Nieuws!

Bonifatius als souvenir

Een toerist is pas echt in Dokkum geweest met een souvenir van Bonifatius op zak. Na Bonifatiusbitter en –pepermunt is er nu ook speciaal bier met water uit de bron van Bonifatius. De serie is nog niet compleet.

De Bonifatiusproducten zijn nog maar sinds vier jaar op de markt. Initiatiefnemer is de 29-jarige Berend Wouda uit Dokkum. ,,Ik heb een tijdje in Amsterdam gewoond en daar werd je overspoeld met producten waarmee ze hun stad promoten. Hier in Dokkum had je helemaal niks’’, aldus Berend Wouda. Daar moest verandering in komen vond de Dokkumer ondernemer. ,,Je moet je stad promoten met wat je hebt. Bonifatius is een essentieel onderdeel van Dokkum en daar was nog niks mee gedaan.’’

Beroemde bisschop

Wouda heeft er nooit een moment aan getwijfeld dat de Bonifatiusproducten aan zouden slaan. De bedevaartskapel en de Bonifatiusbron in Dokkum trekken jaarlijks 20.000 unieke bezoekers. En op basisscholen in heel Nederland wordt vertelt over de beroemde bisschop en missionaris Bonifatius die in 754 door Heidense Friezen bij Dokkum werd vermoord.

Goede start

In stilte liet Wouda de merknaam registreren en vervolgens begon hij met het ontwikkelen van Bonifatius Bitter. De gedistilleerde drank is gemaakt van Friese streekkruiden volgens oud recept. ,,Ik had het geluk dat net op het moment dat de Bonifatius Bitter op de markt kwam, Bonifatius de Musical in première ging. Een betere start had ik me niet kunnen wensen.’’

Eigen huisstijl

Vormgever Frank van Dijk (ByFrank) ontwierp het logo. Om van het oudste beeldmerk van Bonifatius gebruik te kunnen maken moest eerst een contract worden afgesloten met het Rijksmuseum.  Frank is met dat beeldmerk gaan spelen en ontwikkelde een eigen huisstijl die overal terugkomt. Zijn tweelingbroer Remco van Dijk kwam op het idee om ook Bonifatiuspepermunt op de markt te brengen. De drie heren besloten vervolgens samen verder te gaan onder de naam Bonifatius754. ,,Met z’n drieën vormen we een enthousiast team en we vullen elkaar goed aan.’’

Hemelsblauw

De Bonifatiuspepermunt wordt gemaakt bij Fortuin Dockum, het bedrijf dat al sinds 1842 in Dokkum is gevestigd. De verpakking ziet er uit als een oude bijbel, op het snoepgoed prijkt een zwaard en het pepermuntje is te  herkennen aan de blauwe kleur. ,,Ik kreeg laatst een mail van iemand die de pilletjes associeerde met Viagra’’, lacht Berend. ,,Maar wij hebben voor hemelsblauw gekozen omdat het staat voor positiviteit in het leven.’’

Beleving

Een echt Dokkumer biertje ontbrak tot nu toe nog in het assortiment. Dat terwijl Dokkum van oudsher een echte bierstad is. Onder het merk Bonifatius hebben Berend, Frank en Remco nu het lichte bier Maerte Saison, dat ooit ook in Dokkum werd gebrouwen, weer op de markt gebracht. ,,Achter de schermen waren we hier al twee jaar mee bezig. Het was een moeilijk proces, want wat voor smaak wil je zo’n biertje geven? Bier trekt een breed publiek, dus kunnen er ook meer mensen op ‘schieten’. Het product moet kloppen, want alles draait tegenwoordig om beleving.’’

Bonifatiusbron

Opvallend voor de smaak van het Bonifatiusbier is het gebruik van eik-gerookte mout tijdens het brouwproces. Hiermee heeft Maerte Saison een directe link met één van de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van Bonifatius, het omhakken van de heilige Donar-eik bij zijn middeleeuws missiewerk onder heidense Friezen en Germanen. ,,Het bijzondere is dat in dit Maertebier echt water uit de Bonifatiusbron wordt gebruikt. En het gaat daarbij niet om een druppeltje. Hiervoor is zelfs een speciaal tappunt geïnstalleerd bij de Bonifatiusbron’’, vertelt Berend Wouda. Of het bier ook een helende werking heeft durft hij niet te zeggen.

Sneeuwbaleffect

Nog voordat het Dokkumer Maertebier in de schappen lag, was de eerste lichting al uitverkocht. Ook met de verkoop van de andere Bonifatiusproducten gaat het bijzonder goed. ,,Het heeft een soort sneeuwbaleffect. Toeristen uit het hele land die in Dokkum zijn geweest vragen bij hun plaatselijke slijterij of ze ook Bonifatius Bitter verkopen. Dit heeft tot gevolg gehad dat de producten nu ook in Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Twente worden verkocht. Ondernemers vinden vooral het bijbehorende verhaal prachtig, over een heilige die is vermoord.  In een Hard Rock Café in Amsterdam wordt er zelfs een mix van Bonifatius Bitter gemaakt, Killing Saint genaamd.’’

Dockumer Biergilde

Het is de bedoeling om de bierlijn uit te breiden met nog meer smaken. Om mensen bij dit proces te betrekken kunnen ze voor 25 euro per jaar lid worden van de Dockumer Biergilde en zo meewerken aan de nog te ontwikkelen vervolgbieren. Momenteel wordt ook druk gewerkt aan een bierboek. Warner B. Banga en Piet de Haan schrijven dit boek over de biergeschiedenis van Dokkum in opdracht van Bonifatius 754.

Meer producten

Ondertussen zijn de drie ondernemers uit Dokkum alweer bezig met het ontwikkelen van het volgende Bonifatiusproduct. Berend Wouda: ,,Wat het is houden we voorlopig nog geheim. Het wordt in elk geval weer een product waarvan mensen zullen zeggen: dat hadden we zelf ook kunnen bedenken. Geniaal simpel.’’

Meer informatie www.bonifatius754.nl

Tekst: Klasina van der Werf. Bron: Dokkum Magazine

Zie ook: https://issuu.com/dokkummagazine/docs/2016.03.08_dokkum_magazine

 

Hoe leeft Culturele Hoofdstad in de dorpen? (filmpje)

Culturele Hoofdstad is niet alleen een feestje voor Leeuwarden. Heel Fryslân mag meedoen. In verschillende dorpen wordt gewerkt aan een cultureel programma voor 2018. Witmarsum weeft haar festiviteiten rondom de drie Friese iconen die ooit in het dorp hebben gewoond en gewerkt: Menno Simons, Gysbert Japicx en Pim Mulier.

Door: Klasina van der Werf en Sippie Miedema

Menno Simons

Menno Simons (1496-1561) is misschien wel de bekendste van de drie iconen. Over de hele wereld heeft hij tot op de dag van vandaag zo’n 1,3 miljoen volgelingen. Elk jaar komen er gemiddeld zo’n vierduizend Doopsgezinden, Mennonieten of Menisten naar Witmarsum op bedevaart om de plek te bekijken waar Simons is geboren en waar hij zijn eerste hagenpreken hield voordat hij noodgedwongen vluchtte naar Oost-Duitsland. Met name in de Verenigde Staten heeft hij nog duizenden aanhangers.

Gysbert Japicx

Gysbert Japicx (1603-1666) gaf tien jaar les op de school van Witmarsum. Hij was de eerste die het Fries weer serieus gebruikte sinds de taal was verdwenen als recht- en bestuurstaal het. Aan hem is het te danken dat het Fries een officiële taal is. Eigenlijk hoort deze icoon meer bij Bolsward dan bij Witmarsum, maar een kniesoor die daar op let.

Pim Mulier

Pim Mulier (1865-19540 is nog zo’n Witmarsumer die tot op de dag van vandaag invloed heeft. Hij introduceerde het voetbal in Nederland, tennis, ijshockey en zijn notities over een schaatstocht langs alle Friese elf steden, vormde de basis van de eerste officiële Elfstedentocht. Zijn sportleven speelde zich weliswaar af in en rond Haarlem, waar hij als tweejarige naar toe verhuisde. Maar zijn wieg stond toch echt in Witmarsum. Klaas Smit wijst vanuit de keuken naar de plek waar zijn geboortehuis, Aylva State, moet hebben gestaan.

Educatief programma

Smit is samen met Wim Beckers, Freddie Reijenga Menno de Vries, Jac Konig, Gerke Terpstra en Marianne Koopman initiatiefnemer van Witmarsum 2018. Ze hebben grootse plannen. Een theatervoorstelling, voor koor, korps, toneelvereniging en gitaaracademie. Maar ook willen ze in samenspraak met Cedin een educatief programma opzetten.

Workshop met soapacteur

Ze willen ook de jongeren bij hun plannen betrekken. Volgend jaar willen ze een workshop met een bekende soapacteur organiseren. Sportieve jongeren zouden kunnen meehelpen bij het bedenken van een nieuwe sport, of ze zouden een Friese taalwedstrijd kunnen houden in de geest van Japicx.

Foto-tentoonstelling

De eerste activiteit van Witmarsum is een foto-tentoonstelling. Onder de noemer ‘ik en mijn hobby’ kunnen mensen foto’s opsturen. ,,Het idee erachter is dat mensen met elkaar in gesprek raken en dat zo de ‘mienskip’ versterkt wordt.” De foto’s worden in de herfst geëxposeerd.

Royal Friesian

Witmarsum hoopt aan te sluiten bij het project Royal Friesian van Culturele Hoofdstad. Geld verwachten ze niet, maar qua PR zou zo’n koppeling goed uitkomen. Helaas laat de communicatie vanuit de Blokhuispoort wel wat te wensen over, naar de mening van Witmarsum 2018.

Gevangenis

Smit: ,,Ze hebben zich opgesloten in de Blokhuispoort, een gevangenis, en komen er niet uit. Het heeft echt een hele tijd geduurd, voordat we een reactie kregen op onze plannen. We hebben het gevoel dat alleen de grote projecten belangrijk zijn en dat wij als klein dorp daarbij niet betrokken worden. Jammer, maar voor ons is het geen reden om af te haken. Integendeel, we gaan door: Met of zonder CH2018.”

En, loopt Witmarsum al warm voor 2018?

Bron: www.finsteropfryslan.nl

Nieuw bedrijf helpt ondernemers met boekhouding

Noordoost-Friesland heeft er een nieuw bedrijf bij: Breen Accounting. Het bedrijf levert betaalbare online boekhoudkundige ondersteuning voor ondernemers. De mensen achter Breen Accounting zijn Anja Dijkstra en Peter Bruintjes.

Breen Accounting richt zich in eerste instantie vooral op kleine bedrijven en ZZP’ers in de regio Noordoost-Friesland. ,,Er zijn in deze regio veel kleine bedrijven. Deze ondernemers vinden het vaak lastig om de financiële administratie helemaal zelf te doen, maar een accountant inschakelen is te duur. Daar spelen wij op in. Breen Accounting is laagdrempelig en betaalbaar. Doordat er online gewerkt wordt kunnen we proactief samenwerken.’’, aldus Peter.

Breen Accounting werkt met het online boekhoudprogramma eAccounting van Visma en biedt drie verschillende basispakketten aan. Hoe meer de ondernemer zelf doet hoe goedkoper het pakket. Breen Accounting zorgt voor de monitoring en belastingaangiftes en de ondernemer ontvangt periodieke rapportages. Anja: ,,Uiteraard bespreken wij alles met de ondernemer en geven indien nodig advies. Juist die persoonlijke benadering en betrokkenheid vinden we zo belangrijk. Wij denken mee met de ondernemer en houden de vinger aan de pols. Als gegevens niet op tijd aangeleverd worden, sturen wij een e-mail of sms als reminder.’’

Zoekt u een betrokken en betaalbare boekhouder die samen met u de financiële administratie verzorgt?  Bel Anja op 085-0431946 of mail naar anja@breenaccounting.nl. Meer informatie en prijzen:  www.breenaccounting.nl

Breen Accounting

Anja Dijkstra en Peter Bruintjes van het nieuwe bedrijf Breen Accounting. Foto: Marit Anker

Tekst: Klasina van der Werf

Meer leidsters en minder kosten voor ouders na overname peuterspeelzalen

De Stichting Peuterspeelzalen Dongeradeel (SPD) wordt per 1 augustus 2016 overgenomen door twee commerciële partijen, te weten Kids First en Stichting Kinderopvang Friesland. Dat werd donderdagavond duidelijk tijdens een drukbezochte raadsvergadering van de gemeente Dongeradeel.

Wethouder Pytsje de Graaf stelde dat alle elf locaties in Dongeradeel open blijven en dat de negentien peuterleidsters aan de slag mogen bij de nieuwe werkgever. ,,De arbeidsvoorwaarden worden wel anders’’, aldus De Graaf. Zij vertelde verder dat de werkgelegenheid verdubbelt. ,,Nu staat er per locatie één betaalde kracht voor de groepen. Dat worden er straks twee.’’

Voor de ouders wordt de bijdrage die zij betalen inkomensafhankelijk. ,,Ouders met een lager inkomen hoeven straks minder te betalen. Tweeverdieners betalen meer, maar kunnen toeslag terugkrijgen via de belasting.’’

Onrust

Bij de medewerkers van de SPD en de ouders van de peuters was onrust ontstaan, zo bleek vorige week tijdens de raadscommissie van de gemeente Dongeradeel. Coördinator Thea Spijksma van de SPD gaf toen aan dat zij niet bij het proces zijn betrokken. ,,Wij hadden graag een samenwerkingsverband willen aangaan met onderwijs en kinderopvang om integrale kindcentra te ontwikkelen. Dan vallen alle kinderen van 2 tot 12 jaar onder één regie en kun je vanuit één pedagogische en educatieve visie het kind gedurende die hele periode begeleiden. Wij hebben nu niet de kans gekregen om deze mogelijkheid te bespreken’’, aldus Spijksma.

Communicatie

Tijdens de commissievergadering in juni wordt dit onderwerp verder behandeld. Jouke Douwe de Vries van Dongeradeel Sociaal heeft al aangegeven dat hij dan graag wil weten hoe twee organisaties eenheid in het beleid zullen creëren. Ook stelden meerdere raadsleden dat de communicatie in dit proces beter had gekund. ,,Peuterleidsters en ouders hebben het gevoel gekregen dat er niet mét, maar óver hen gepraat wordt’’, aldus de Vries.

Aanleiding voor de veranderingen bij de peuterspeelzalen is het feit dat de peuterspeelzalen vanaf 1 januari 2018 onder de wet kinderopvang vallen. De gemeente Dongeradeel wil zo snel mogelijk duidelijkheid scheppen voor iedereen en heeft daarom 1 augustus 2016 als deadline gesteld.

Tekst en foto: Klasina van der Werf

De raadsvergadering van Dongeradeel werd druk bezocht vanwege de onrust die ontstaan is over de toekomst van de peuterspeelzalen.

De raadsvergadering van Dongeradeel werd druk bezocht vanwege de onrust die ontstaan is over de toekomst van de peuterspeelzalen.

‘Leeuwarden kan straks van ons leren met Tosta-festival’ (filmpje)

Dokkum is blij dat ze dit jaar al onderdeel mag zijn van Culturele Hoofdstad. Onlangs werd bekend dat het reizende internationale festival Tosta in het eerste weekend van september deel uitmaakt van de Admiraliteitsdagen.

Voor Dokkum betekent dit dat er op de Markt een ‘Tosta Village’ wordt gebouwd. ,,Het gaat om een creatieve, hippe hoek met een demonstratieruimte, podium en een winkeltje waar de zeven minderheidsregio’s hun streekproducten presenteren. Voor Dokkum zullen dat de Bonifatiusproducten zijn’’, aldus voorzitter Jan Michiel van der Gang van de Admiraliteitsdagen.

Verbinden

‘Verbinden’ is tijdens de Admiraliteitsdagen het sleutelwoord. Tosta Village moet een plek worden waar mensen uit gebieden met een minderheidstaal elkaar ontmoeten. Zo is er in Tosta Village een bar en er worden filmpjes en trailers vertoond op een groot scherm. Voor kinderen is er in Tosta Village onder andere een ruimte waar demonstraties met Origami te zien zijn. Verder wordt tijdens het Tosta-festival gewerkt aan een groeiend kunstwerk waar alle zeven regio’s hun eigen deel aan toevoegen zodat er een bijzonder mozaïek ontstaat. Ook worden tijdens het festival in Dokkum de kunstwerken van de kunstenaars uit de zeven gebieden bij elkaar gebracht. Voor Friesland doet Aukje Schaafsma mee aan dit project.

Aanstormend talent

Op het podium krijgt aanstormend talent uit de regio de kans om zich te presenteren. Zij kunnen zich aanmelden bij muziekschool Opus 3 in Dokkum. Daarnaast zijn tijdens het festival optredens te zien van de Tosta-band, een band bestaande uit leden uit de verschillende regio’s en de Baskische band Oreka TX. ,,Dit trekt een internationaal publiek. Wij proberen voor de deelnemers en de organisatie van Tosta bijzondere slaapplekken te regelen, bijvoorbeeld op een boot’’, stelt Van der Gang. ,,Op deze manier doen wij alvast ervaring op voor 2018 als Leeuwarden en de mienskip er omheen Culturele Hoofdstad is. Wij zijn in 2016 al een beetje Culturele Hoofdstad, dus Leeuwarden kan van onze ervaringen leren.’’

Taalkaravaan

Mirjam Vellinga van de Afûk ziet het Tosta-festival in Dokkum ook nog als een mooie opmaat naar de plannen voor het grote evenement in 2018: ‘Lân fan Taal’. ,,Sa is de Taalkaravaan tidens de Admiraliteitsdagen foar it earst te sjen. Dêrnei reizget de Taalkaravaan de hiele provinsje rûn mei Fryske dichters, muzikanten en oaren dy ‘ t mei de minsken yn petear gean oer it belang fan meartaligens.’’

Over Tosta

Tosta is een initiatief van Culturele Hoofdstad 2016 Donostia/San Sebastian en wordt georganiseerd vanuit 7 minderheidstalenregio’s: Baskenland, Galicië, Wales, Ierland, Cornwall, Schotland en Friesland. Voor Friesland is de Afûk de organiserende partij. Het Tosta-festival heeft voordat het in Dokkum komt Ierland, Cornwall, Wales en Schotland al aangedaan en reist na Fryslân verder door naar Galicië en Baskenland.

In het filmpje lichtten Mirjam Vellinga en Jan Michiel van der Gang alvast een tipje van de sluier op over het Tosta-Festival in Dokkum.

Tekst & filmpje: Klasina van der Werf

Warm welkom tijdens Elfstedentocht

Of je er nu zelf aan deelneemt, of vanaf de kant de deelnemers toejuicht. Voor Dokkum is iedere Elfstedentocht een mooie kans om weer een gastvrij visitekaartje af te geven en iedereen een warm welkom te heten. Zo ook vandaag tijdens de Fietselfstedentocht.

In Dokkum is het op deze dag één groot feest. Al meer dan honderd jaar fietsen op Pinkstermaandag ongeveer 15.000 deelnemers de Fietselfstedentocht. De route van deze 235 kilometer lange tocht start en finisht in Bolsward. Vanaf 8.00 uur mag er in Dokkum op de Markt worden gestempeld. Hier is het dan ook een drukte van belang.

Aan de tocht doen diverse categorieën fietsers mee, van snelle ‘wedstrijd’-rijders tot echte toerfietsers. Sommige deelnemers maken ook van hun outfit een ware sport en fietsen op een ‘gewone’ fiets de tocht in de meest kleurrijke en soms hilarische kostuums. Naast de duizenden fietsers en het vele publiek is er de hele ochtend muziek en er is extra eten en drinken verkrijgbaar op de terrasjes.

Voor een compleet overzicht van alle Elfstedentochten en de rol van Dokkum, zie het Dokkum Magazine van 2016: https://issuu.com/dokkummagazine/docs/2016.03.08_dokkum_magazine

dokkum magazine

 

Danny de Munk wordt admiraal in Dokkum

Danny de Munk vertolkt op vrijdagavond 2 september de rol van de admiraal tijdens de Admiraliteitsdagen in Dokkum. Bij het beroemde keerpunt van de Elfstedentocht vindt dan de opening van de Admiraliteitsdagen 2016 plaats met de Night of the Praams.

De historische binnenstad is het decor van dit unieke concert met topartiesten die optreden op een drijvend podium tussen tientallen authentieke schepen. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor Danny de Munk die het verhaal vertelt over de geschiedenis van Dokkum. Deze stad werd in 1596 de eerste vestingplaats van de Friese admiraliteit. Dit wordt elk jaar gevierd tijdens dit maritieme evenement dat inmiddels is uitgegroeid tot één van de grootste van Fryslân.

Zesde admiraal
Onder leiding van Sjoek Nutma wordt tijdens de opening gewerkt met honderden muzikanten. Danny de Munk is de zesde artiest die de rol van de admiraal vervult. Eerder waren dat: Inne Bilker, Rients Gratama, Syb van der Ploeg, Charly Luske en Sipke Jan Bousema.

Ciske de Rat
Na de Admiraliteitsdagen staat er voor Danny de Munk een andere grote klus in zijn agenda. Vanaf november zal hij namelijk nog één keer de rol van Ciske de Rat spelen voor de gelijknamige musical. ,,Als 12-jarig jongetje betekende de rol mijn grote doorbraak. Nu ben ik 45 en krijg ik opnieuw de kans om in de huid te kruipen van de volwassen Ciske’’, vertelt Danny de Munk op zijn eigen site. Overigens verschijnt zijn nieuwe single deze week. ,,Het wordt een duet, maar met wie houden we nog even geheim. Het is een echte kroegentijger geworden.’’

Di-Rect
Binnenkort zal de organisatie van de Admiraliteitsdagen ook de overige artiesten bekendmaken. Eerder is al bekendgemaakt dat de Nederlandse rockband Di-Rect zaterdagavond 3 september op het podium in de historische binnenstad van Dokkum zal staan.

Tekst: Klasina van der Werf

Held van Ee: Jarl Ruinen (1906-1945)

Vandaag herdenk ik dokter Ruinen. Jarl Ruinen uit mijn eigen woonplaats Ee. Hij is 38 jaar geworden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft deze huisarts uit Ee veel Joodse mensen aan een onderduikadres geholpen in Oost-Dongeradeel. Wegens zijn verzetsactiviteiten werd hij opgepakt.

Dokter Jarl Ruinen uit Ee.

Dokter Jarl Ruinen uit Ee.

Dokter Ruinen is één van de twintig mannen die op 22 januari 1945 aan de Woudweg in Dokkum door de Duitsers werd geëxecuteerd. Uit wraak voor de overval op 19 januari 1945 in De Falom, waarbij een hoge Duitse officier gedood werd door verzetsstrijders. Toen dokter Ruinen voor het vuurpeloton stond zei hij: ‘spaar dit kind’. Hij doelde daarbij op de 23-jarige Geale Postma uit Driezum die vlak na hem werd doodgeschoten.
Voor veel dorpsgenoten was dokter Ruinen een held. Na de oorlog prijkte zijn foto bij menig ‘Jister’ op de schoorsteenmantel. Zijn zoon Luuk, die een paar jaar geleden is overleden, zag zijn vader naar eigen zeggen niet als een held. ,,Ik had hem liever zelf bij me gehouden. Ik was mijn vader kwijt en dat gemis is gebleven”, zei hij. Door de dood van zijn vader heeft hij levenslang gekregen.
Op het kerkhof rond de ‘tsjerke op ‘e terp’ staat een monument ter nagedachtenis van dokter Jarl Ruinen. Basisschool De Gearing heeft dit monument geadopteerd. Ieder jaar op Dodenherdenking wordt er bij deze gedenksteen een krans gelegd en wordt er stilgestaan bij de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Ee, 4 mei 2016

Klasina van der Werf

Admiraliteitsdagen gaan internationaal met Tosta-festival

Het reizende internationale festival Tosta zal van 1 t/m 4 september Dokkum aandoen en deel uitmaken van de Admiraliteitsdagen. Tosta is een initiatief van Culturele Hoofdstad 2016 Donostia/San Sebastian en wordt georganiseerd vanuit 7 minderheidstalenregio’s: Baskenland, Galicië, Wales, Ierland, Cornwall, Schotland en Friesland.

Voor Friesland is de Afûk de organiserende partij. ,,Alle regio’s liggen aan de kust en hebben een sterke maritieme traditie. Het lag dus ook zeer voor de hand om een verbinding te leggen met de Admiraliteitsdagen’’, vertelt Mirjam Vellinga van de Afûk.

Uitwisselingsproject

Tijdens het festival zijn er optredens te zien van de Tosta-band, een band bestaande uit leden uit de verschillende regio’s en de Baskische band Oreka TX. Ook zijn er kunstwerken te bewonderen van 7 kunstenaars uit de verschillende regio’s die meegedaan hebben aan een uitwisselingsproject van Tosta. Naast de internationale component is er binnen het Tosta-festival ook volop ruimte voor eigen activiteiten en regionaal talent. ,,Een podium bieden voor regionaal talent stond al een tijd op ons wensenlijstje’’, zegt Jan Michiel van der Gang, voorzitter van de Admiraliteitsdagen. ,,Nu kunnen we daar met elkaar een goede invulling aan geven. Het mes snijdt dus aan twee kanten.’’ Vellinga voegt daar aan toe dat het Tosta-festival voor de Afûk ook nog een mooie opmaat is naar CH 2018 en de plannen die ze voor het grote evenement ‘Lân fan Taal’ hebben. Vellinga: ,,Mooier kan bijna niet!’’

De Admiraliteitsdagen zijn in een paar jaar tijd uitgegroeid tot een evenement waarvoor tienduizenden mensen naar Dokkum komen. De Admiraliteitsdagen vinden elk jaar in het eerste weekend van september plaats en staan bol van de (maritieme) activiteiten. Bijzonder zijn de concerten bij het beroemde keerpunt van de Elfstedentocht op vrijdag 2 en zaterdag 3 september. De historische binnenstad is op deze avonden het decor waar topartiesten optreden op een drijvend podium tussen tientallen authentieke schepen.

Het Tosta-festival heeft voordat het in Dokkum komt Ierland, Cornwall, Wales en Schotland al aangedaan en reist na Friesland verder door naar Galicië en Baskenland.

Meartalich grutbringen pakt goed út

Hotske en Stephan Jagersma út Aldegea (SWF) fiede harren bern Fardau (13), Indira (5) en Vayinda (3) meartalich op. Hotske praat Frysk mei se, Stephan Dútsk en Nederlânsk, en trochdat se – no al foar de twadde kear – tydlik in bûtenlânske studint yn ’e hûs ha, leare de bern ek noch in bytsje Frânsk en Ingelsk.

heit en mem

Hotske is hikke en tein yn Aldegea. Stephan komt út West-Berlyn, mar fûn de stêd te drok. Hy socht wurk yn Europa en belâne yn de Achterhoek. Dêr rûn hy Hotske tsjin it liif. Sy wie dêr mei in freondinne oan it kampearjen. ‘It wie leafde op it earste gesicht’, seit Hotske. Stephan hie it Nederlânsk doe krekt in bytsje ûnder de knibbel en krige der fuort in nije taal by: Frysk. ‘Ik bin fan hûs út Frysk en fyn myn taal te moai om ôf te skaffen. Stephan hie de kar: óf hy learde de taal te ferstean, óf hy waard hiel iensum’, laket se.

Syktocht nei it brûken fan de talen

Hotske har dochter Fardau wie fjouwer jier doe’t Stephan yn harren libben kaam. Yn it begjin wie it in syktocht nei it brûken fan de talen en hellen se alles trochelkoar. Se krigen sels op ’e kop fan de juf fan Fardau. Stephan: ‘We hadden een Sesamstraat-cd in het Duits, met het alfabet erop. Fardau kende daardoor de letters beter in het Duits dan in het Nederlands.’ Dat wie foar Hotske en Stephan it momint dat se seinen: wy moatte de talen dúdlik ôfbeakenje. No praat Hotske Frysk en Stephan Nederlânsk. Op dagen dat Stephan allinnich mei de bern thús is, praat hy ek Dútsk. ‘Ik vraag bijvoorbeeld wat ze willen drinken: melk of Milch. En ik lees elke avond uit een Duits boekje voor. Op deze manier kunnen ze de Duitse taal ook verstaan en dat is heel handig voor als oma op bezoek komt. De jongste zei laatst voor de telefoon al tegen oma: “Ich liebe dich” en “Gute Nacht”.’

Zal ik even een ‘stukje bôle’ voor je klaarmaken?

De bern kinne no goed skeakelje. Mei heit prate se Nederlânsk en mei mem Frysk. ‘Ik moet er soms wel voor waken dat ik zelf niet van taal wissel in een zin. Dan zeg ik bijvoorbeeld: “Zal ik even een ‘stukje bôle’ voor je klaarmaken?”’ laket Stephan. Fardau is no 13 jier en by har is it goed útpakt mei de talen. Hotske: ‘Sy kin ek goed Ingelsk. Dat komt om’t wy twa jier lyn in studint út Tailân yn ’e hûs hiene, dêr’t wy Ingelsk mei praten. No wennet der in studint út België (Wallonië) by ús, Nolwen. Sy praat Frânsk, mar hjir yn ’e hûs prate wy Nederlânsk mei har, want sy wol ús taal graach leare. Wy fine it wichtich om op dizze wize ús bern oare kultueren mei te jaan. En wy leare der sels ek in hiel soad fan. Bygelyks oer ús eigen kultuer. Wy bliuwe no mei Nolwen stean by de tulpefjilden en de mûnen. Dan tink ik: wat wenje wy hjir prachtich!’

“Ich liebe dich” en “Gute Nacht”

Elke simmer kriget de famylje Jagersma noch in oare gast oer de flier: Michelle út East-Dútslân. Fia Europa Kinderhulp biedt de húshâlding sa in fakânsjeplak oan foar dat famke, dat it thús net sa rom hat. Michelle en Fardau ferskille seis dagen en it klikte fan it earste momint ôf tusken dy twa. Stephan: ‘Ze verblijft hier elke zomer drie weken en in die tijd krijgt Fardau een spoedcursus Duits. Fries en Duits lijken grammaticaal veel op elkaar, dus ze leert het snel.’

Om’t Indira en Vayinda noch lyts binne, hâlde Hotske en Stephan it foar harren earst by twa talen: Frysk en Nederlânsk. Oars helje se alles trochinoar. En as se boartsje? ‘Dan prate se Goois. Mei sa’n rôljende “r”.’

Ut: heit&mem 2016, nr 1

Klasina van der Werf, 26 april 2016