Binnenkijken bij het oudste huis van Smallingerland

Het oudste huis en de dikste boom van Smallingerland zijn te vinden in het buurtschap Nijtap, vlakbij Opeinde. Het voormalige boerderijtje stamt uit 1668 en de lindeboom in de tuin is ongeveer van hetzelfde jaar. De redactie van Noflik Wenje kreeg de kans om even binnen te kijken bij dit bijzondere monumentale pand dat volgend jaar precies 350 jaar bestaat.

’t Oude huis. Zo staat er op de gevelsteen geschreven die de ouders van Auke Scholma in 1995 hebben laten maken, nadat het gerestaureerd was. Het huis stond in hun achtertuin. ,,Wij woonden zelf in de woning daarvoor”, vertelt Auke terwijl hij naar zijn ouderlijk huis wijst dat in 1917 is gebouwd. Daar hadden zijn ouders – Dini en Dirk Auke Scholma – in 1945 een veeartsenpraktijk overgenomen. ,,We noemden dit huis erachter altijd ’t oude huis”, aldus Auke Scholma die het oudste huis van Smallingerland samen met zijn vrouw Marjan kocht. Het kwam te koop te staan nadat zijn moeder in 2015 overleed. ,,Eigenlijk wilden we haar woning met dit oude huis erbij verkopen, maar de makelaar adviseerde ons om het op te splitsen. Toen hebben wij besloten om dit Rijksmonument toch maar te kopen om het te behouden voor de toekomst. Ik heb hele goede herinneringen aan deze plek. Het voelt als thuis”, vertelt Auke Scholma die in het dagelijks leven professioneel dammer is.

Sfeervol huis

Auke en Marjan wonen in het Groningse Baflo in een twee-onder-een-kapwoning en zien het opknappen van het huis in Nijtap als een meerjarenplan. ,,De laatste jaren was er niks meer aan gebeurd, het was helemaal verpauperd. We hebben ons laatste spaargeld er ingestoken om het huis op te knappen”, zegt Auke. ,,En er moet nog steeds veel gebeuren. We hebben onszelf heel wat op de hals gehaald”, lacht Marjan. Zij ziet het als een mooie uitdaging om er na haar pensioen samen met haar man weer een mooi sfeervol huis van te maken. Wat ze er precies mee doen weten ze nog niet. ,,Het is erg geschikt om te verhuren als recreatiewoning. Maar we vinden het ook heerlijk om hier zelf te zijn, in de weekenden of tijdens vakanties. ’s Zomers kun je hier in de tuin genieten van de rust en ’s winters is het erg gezellig om bij de houtkachel in de voorkamer te zitten.”

Het lijkt wel een museum

Die voorkamer is heel bijzonder. Alsof de tijd 200 jaar heeft stilgestaan. Meteen bij binnenkomst valt vooral het enorme authentieke tegeltableau rondom de schouw op. Links is de bedstedenwand nog helemaal in tact. ,,Hier slapen de kleinkinderen nu wel eens”, vertelt Marjan. Daarnaast is een kast te zien met achter het oude glas een antiek servies. Aan het balkenplafond hangt een oude petroleumlamp. Auke: ,,Iedereen die deze kamer voor het eerst ziet is onder de indruk. Je kunt hier wel een museum van maken, zeggen ze dan.”

Dikste boom van Friesland

Minstens zo bijzonder is de monumentale boom naast het huis. Deze heeft wel een omtrek van zeven meter en is daarmee misschien wel de dikste boom van Friesland. Een aantal jaren geleden is een deel van de boom door de herfststorm omgewaaid en op de stookhut gevallen. Uit angst dat de dertig meter hoge boom ook schade aan het huis zou aanrichten, moest deze drastisch gesnoeid worden. Auke: ,,Dat ging me eerlijk gezegd wel aan het hart, maar het kon niet anders. Volgens deskundigen is de boom nog wel gezond, dus hij mag blijven staan. Gelukkig maar, want deze boom en dit huis horen bij elkaar.”

Van boerderij tot recreatiewoning

Deze in 1668 gebouwde boerderij was in dat jaar in het bezit van de erfgenamen van Wytse Taekes. Rond 1800 was dit de grootste boerenhoeve in de omgeving, met dertien koeien, zeven rieren (voor het eerst drachtige koeien), zes paarden en ongeveer dertien hectare bouwland. De boerderij verloor rond 1850 een groot deel van zijn functie. De schuur werd flink verkleind en diende voortaan als arbeiderswoning. Het huis werd eerst verhuurd aan een echtpaar, later gebruikte de familie Scholma het zelf als schuur. Ook heeft de familie er wel geiten in gehad en een paard. Het Rijksmonument is daarna in gebruik geweest als recreatiewoning voor fietsers. De woning is sindsdien voorzien van een keuken en een ligbad. De vorige bewoners hebben nooit stromend water gehad. Die gebruikten de pomp buiten, die er nog steeds staat.

Tekst en foto’s: Klasina van der Werf. Bron: Noflik Wenje

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *