Berichten

Goed weidevogelseizoen in Anjumer Kolken

,,Nog nooit heb ik hier rond deze tijd zoveel weidevogels gezien’’, zegt boer Johan Brandsma uit Anjum. Hij heeft één van de drie plasdrassen aangelegd in de Anjumer Kolken. Zowel mozaïekregisseurs Simke Zijlstra en Tamme Visser als nazorger Lút Meinsma zijn ervan overtuigd dat het werkt.

Volgens Tamme Visser (55) uit Anjum is het vooral bijzonder dat er weer kluten in dit gebied zijn. ,,Die heb ik hier nog nooit gezien en ik ben hier sinds mijn twaalfde jaar al aan het ‘aaisykjen’. Nu broeden er in elk geval drie paartjes in De Kolken.’’ Er is volgens Visser veel veranderd door de jaren heen. ,,Vroeger was het hier veel drassiger. Dan kwamen we helemaal onder de modder thuis. Nu kunnen we bij wijze van spreken de ‘sneinse pronk’ aan’’, vertelt Visser. Hij is dan ook blij met de plasdrasgebieden van de boeren en het Fryske Gea. Hier kunnen de weidevogels rusten en eten. ,,Vocht is alles. Die plasdrassen hebben echt toegevoegde waarde. Daarbij is het wel van belang dat de plasdras percelen zo lang mogelijk nat gehouden worden’’, stelt Lút Meinsma uit Nes (D), een vogelliefhebber in hart en nieren. Allebei maken ze deel uit van de Vogelwacht Anjum en omstreken. Een gezellig ploegje van zo’n tien mensen dat aan de hand van de app van de BFVW (Bond Friese VogelWachten) aan nazorg en alarmtellingen doet. Dat de regels van het ‘aaisykjen’ zijn aangescherpt vonden ze eerst wel jammer, maar de vele verschillende vogels op het land maken alles weer goed. ,,Normaalgesproken daalt het aantal weidevogels gedurende het seizoen, maar dit jaar neemt het toe. Dit heeft denk ik te maken met het koude, droge voorjaar.’’

Ook boeren enthousiast

Vooral de grutto (skries) en scholekster (strânljip of bûnte liuw) zijn veel gesignaleerd in de weilanden van de Anjumer Kolken. Het aantal scholeksters is zelfs bijna verdubbeld. En dat de kluut hier weer nestelt is bijzonder te noemen. Het late broedseizoen heeft wel gevolgen voor de boeren. ,,We hebben alle boeren in de omgeving gevraagd om het maaien van bepaalde percelen tot 1 juli uit te stellen zodat de vogels de kans krijgen daar te broeden en hun jongen groot te brengen. Er was niemand die daar moeilijk over deed’’, zegt gebiedscoördinator Reinskje Brandsma van het Agrarisch Collectief Waadrâne, de coöperatie die zich onder andere inzet voor de bescherming van boerenlandvogels. Het valt Tamme Visser op dat ook de boeren enthousiast zijn dat het hier zo goed gaat met de weidevogels. ,,Zij krijgen hier wel een vergoeding voor, maar het gaat uiteindelijk om het resultaat. Daar doen we het met z’n allen voor. We hopen dat we volgend jaar dankzij alle maatregelen nóg meer weidevogels zullen zien en dat deze trend zich voortzet.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf

Waadrâne gaat zoemend het nieuwe jaar in

Agrarisch Collectief Waadrâne* wil zich naast boerenlandvogels ook meer richten op insecten. Dat zei voorzitter Hans Kroodsma vrijdag tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst voor haar leden. Aanleiding is dat er steeds minder insecten zijn. ,,Dat is zorgwekkend, want insecten zijn een belangrijke voedingsbron voor boerenlandvogels.’’

Volgens Kroodsma wordt de nadruk bij agrarische collectieven vooral gelegd op de weidevogels. ,,Wij willen kijken wat we nog meer kunnen doen om biodiversiteit te verbeteren. Daarom hebben we ecoloog Bauke Koole gevraagd onderzoek te doen naar de hoeveelheid insecten die voorkomen op vogelakkers in het beheercluster Engwierum en Ee.’’

Kruidenrijke percelen

Koole presenteerde de resultaten van zijn onderzoek van de afgelopen zomer tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van Agrarisch Collectief Waadrâne. ,,Kruidenrijke en bloemrijke percelen en randen trekken veel insecten aan. Hoe meer verschillende bloemen, hoe beter. Daar ben ik heilig van overtuigd. Ook keverbanken blijken een succesvolle maatregel te zijn’’, zo concludeerde Koole. Hij deed een paar bijzondere vondsten, zo trof hij het icarusblauwtje aan. Deze vlindersoort is sinds 2010 niet meer waargenomen in het onderzoeksgebied.

Meer biodiversiteit

Anne Jansma, projectleider Koeien en Kruiden, gaf de boeren praktische tips hoe ze het beheer kunnen aanpassen voor insecten. Door graslanden en akkerlanden insectenvriendelijker te maken, houden boeren de weide- en akkervogelpopulatie gezond. ,,Daarnaast zijn insecten ook belangrijke plaagbestrijders. Bovendien houden insecten de bodem gezonder’’, stelt Kroodsma. Daarom vindt  Agrarisch Collectief Waadrâne het belangrijk dat er meer aandacht komt voor insecten binnen agrarisch natuurbeheer. ,,Wij doen meer dan alleen praten over de grutto, tureluur en veldleeuwerik. We vinden de hooibeestjes en argusvlinders minstens zo belangrijk.’’

*Waadrâne is een Agrarisch Collectief met ruim 145 leden in de noordelijke kuststrook tegen de Waddenzee dat meewerkt aan de bescherming van boerenlandvogels. Door het uitvoeren van verantwoord beheer dragen deze boeren met hart voor de natuur bij aan biodiversiteit en duurzaamheid in onze leefomgeving. Het collectief is in 2016 opgericht en nu al is te zien dat er meer weidevogels worden geteld in het gebied.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

Kansen voor zeldzame planten bij boeren Waadrâne

Het gebied langs de Waddenkust is zo uniek, dat er kansen ontstaan voor de bloei van zeldzame planten. Dat zei Bart Muntjewerf van het ‘Programma naar een Rijke Waddenzee’ vrijdagavond tijdens een bijeenkomst van Agrarisch Collectief Waadrâne over natuurvriendelijke oevers.

FOUDGUM – Ruim tachtig belangstellenden waren vrijdagavond aanwezig tijdens de aftrap van het project ‘Randen van het Wad’. Met strowagens achter trekkers werden zij vervoerd naar de vogelakker en sloot bij Aesgemastate in Foudgum. Vol enthousiasme vertelde boer Sibma daar hoe hij de natuurvriendelijke oevers heeft aangelegd door een smalle strook langs de percelen af te graven. Aan de hand van gele plakstrips was te zien hoe de verschillende soorten planten nu al veel insecten aantrekken. Deze insecten dienen weer als voedsel voor de jongen van allerlei vogelsoorten.

Spandoeken Waadrâne

Om extra aandacht te vestigen op de aanleg van deze natuurvriendelijke oevers heeft de Waadrâne spandoeken geplaatst bij Brantgum en Ee, zo vertelde voorzitter Hans Kroodsma van het collectief vrijdag. ,,Op deze manier willen we laten zien dat er heel veel boeren zijn die keihard werken om de boerenlandvogels te beschermen. Van de negatieve berichtgeving in de media, over wat boeren allemaal fout doen, werden we de laatste tijd wat depressief. Juist daarom willen we zichtbaar maken wat wij doen om de natuur een handje te helpen’’, aldus Kroodsma.

 Brakke ondergrond

Niet alleen boeren waren deze avond aanwezig, maar ook politici, vertegenwoordigers van het Wetterskip Fryslân, Ecolana en studenten van de Hogeschool van Hall Larenstein. Bart Muntjewerf van het ‘Programma naar een Rijke Waddenzee’ gaf uitleg over de pilot ‘Randen van het Wad’ waaraan vijf boeren meedoen. Zij leggen natuurvriendelijke oevers aan in het gebied tussen het Lauwersmeer en Sint Annaparochie. Dit doen ze door de kleibovenlaag enkele meters van de slootkant veel schuiner af te graven tot aan de waterlaag. ,,Langs de Waddenkust is de ondergrond vaak brak, waardoor er kansen zijn voor zeldzame planten, maar ook voor vissen zoals paling’’, legt Muntjewerf uit. Kroodsma voegde er aan toe dat het niet de bedoeling is om verzilting te stimuleren, maar juist deze brakke omstandigheden goed te benutten.

Unieke planten

Het project wordt vanaf het begin gevolgd door studenten van de Hogeschool Van Hall Larenstein uit Leeuwarden, die vrijdag aanwezig waren om over hun bevindingen tot nu toe te vertellen. Zij hebben al unieke planten gesignaleerd, zoals zeebies en schedefonteinkruid. De komende jaren blijven de studenten in de gaten houden hoe de natuur zich langs deze oevers gaat ontwikkelen. Het is de bedoeling dat de oeverranden ook bij andere boeren langs de Waddenkust worden aangelegd. De aanleg langs kleinere sloten wordt door het Wetterskip Fryslân, waar mogelijk, ondersteund. Froukje Grijpstra van het Wetterskip gaf vrijdag aan blij te zijn met de samenwerking.

Positief blijven

En zo ziet de voorzitter van Agrarisch Collectief Waadrâne meerdere lichtpuntjes om als collectief een bijdrage te leveren aan biodiversiteit en duurzaamheid. ,,We doen alles stap voor stap en blijven positief. Samenwerking is daarbij heel belangrijk. We zijn dan ook blij dat er deze avond zoveel verschillende betrokken organisaties aanwezig waren. Alle partijen zijn nodig om de natuurlijke verbinding te versterken. Dit alles in het belang van de boerenlandvogels en het leefmilieu voor mens en dier. Daar doen we het voor.’’

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf