes, filmpjes en knopjes onder andere ontdekken hoe mensen vroeger van vlasplanten kleding maakten en hoe zwaar het werk was dat in dit braakhok werd verricht. De manier waarop het vlasmuseum toegankelijker is gemaakt voor publiek kan volgens deskundigen een voorbeeld zijn voor andere kleine musea in de regio.

Glazen vitrines

Het braakhok in Ee is het enige museum in Nederland waar de bewerking van vlas tot linnen nog is te zien. De laatste jaren stonden toeristen steeds vaker voor de dichte deur. Voor demonstraties konden zij bellen met het telefoonnummer dat op het bord stond, maar in de praktijk bleek die drempel voor veel mensen te hoog te zijn. Om te voorkomen dat dit museum verloren zou gaan nam de Dorps Ontwikkelings Maatschappij (DOM) in Ee het initiatief om het braakhok klaar te maken voor de toekomst. De repelbank, rolbreker en zwingelmolen zijn nu door de glazen vitrines te zien. Op aanvraag kunnen er nog steeds demonstraties worden gegeven door de heren van het vlasmuseum.

Jong en oud

Op Koningsdag wordt het vlasmuseum feestelijk heropend door jong en oud. De proppenschieters, die ook een belangrijke rol speelden tijdens het openingsweekend van Leeuwarden-Fryslân 2018 in Ee, zullen met propjes van vlas het museum open ‘schieten’. Het papier dat daarvoor gebruikt wordt, is versierd door de leerlingen van basisschool De Gearing uit het dorp. Na de opening gaat het feest in dorpshuis De Jister verder.

Lokale bedrijven

De verbouwing van het vlasmuseum werd mede mogelijk gemaakt dankzij subsidies van de DOM, het Iepen Mienskipsfûns, de Rabobank, NAM en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Bedrijven uit de regio werkten mee aan de herinrichting van het museum, zoals LauwersDesign uit Dokkum (inrichting), de Bonte Hont uit Westergeest (glazen deuren en vitrines) en Klasina van der Werf uit Ee (Tekst & PR).

Op de oude foto: De opening van het vlasmuseum, precies 40 jaar geleden.

Vlasmuseum Ee druk bezocht tijdens openingsweekend LF2018

Zo’n 130 mensen hebben vrijdagavond het vlasmuseum in Ee bezocht om te luisteren naar het verhaal van de ‘proppesjitter’. Daarna konden ze genieten van koffie en taart. Verhalenverteller Jaap Broersma werd deze avond namelijk 93 jaar en trakteerde!

Rienk (11) en Iwan (9) Stellema vertolkten de rollen van pakesizzer Jaap en Jaap in zijn jonge jaren. De pakesizzer laat zijn nieuwe iPad zien. Een iPad, daar heeft pake Jaap nog nooit van gehoord (‘een aai yn ‘e pet?’). Hij speelde vroeger met heel ander speelgoed, dat bijna niemand meer kent: een proppesjitter. De jonge Jaap demonstreert vervolgens hoe dat gaat.

Jaap Broersma genoot zichtbaar van de avond. Maar liefst zes keer werd er voor hem gezongen en daarmee had hij de verjaardag van zijn leven. Jaap zou Jaap niet zijn als hij niet een paar extra verhalen als toegift vertelde. Hij kreeg daarmee de lachers op zijn hand.

Het verhaal van de ‘proppesjitter’ maakte onderdeel uit van de opening van het culturele jaar Leeuwarden-Fryslân 2018. De avond werd mede mogelijk gemaakt door vlasmuseum It Braakhok, Dorpsbelang Ee, Dorpshuis De Jister en Eline de Vries van Tryater. Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Open Nederlands Kampioenschap vlas repelen in Ee

EE – Op zaterdag 30 december wordt in de oude melkfabriek van Ee het Nederlands kampioenschap Vlasrepelen gehouden. Vanaf 10.00 uur worden er diverse demonstraties van ambachtelijke beroepen gedemonstreerd.

Zo is er een eendenkorf-vlechter, een glazenier en er wordt gedemonstreerd hoe je met een oliepers lijnzaadolie kunt maken. Ook is het mogelijk om alvast te oefenen met vlas repelen. Bij het repelen van vlas worden de knoppen van de vlasstengels verwijderd. Dit gebeurt met behulp van een repelbank met kam.

Het NK Vlasrepelen begint om 14.00 uur aan de Stienfeksterwei 30. Het evenement wordt georganiseerd door akkerbouwer Jaap Wilman in samenwerking met Vlasmuseum It Braakhok in Ee. Iedereen mag meedoen, opgave is niet nodig.

Foto: Klasina van der Werf